Meer informatie
Lees ook de beleidsreactie van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Bij vragen kunt u contact opnemen met Katrien.

Voor de gemeente Lelystad is onze collega Frank Kriek vier maanden ingezet als adviseur sociaal domein. In die periode heeft hij de gemeente vertegenwoordigd in diverse regionale overlegorganen en actief meegewerkt aan de doorontwikkeling van verschillende dossiers zoals beschermd wonen, de aanpak van verwarde personen en de eigen bijdrage regeling.

Meer informatie?
Neem contact op met Frank.

In opdracht van de gemeente Tilburg onderzochten wij de recidive op de meldingen huiselijk geweld die Veilig Thuis behandelt. Naast de recidive brachten we ook het verloop van de ketenaanpak in kaart. Het onderzoek heeft een beeld opgeleverd van de recidive in de casuïstiek. De recidive na huiselijk geweld is in Tilburg hoog. Een belangrijke oorzaak daarvoor ligt in de wijze waarop in de keten meldingen worden afgehandeld en opgevolgd. Naar aanleiding van deze uitkomsten heeft de gemeente ons gevraagd om, samen met professionals van Veilig Thuis, de lokale Toegang en Sterk Huis, een verbetertraject te starten.

Meer informatie?
Neem contact op met Katrien.

Komen tot een verbetering van de aanpak van ouderenmishandeling. Dat stond centraal in onze ondersteuning van het landelijke Actieplan Ouderen in Veilige Handen (2015-2017).

We hebben drie deelprojecten ondersteund:

1. Van handelingsverlegen naar handelingsbekwaam. Het uitwisselen en het verspreiden van kennis, vaardigheden en ervaringen om handelingsverlegenheid bij signalen van ouderenmishandeling te doorbreken.
2. Pilots ontspoorde mantelzorg. We ondersteunden gemeenten die een aanpak van ontspoorde mantelzorg (verder willen) ontwikkelen bij het vormgeven en uitvoeren daarvan.
3. Stand van zaken preventie en aanpak ouderenmishandeling in gemeenten. We onderzochten de wijze waarop gemeenten de preventie en aanpak vormgeven.

In de deelprojecten werkten we samen met gemeenten en verschillende uitvoerende organisaties aan kennisvermeerdering en aan het vasthouden en borgen van lessen uit het project.

Wij ondersteunden de implementatie van het actieplan in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam en Moetd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Meer informatie
U kunt contact opnemen met Katrien.

Wanneer mag en moet je, ondanks je medisch beroepsgeheim, informatie delen over huiselijk geweld en kindermishandeling? Die vraag stond centraal in een traject dat we voor de gemeente Rotterdam begeleidden. Informatie delen mag namelijk wel degelijk. Sterker nog: soms moet het gewoon. Maar er is veel onduidelijkheid over en er is zeker ook angst voor de gevolgen. We brachten onder andere in kaart hoe het precies zit met informatie delen bij deze problematiek in relatie tot het medisch beroepsgeheim. En we ondersteunden de gemeente bij het organiseren van een conferentie over dit onderwerp.

Meer informatie?
Neem contact op met Katrien.

De Wet tijdelijk huisverbod trad op 1 januari 2009 in werking. Sindsdien is veel ervaring opgedaan met de uitvoering ervan: het huisverbod is een veel gebruikt instrument in de aanpak van huiselijk geweld. Maar er doen zich in de uitvoeringspraktijk ook knelpunten voor. Regioplan organiseerde een expertmeeting over de vraag hoe met deze procesmatige knelpunten moet worden omgegaan en schreef op basis daarvan een advies aan het ministerie.

Het advies benadrukt de noodzaak voor nader onderzoek naar de vraag of aanpassing van het mandaat voor het opleggen van huisverboden leidt tot een betere inzet van het instrument bij kindermishandeling en tot een meer integrale afweging bij de inzet van het huisverbod. Ook moet worden onderzocht wat de oorzaken zijn voor knelpunten rondom de duur van een huisverbod. Op basis daarvan kan worden vastgesteld of aanpassing van de wet noodzakelijk is. Daarnaast bevat het advies een aantal suggesties met betrekking tot het verbeteren van het uitvoeringsproces en van het zicht op de effectiviteit van het instrument.

