(Onder)benutting zorgtoeslag en huurtoeslag door senioren

De koopkracht van senioren heeft sinds het uitbreken van de economische crisis onder druk gestaan. Jaarlijks wordt met Prinsjesdag de Miljoenennota gepresenteerd, met daarin ook een landelijk beeld van de koopkrachtontwikkeling van deze doelgroep. Deze prognoses gaan er echter vanuit dat senioren gebruikmaken van voor hen beschikbare toeslagen, zoals de zorgtoeslag en de huurtoeslag, indien zij voldoen aan de bij de toeslagen behorende voorwaarden.

Het koopkrachtplaatje ziet er anders uit voor huishoudens die niet alle toeslagen ontvangen waarop zij recht hebben. Seniorenorganisaties KBO-PCOB, KNVG, NOOM, NVOG en FasV hebben ons daarom gevraagd om de onderbenutting van de zorgtoeslag en de huurtoeslag door senioren in kaart te brengen.

Uit analyse van gegevens van het CBS blijkt dat in 2016 maximaal een op de tien seniorenhoudens hun recht op zorgtoeslag liet liggen. In datzelfde jaar liet 17 procent van deze huishoudens het recht op huurtoeslag mogelijk liggen.

Meer informatie?
Neem contact op met Jerzy.

Effecten van hoge accijnzen op bier in de Baltische staten

Van alle EU-lidstaten die hun accijnzen op bier verhoogden in 2017, verhoogde Litouwen de accijnzen het meest (+ 112% in vergelijking met 2016), terwijl de accijnsverhogingen op bier in Estland en Letland ook aanzienlijk waren dat jaar (respectievelijk + 87% en + 7%). Carlsberg vroeg ons om onderzoek te doen naar de effecten van hoge accijnzen op bier in de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen.

Ons onderzoek laat zien dat hoge accijnzen een belangrijke rol spelen bij grensoverschrijdende bieraankopen door Baltische mensen. We schatten dat inwoners van Litouwen, Estland en Letland respectievelijk 255 miljoen euro aan biervolume buiten de nationale grenzen uitgeven. Dit resulteert in een direct verlies van door bier gegenereerde btw- en accijnsinkomsten van respectievelijk ongeveer 40, 25 en 11 miljoen euro voor de Litouwse, Estlandse en Letlandse nationale overheden. Bovendien schatten we dat Baltische mensen meer dan 1 miljard euro uitgeven aan andere producten dan bier wanneer ze naar het buitenland reizen om bier te kopen, wat resulteert in substantiële extra verliezen aan btw-inkomsten.

Bier inkopen over de grens leidt ook tot banenverlies in de detailhandel. Deze daling van de werkgelegenheid in de detailhandel is het meest merkbaar in Litouwen (geschat verlies van 960 banen in de detailhandel).

Meer informatie?
We voerden dit onderzoek uit samen met EY.

U kunt contact opnemen met Jerzy.

Onderzoek naar een ijkpunt voor het sociaal minimum in Caribisch Nederland

Het sociaal minimum is het bedrag dat minimaal nodig is om van te leven. Caribisch Nederland, de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba, kent geen vastgesteld ijkpunt hiervoor. Wij hebben onderzocht hoe hoog de levenskosten zijn en hoeveel huishoudens een hoog genoeg inkomen hebben. Op basis van deze vaststelling kan de overheid een sociaal minimum bepalen.

Mandje met noodzakelijke uitgaven
De kosten van levensonderhoud zijn in kaart gebracht aan de hand van een ‘mandje’ met noodzakelijke en onvermijdbare uitgaven. De uitgaven in dit mandje bestaan uit vaste lasten (o.a. huur, elektriciteit), uitgaven waarvoor maandelijks geld moet worden gespaard/gereserveerd (o.a. kleding, huishoudelijke apparaten), huishoudelijke uitgaven (o.a. boodschappen) en uitgaven aan sociale participatie. Luxe-uitgaven (denk aan sieraden, designerkleding, sigaretten, alcoholische drank, enz.) zijn niet in het mandje opgenomen.

Budgetten voor levensonderhoud
Per eiland is voor verschillende typen huishoudens (o.a. alleenstaande, paar/gehuwd, paar met kinderen) een inschatting gemaakt van het budget dat maandelijks gemiddeld nodig is. Omdat de daadwerkelijke uitgaven van huishoudens sterk uiteenlopen hebben we een bandbreedte vastgesteld. De ondergrens van deze bandbreedte kwam uit op 75 procent van de gemiddelde kosten.

Inkomen vier op de tien huishoudens ontoereikend voor levensonderhoud
Uit het onderzoek blijkt dat 40 procent van de huishoudens een (bij het CBS geregistreerd) inkomen heeft dat lager is dan voor de gemiddelde kosten van levensonderhoud nodig is. Ongeveer een op de drie huishoudens heeft een besteedbaar inkomen dat zelfs op of onder de ondergrens ligt (75 procent van de gemiddelde kosten). Niet bij het CBS geregistreerde inkomens, bijvoorbeeld verkregen in het informele circuit, zijn in deze cijfers niet meegenomen.

