De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) voert in 2012 een project uit over de samenhang tussen arbeidsmarkt- en migratiedynamiek. Het doel van het project is de veranderingen op middellange en lange termijn in de regulering en het functioneren van de arbeidsmarkten in Nederland en (in mindere mate) Europa te bestuderen, met het oog op de mate waarin arbeidsmigratie van betekenis kan zijn. In het kader van dit project is aan Regioplan gevraagd een beperkte ‘update’ uit te voeren van het in 2004 voor de RWI uitgevoerde onderzoek naar juridische constructies en kostenvoordelen bij het inzetten van arbeidskrachten uit de MOE-landen.

Het onderzoek is mogelijk gemaakt door de WRR in samenwerking met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).
Het onderzoek dient de volgende typen vragen te beantwoorden:

• Contextvragen: met name ontwikkelingen in absolute aantallen MOE-landers op de Nederlandse arbeidsmarkt en in de sectoren bouw en land- en tuinbouw en de vleessector;

• Situatievragen: gebruik van verschillende juridische constructies en effecten op comparatieve (bruto loon)kosten;

• Duidingsvragen: wat zijn de achtergronden van de ontwikkelingen en welke betekenis hebben deze.

Sinds de opheffing van het bordeelverbod in 2000 en de invoering van een vergunningenplicht voor seksexploitanten is expliciet gemeentelijk beleid voor de seksuele dienstverleningbranche mogelijk en nodig. De gemeente Den Haag wil, als onderdeel van haar gemeentelijk beleid, de raamprostitutie terugdringen. In opdracht van de gemeente heeft Regioplan onderzocht wat daarvan de verwachte effecten zijn voor bijvoorbeeld raamprostituees en seksexploitanten en of een verschuiving naar andere vormen van prostitutie kan worden verwacht. De mogelijke effecten zijn bezien in het licht van veranderende trends en marktontwikkelingen in de seksbranche.

Sinds 1969 houdt Schiphol Group jaarlijks een enquête onder Schipholbedrijven om het aantal op de luchthaven werkzame personen te inventariseren. De resultaten van deze enquête geven inzicht in de aard en ontwikkeling van de werkgelegenheid op de luchthaven Schiphol, zodat trends en eventuele problemen op de arbeidsmarkt tijdig kunnen worden gesignaleerd. Voor Schiphol Group is deze enquête daarom van belang voor de ontwikkeling van beleid.

Sinds het begin van de jaren negentig voert Regioplan in opdracht van Schiphol Group jaarlijks het werkgelegenheidonderzoek uit op de luchthaven Schiphol. Ook in 2011 heeft Regioplan de werkgelegenheidsmeting uitgevoerd.
Het afgelopen jaar is voor het eerst sinds het begin van de economische crisis in 2008 de werkgelegenheid op Schiphol weer gestegen. Van oktober 2010 tot oktober 2011 nam het aantal werknemers op de luchthaven met 3,2 procent toe.
De afgelopen 20 jaar is gebleken is dat de werkgelegenheid van Schiphol zich vrijwel altijd sneller heeft ontwikkeld dan de werkgelegenheid binnen Nederland. Schiphol is dan ook een belangrijke banenmotor van de Nederlandse economie.

Arbeidsdeskundigen zijn heel goed in het maken van een afweging tussen iemands belastbaarheid en de belasting die het werken in een specifieke functie met zich meebrengt. Daarmee onderscheidt de arbeidsdeskundige zich van andere professionals op het veld van mens, werk en inkomen. Maar wat kunnen en moeten arbeidsdeskundigen doen om ook in de toekomst een onderscheidende rol te spelen op dit terrein en de concurrentie een stap voor te blijven? Op basis van een SWOT-analyse heeft Regioplan daarvoor vier kritische succesfactoren geformuleerd. Verdere professionalisering van de kernexpertise op het gebied van belastbaarheid-belasting is daarbij de basis voor verdere uitbreiding en ontwikkeling.

Voor de 20e keer heeft Regioplan de jaarlijkse werkgelegenheidsmeting op Schiphol uitgevoerd. In 2009 was er sprake van een daling in de werkgelegenheid op de luchthaven als gevolg van afgenomen vervoersstromen door de economische recessie. In 2010 is er een herstel van de werkgelegenheidsontwikkeling waargenomen.

In totaal werkten er in 2010 59.808 personen op de luchthaven Schiphol. In 2010 daalde de werkgelegenheid nog maar met 0,3 procent, een sterke verbetering ten opzichte van jaar daarvoor (- 7,7%). Het herstel van de werkgelegenheidsontwikkeling op de luchthaven Schiphol is sterker dan het herstel op landelijk niveau, waar de werkgelegenheid in 2010 daalde met 0,6%. De groei van de werkgelegenheid is vooral te zien bij de overheidsinstellingen op de luchthaven. Daarnaast is er ook een herstel in het aantal vacatures op de luchthaven waargenomen en zijn bedrijven dit jaar positiever dan voorgaande jaren over de toekomstige ontwikkeling van de werkgelegenheid op de luchthaven.

