In 2005 is de Wet op de kinderopvang in werking getreden, die de stelselverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de kinderopvang bij de gemeenten legt. Artikel 23 van de wet zou voorzien in de mogelijkheid dat ouders die in principe niet voor een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang in aanmerking komen, toch gesubsidieerd gebruik kunnen maken van kinderopvangvoorzieningen als er sprake is van sociaal-medische redenen. Dit artikel is nooit in werking getreden. Daarvoor in de plaats is een tijdelijke regeling getroffen die gemeenten de mogelijkheid biedt een eigen gemeentespecifieke regeling te treffen en zijn er via het gemeentefonds gelden beschikbaar gesteld.

Regioplan bracht voor het ministerie van SZW in kaart op welke manier gemeenten uitvoering geven aan de regeling en wat hun ervaringen en wensen zijn ten aanzien van een eventuele wettelijke borging daarvan. Op grond daarvan zijn een aantal scenario’s voor het al dan niet wettelijk borgen van de regeling en de mogelijkheden daarvoor geschetst.

In opdracht van de rekenkamer Lelystad heeft Regioplan onderzoek gedaan naar de aansluiting tussen het voortgezet onderwijs en de jeugdzorg in Lelystad. De rekenkamer concludeert dat het preventieve jeugdbeleid van de gemeente Lelystad is verbeterd. Het bereik en het resultaat van leerplicht en de regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC) kunnen echter nog wel beter. Ook is de afstemming tussen het voortgezet onderwijs en instellingen voor jeugdzorg is nog niet optimaal. De Zorg en Advies Teams (ZAT’s) in het voortgezet onderwijs en het Centrum van Jeugd en Gezin (CJG) moeten verder worden doorontwikkeld en verbeterd.

In het najaar van 2009 heeft Regioplan de gemeente Ede ondersteund bij het formuleren en schrijven van een brede visie op sociaal maatschappelijk domein. Het resultaat is de nota Kiezen en delen, waarin de gemeente de de uitgangspunten en speerpunten van het beleid op het sociale domein in samenhang met elkaar beschrijft. De nota is in het voorjaar van 2010 door de raad vastgesteld. Bij de bespreking van de nota in de raad werden complimenten gegeven voor de helderheid en leesbaarheid van de nota.

Regioplan heeft de totale opdracht uitgevoerd. De werkzaamheden bestonden uit het raadplegen van de verschillende beleidsafdelingen binnen het sociale domein over de belangrijkste ontwikkelingen voor de komende periode in de gemeente en de consequenties daarvan voor het beleid en het schrijven van de nota.

In Nijkerk opent binnenkort het eerste Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). In opdracht van de gemeente Nijkerk heeft Regioplan onderzocht wat de behoeften en wensen van jongeren en ouders zijn als het gaat om het nieuw te starten CJG. Voor meer informatie zie ook het onderzoek naar het CJG in tien gemeenten.

In opdracht van het ministerie van Jeugd en Gezin heeft Regioplan de CJG-vorming onderzocht in tien gemeenten die al langere tijd bezig zijn met de opzet van het CJG. Het onderzoek laat zien dat de meeste gemeenten, partners en professionals met veel enthousiasme aan de slag zijn gegaan met het opzetten van nieuwe samenwerkingsstructuren en het formuleren van een visie op zorg en hulpverlening. De betrokken organisaties proberen over institutionele belangen heen te stappen en de zorg voor de cliënt centraal te stellen. Het rapport laat ook zien dat dit niet altijd even gemakkelijk is. Er zijn verschillende knelpunten aanwijsbaar binnen de CJG-vorming, zoals het omgaan met privacygevoelige informatie, financiering, afstemming van diensten en producten en het bereiken van jongeren en allochtonen. Het rapport bevat aanbevelingen en tips om de stap naar de opzet van een CJG ook voor andere gemeenten te vergemakkelijken.

Voor meer informatie over het onderzoeksrapport en onze activiteiten op het gebied van de Centra voor Jeugd en Gezin kunt u contact opnemen met Frank Kriek (frank.kriek@regioplan.nl) of Janneke Stouten (janneke.stouten@regioplan.nl), 020-5315315.

Het expertisecentrum voor Jeugd, Samenleving en Opvoeding, JSO, heeft in de periode 2003-2005 een waaier aan interventies ontwikkeld voor opvoedingsondersteuning aan ouders van risicojongeren. De interventies verschillen in intensiteit van elkaar en lopen van licht (bijvoorbeeld folders en themabijeenkomsten) naar zwaar (bijvoorbeeld oudertraining en oudercursus). Regioplan heeft de interventies voorzien van een ontwikkelonderzoek. De nadruk in het onderzoek heeft gelegen op het beschrijven van het feitelijke verloop van de interventies in de pilotfase en het expliciet benoemen van mogelijkheden voor verbeteringen van de interventies (zowel vanuit de optiek van de ouders als vanuit de optiek van de trainers en ontwikkelaars van de interventies).

Gemeenten worden geacht via opvoedingsondersteuning, opgroeiondersteuning en gezinsondersteuning ervoor zorg te dragen dat zo weinig mogelijk jongeren een beroep hoeven doen op jeugdzorg. De jongeren die toch een beroep op de jeugdzorg doen, moeten daar zo snel en goed mogelijk naar worden toegeleid. De ministeries van VWS en Jusititie, de VNG en het IPO hebben gezamenlijk 5 gemeentelijke functies vastgesteld om gemeenten meer duidelijkheid te geven over wat van hen verwacht wordt. Het betreft informatie, signalering, toegang, lichte pedagogische hulp en coördinatie van hulp. Onderhavig onderzoek laat zien in hoeverre de verschillende functies in gemeentelijk beleid zijn vormgegeven en welke knelpunten gemeenten ervaren bij het vormgeven van beleid op dit terrein.

Een belangrijk actiepunt uit de jeugdnota 2004 van de gemeente Vlaardingen is het realiseren van een sluitend en vraaggericht aanbod van opvoedingsondersteuning voor alle (allochtone) ouders. Om dit te kunnen realiseren, had de gemeente Vlaardingen behoefte aan inzicht in het totale veld van opvoedingsondersteuning in de gemeente. Een belangrijk onderdeel van het onderzoek was het in kaart brengen van de vraag naar opvoedingsondersteuning onder specifieke doelgroepen, te weten laag opgeleide autochtone ouders, Marokkaanse ouders, Turkse ouders en Antilliaanse tienermoeders. Daarnaast hebben we in kaart gebracht wat het huidige aanbod aan opvoedingsondersteuning is en welke vormen van samenwerking er ten aanzien van opvoedingsondersteuning in de gemeente Vlaardingen en in de regio bestaan. In het rapport komt onder meer aan het licht hoe het komt dat Marokkaanse moeders en Antilliaanse moeders moeilijk worden bereikt met opvoedingsondersteuning.