Strategieën om rond te komen
In de praktijk weten arme huishoudens vaak manieren te vinden om toch de eindjes aan elkaar te knopen. Volgens experts verdienen mensen met een laag inkomen regelmatig bij. Naast hun primaire baan hebben ze een (al dan niet informele) ‘side job’, bijvoorbeeld in de avonduren of in het weekend. Daarnaast wordt er bespaard op (noodzakelijke) uitgaven. Vaak benoemde besparingsstrategieën zijn: bij elkaar inwonen om woonlasten te besparen, het uitstellen van of niet betalen van rekeningen, het aangaan van schulden, onderhouden worden door derden (o.a. familie/vrienden), het aanschaffen van producten van onvoldoende kwaliteit en het aanhouden van een eenzijdig voedingspatroon.

Vervolgtraject
Deze conclusies zijn gebaseerd op veldwerk (o.a. enquêtes onder inwoners, expertinterviews/bijeenkomsten en observaties) en inkomensgegevens van het CBS. De onderzoeksresultaten kunnen dienen als ijkpunt voor een sociaal minimum per eiland. De uiteindelijke vaststelling van het sociaal minimum en het bijbehorende vervolgtraject vallen buiten de scope van dit onderzoek en zijn een politieke overweging. Lees ook de kabinetsreactie op het onderzoek, waarin een vervolgtraject is opgenomen.

Meer weten?
Lees het rapport, de samenvatting of bekijk de infographic:

Pas de Deux. Het ruimtelijk samenspel van cultuur en economie in Nederland; een beleidsverkenning

Musea, concertzalen en bioscopen vind je in de stad. Zo’n concentratie van cultuur trekt mensen aan. Maar wat gebeurt er als twee steden naast elkaar vergelijkbaar cultureel aanbod hebben? Concurreren steden met elkaar, of versterken ze elkaar? Om dit te onderzoeken, brachten wij informatie over de Nederlandse cultuur en economie in kaart.

Meer informatie?
Neem contact op met Jolien.

Economische ontwikkeling Zwartewaterland

Wat betekenen het mkb, de recreatie en het toerisme voor Zwartewaterland? En hoe heeft de gemeente gestuurd op de economische ontwikkeling van de gemeente? Welke beleidskaders zijn daarvoor ontwikkeld, welke middelen zijn ingezet en wat zijn van dit alles de effecten geweest? Deze en andere vragen beantwoordden wij voor de Rekenkamercommissie van Zwartewaterland.

Meer informatie?
Neem contact op met Jolien of lees het rapport.

Carlsberg – Economic contribution to society 2015

For the second time, Carlsberg Group has asked Regioplan to calculate their economic contribition to society in terms of economic value, employment, and taxes and government revenues. The report will be made available in 2017.

Impact Study Sociedade Central de Cervejas e Bebidas Group

Regioplan has conducted a study on the economic impact of the production and sale of the products of the Sociedade Central de Cervejas e Bebidas (SCC) Group in Portugal. The production line of the SCC Group involves beer, water and soft drinks.

The job creation in the production facilities of the SCC group, supplying, hospitality and retail sectors was determined by using our own in-house impact model. The study also payd attention to the contribution by the SCC Group to the GDP, government revenues and tourism sector in Portugal.

The research report is not publicly available. For more information you can contact us via email.

Het economisch belang van frisdranken, waters, sappen en siropen

De Nederlandse economie heeft veel profijt van de productie en verkoop van frisdrank, water en sappen. De vereniging van Frisdranken, Waters en Sappen (FWS) vroeg ons om het economisch belang van de Nederlandse frisdranken-, waters-, sappen- en siropenindustrie in kaart te brengen. Dit deden we met behulp van ons eigen economische impactmodel, dat we ook in 2013 voor FWS toepasten. Aan de hand van dit impactmodel berekenden we de gecreëerde werkgelegenheid bij producenten van deze industrie en hun toeleveranciers, alsook die in de horeca en retailsector. Daarnaast becijferden we de totale aan de producenten te relateren toegevoegde economische waarde en de aan de producenten gerelateerde inkomsten voor de overheid.

Meer informatie?
FWS heeft de onderzoeksresultaten verwerkt in een infographic.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jerzy.

 

Beleidsverkenning van denkkader voor ruimtelijke effecten van de circulaire economie.

Het ministerie van IenM heeft een aanvraag gedaan voor het opstellen van een systemisch conceptueel kader voor de relatie tussen ruimtelijke aspecten en circulaire economie. De achtergrond hiervan is dat ruimtelijke inrichting en ordening en daarmee ruimtelijk (relevant) beleid mogelijk een randvoorwaardelijke, stimulerende dan wel remmende rol kan spelen bij het circulair maken van de economie.

Voor dit project hebben we samengewerkt met Telos en Studio Marco Vermeulen.

Internationaal onderwijs in Nederland

In opdracht van de ministeries van OCW en EZ heeft Regioplan onderzocht hoe Nederland het in vergelijking met een aantal ons omringende landen doet met betrekking tot het aanbod van internationaal onderwijs en wat eventuele knelpunten zijn. Het overzicht van en het inzicht in die knelpunten is nodig om vast te kunnen stellen of en, zo ja, op welke wijze knelpunten moeten en kunnen worden aangepakt om de aantrekkelijkheid van ons land als vestigingslocatie voor internationale bedrijven te versterken.