HRM-beleid van overheden in transitie. Uitdagingen rond flexibilisering

De inzet van personeel in de publieke sector verandert door fluctuaties in de dienstverlening, behoefte aan specifieke expertises, et cetera. Flexibilisering gebeurt intern, maar ook steeds meer door externe inhuur van personeel. Die inhuur is soms omvangrijk, hetgeen bijvoorbeeld geleid heeft tot de zogenaamde Roemer-norm voor departementen. Toch is er weinig en beperkt betrouwbare kwantitatieve informatie over en is de aandacht voor de effecten van flexibilisering beperkt. Besluiten over de inhuur van extern personeel worden weinig op basis van visies of uitgewerkte organisatiestrategieën gemaakt. HRM-afdelingen hebben alleen een dienstverlenende rol en de besluitvorming is vaak ad hoc.

In dit artikel leest u welke uitdagingen er zijn voor de toekomstige rol van HRM.

Werk in uitvoering. De doorwerking van de drie decentralisaties op de arbeidsorganisatie en het personeel van gemeenten.

De decentralisaties in het sociaal domein blijken één van de veranderingen die gemeenten stimuleren tot veranderingen in hun organisatie. Wat betekenen de decentralisaties in het sociaal domein voor medewerkers van gemeenten? En hoe vertalen gemeenten deze veranderingen naar het HR management in hun organisatie? Regioplan is door het ministerie van BZK gevraagd te onderzoeken welk HR-management binnen gemeenten wordt ingezet om het personeel aan te laten sluiten op de nieuwe taken en verantwoordelijkheden met de komst van de decentralisaties in het sociaal domein. Binnen 22 gemeenten zijn betrokkenen geïnterviewd en daarnaast zijn vier gemeentelijke casussen diepgaander onderzocht.

Betaalgedrag overheden

De Nationale ombudsman heeft eind 2013 onder ondernemers geïnventariseerd of het niet tijdig betalen van facturen door overheden nog steeds een veelvoorkomende klacht van ondernemers is. Dit blijkt het geval ondanks het feit dat er inmiddels voor overheden een wettelijke betalingstermijn geldt van 30 dagen. Regioplan heeft in opdracht van de Nationale ombudsman een enquête uitgezet onder aangesloten gemeenten en departementen om inzicht te krijgen in de redenen van het niet tijdig betalen van ondernemersfacturen. Dit onderzoek van Regioplan maakte onderdeel uit van een breder onderzoek van de Nationale ombudsman, waarvan het rapport hieronder te downloaden valt.

Eindevaluatie meerjarenprogramma ‘Effecten van Toezicht’

Regioplan heeft in opdracht van de Inspectieraad de eindevaluatie van het meerjarenprogramma ‘Effecten van Toezicht’ (2009-2012) uitgevoerd.
Het programma heeft als doelstelling dat elke rijksinspectie zich bewust wordt van de meerwaarde van effectmeting. In het eindrapport beschrijven we de programmaorganisatie en de programma-activiteiten en gaan we in op hoe betrokkenen binnen de verschillende inspecties aankijken tegen effectmeting. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • de inspecties tonen zich positief over het toepassen van effectmeting bij hun werkzaamheden;
  • in hun praktijk wordt de effectmeting nog maar beperkt gebruikt;
  • het meerjarenprogramma heeft de inspecties gestimuleerd om verder te gaan op dit pad.
    De resultaten van de evaluatie worden in de komende maanden betrokken bij de gedachtevorming over het vervolg van dit programma.
    De evaluatie is uitgevoerd op basis van documentenanalyse en (groeps)interviews.

Update kosten en baten van harmonisatie van de rechtspositie van overheidspersoneel

In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft Regioplan samen met SEO Economisch Onderzoek een update van een kosten-batenanalyse uit 2006 uitgevoerd naar de zogenoemde ‘harmonisatie’ van de rechtspositie van het overheidspersoneel.

Het onderzoek heeft het karakter van een kengetallen kosten-batenanalyse (KKBA) en is bedoeld om een gestructureerd en inzichtelijk overzicht te bieden van de (mogelijke) effecten die optreden vanwege de harmonisatie. Het rapport beschrijft de kosten en baten van de harmonisatie voor de overheid als werkgever en wetgever.


Het rapport is in oktober 2011 aangeboden aan de Tweede Kamer door minister Donner (BZK).

Ruimte van de professional en kwaliteit dienstverlening

Over de handelingsvrijheid van de professional in (semi)publieke instellingen wordt zowel wetenschappelijk als maatschappelijk intensief gediscussieerd. In opdracht van het Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken (KCOV) van het ministerie van Economische Zaken en met betrokkenheid van de ministeries van OCW, SZW en VWS heeft Regioplan Beleidsonderzoek in de periode van december 2007 tot en met juni 2008 onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de ruimte van de professional en de kwaliteit van de dienstverlening in drie sectoren: verstandelijke gehandicaptenzorg, middelbaar beroepsonderwijs en gemeentelijke sociale diensten.



Het rapport is niet openbaar.

Uitvoeringskosten en besparingen gemeenten

Maatregelen die administratieve lasten van burgers verminderen, zorgen er tegelijkertijd voor dat (mede)overheden flink kunnen besparen. Regioplan heeft in opdracht van het Ministerie van BZK voor twee gemeentelijke producten, het welstandsadvies en de bijstand, onderzocht wat deze mogelijke besparingen in de uitvoeringskosten zijn. Alleen al op twee onderdelen van de bijstand kan landelijk op jaarbasis ruim 10 miljoen euro worden bespaard. Opdrachtgever was het ministerie van BZK.

Opbrengsten top 10 knelpunten

In dit onderzoek is de potentiële reductie van de administratieve lasten van burgers in kaart gebracht als gevolg van de oplossingen voor de belangrijkste 10 knelpunten. Daarnaast is de bijdrage van deze oplossingen aan de beleefde lasten van de burgers aangegeven. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Verkenning Civil Society

De civil society, vaak aangeduid als maatschappelijk middenveld, heeft te maken met grote veranderingen. Oude tradionele organisaties boeten in belang in. Nieuwe, vaak vluchtige verbanden nemen in belang toe. Ook is er sprake van internationalisering van maatschappelijke thema’s en burgerinitiatieven. Nieuwe communicatievormen zoals e-mail, msn et cetera zijn ook aanleiding tot nieuwe verbanden. Voor de overheid is het zaak in te spelen op deze ontwikkelingen teneinde voeling met de samenleving te behouden. In dit rapport worden de ontwikkelingen beschreven en wordt de relatie met de overheid belicht, onder meer door concrete adviezen aan het ministerie van VROM.

Het recht op kwaliteit. Een onderzoek naar het functioneren van sociale diensten

Vanaf het begin van de jaren ’90 is een grote stroom onderzoeken uitgevoerd naar de uitvoering van de bijstandswet door sociale diensten. Veelal werden in deze onderzoeken gebreken in de uitvoering geconstateerd. Niet eerder is onderzocht wat maakt dat sommige sociale diensten beter functioneren dan andere. In een verkennend onderzoek is nagegaan welke factoren voor dit verschil bepalend zijn. Daarbij wordt gelet op aspecten van bedrijfsvoering, maar ook naar de rol die de bestuurlijke inbedding van sociale diensten binnen gemeenten speelt.