Gebleken is dat de werkgelegenheid van Schiphol zich vrijwel altijd sneller heeft ontwikkeld dan de werkgelegenheid binnen Nederland. Schiphol is dan ook een belangrijke banenmotor van de Nederlandse economie. Deze en eerdere werkgelegenheidsmetingen vindt u (ook) op de website van Schiphol Group.

In Nederland zijn de regels over arbeids- en rusttijden vastgelegd in de Arbeidstijdenwet (ATW). In het kader van het Actieprogramma vereenvoudiging SZW-regelgeving is op 1 april 2007 de gewijzigde ATW van kracht geworden. Bij de behandeling van de wetswijzing is vastgelegd dat de effecten van deze wijzigingen een aantal jaar na dato geëvalueerd zouden worden.

In opdracht van en in samenwerking met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Regioplan in 2011 onderzoek gedaan naar de wijziging van de Arbeidstijdenwet van 2007.

De doelstelling van de Arbeidstijdenwet is tweeledig. Ten eerste beoogt de wet de veiligheid, gezondheid en het welzijn van de werknemer te beschermen door het stellen van minimumvoorschriften voor arbeids- en rusttijden. Ten tweede is het een uitgangspunt om de combinatie van werk en privé vergemakkelijken.

Tijdens het onderzoek is gekeken naar gevolgen van de wetswijziging op verschillende niveaus, zoals dat van collectieve arbeidsovereenkomsten en bedrijfsregelingen. Gezien de vele factoren die van invloed zijn op de uiteindelijke vormgeving van (regels rondom) arbeids- en rusttijden binnen bedrijven, is gekozen voor een overwegend kwalitatieve onderzoeksbenadering. Er zijn persoonlijke interviews gehouden met direct betrokken partijen: werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers, cao partijen en arbeidstijdenexperts. Er zijn met name cao’s en bedrijven onderzocht waarbij arbeids- en rusttijden een belangrijk onderwerp zijn en waar naar verwachting veranderingen hebben plaatsgevonden naar aanleiding van de wetswijziging.

In april 2012 is het rapport aangeboden aan de Tweede Kamer. De kabinetsreactie is hier te vinden.

Om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving zijn er in Nederland regels en richtlijnen vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet. Zo moeten werkgevers zich sinds 2005 laten bijstaan door een deskundige preventiemedewerker en een arbodedienstverlener.

Regioplan heeft in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoek gedaan naar de naleving van het onderdeel van de Arbowet dat de deskundige bijstand voorschrijft. Onder andere door het houden van expertsessies in een Group decision room heeft Regioplan onderzocht hoe de naleving van deze deskundige bijstand bevorderd kan worden bij Nederlandse bedrijven. Hierbij is gekeken naar de motieven voor het niet-naleven van de regels in verschillende branches en bij bedrijven van verschillende grootteklassen met een optimaal arbeidsomstandighedenbeleid als doel.

In dit artikel bespreken de auteurs de aanpak en resultaten van een onderzoek naar regelovertreding. Bij dit type onderzoek zijn respondenten vaak geneigd sociaal wenselijke antwoorden te geven. Daarnaast zijn regelovertreders eerder geneigd om medewerking aan enquêteonderzoek te weigeren. Deze effecten worden besproken aan de hand van een onderzoek naar overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen door Nederlandse werkgevers. Omdat de anonimiteit van de antwoorden van de respondenten in dit geval zwaar weegt, is gebruik gemaakt van de randomized response methode. In dit artikel staat de validiteit van de resultaten met de randomized response methode centraal. Op basis van de gekozen aanpak zijn controlemechanismen af te leiden en deze zijn omgezet in correctiefactoren. De resultaten zijn ook breder toepasbaar.

Dit artikel is genomineerd voor NSV/VBO-prijs voor beleidsonderzoek 2009.

Bedrijfsscholen en bedrijfsopleidingen zijn nieuwe, praktijkgerichte onderwijsvormen, waarin bedrijfsleven en onderwijs intensief samenwerken. Ze kunnen mogelijk een belangrijke schakel zijn in de oplossing van (toekomstig) personeelstekort in bepaalde sectoren. Regioplan voerde een quick scan uit naar deze markt

De NVVA heeft een richtlijn urineweginfecties ontwikkeld die qua inhoud op een aantal punten lacunes vertoont. In dit project heeft Regioplan in samenspraak met de richtlijncommissie deze lacunes – onder andere op het terrein van verhelderen van indicatoren, protocollen en het patiëntenperspectief – opgevuld.

Deze publicatie is niet openbaar.