Het WODC vroeg ons om te adviseren hoe gender in het komende prevalentieonderzoek naar huiselijk geweld beter kan worden geadresseerd. Met het advies kunnen in het komende onderzoek man-vrouwverschillen, overeenkomsten in slachtoffer- en daderschap, context en impact van het geweld nauwkeuriger kunnen worden gemeten en geduid.

Kleine toevoegingen in de fase 1-vragenlijst van het slachtoffer- en daderonderzoek dragen bij aan meer mogelijkheden om in de analyse tot een gendersensitief beeld te komen. Een grotere aanpassing van de vragenlijst maakt het echter mogelijk om tot een betere en meer gendersensitieve meting van huiselijk geweld te komen; bijvoorbeeld door meetinstrumenten te gebruiken die impact meenemen in de vragen naar geweldsvormen. Daarnaast kunnen dieptestudies daaraan bijdragen.

Voor het advies is met binnen- en buitenlandse experts gesproken. Vervolgens is het in 2010 uitgevoerde onderzoek langs een op wetenschappelijke literatuur gebaseerd toetsingskader gelegd en is een secundaire analyse op de data uit het prevalentieonderzoek van 2010 uitgevoerd.

Wij brachten het advies uit samen met Bureau Dijkstra.

Meer informatie?
Neem contact op met Katrien.

Is het haalbaar om door middel van een informantenstudie de aard en omvang van ouderenmishandeling in Nederland in kaart te brengen? Over die vraag boog Regioplan zich in opdracht van het SCP. Ouderenmishandeling is een probleem dat grotendeels verborgen blijft: het wordt niet geregistreerd, mensen praten er niet gemakkelijk over.

Een informantenstudie brengt met behulp van professionals die met de doelgroep werken de aard en omvang van een probleem in kaart. In 2010 is op deze manier een inschatting gemaakt van de problematiek van kindermishandeling. Ouderenmishandeling is echter een ander soort problematiek, waardoor de methode van deze studie naar kindermishandeling niet zomaar gerepliceerd kan worden.

Het rapport is te vinden op de website van het SCP. Het SCP heeft de uitkomsten van het onderzoek meegenomen in haar advies aan het ministerie van VWS over prevalentie-onderzoek naar ouderenmishandeling. Naar verwachting wordt in het najaar van 2015 meer duidelijk over of en hoe deze prevalentie onderzocht zal gaan worden.

Uit zowel Nederlands als internationaal onderzoek komt naar voren dat er bij huiselijk geweld ook vaak sprake is van (dreiging met) dierenmishandeling. In opdracht van het ministerie van VWS hebben wij, op basis van een webenquête en gesprekken met opvanginstellingen van slachtoffers van huiselijk geweld, onderzocht welke mogelijkheden de opvanginstellingen bieden voor de opvang van huisdieren.

Een conclusie is dat bij een groot deel van de opvanginstellingen geen opvangmogelijkheden voor huisdieren zijn. Deze bevinding kan niet los worden gezien van het feit dat de instellingen geen zicht hebben op de behoefte van slachtoffers aan opvang voor huisdieren. Onder invloed van de gezinsgerichte benadering bij de aanpak van huiselijk geweld is er bij de opvanginstellingen wel steeds meer aandacht voor de rol van het huisdier en zijn er diverse experimenten gestart waarbij slachtoffers van huiselijk geweld de mogelijkheid wordt geboden hun huisdier te laten opvangen

In het najaar van 2013 voerde Regioplan samen met Projects on Women’s Rights (PoWR) een genderscan uit naar de aanpak van huiselijk geweld in Nederland. Hier kwamen diverse verbeterpunten uit naar voren. Die pakten we in de periode 2014-2016 samen met PoWR, Atria en Movisie op in de ‘follow-up’ van de genderscan. De follow-up richtte zich op het creëren van draagvlak bij gemeenten, partners in de ketenaanpak en professionals in de uitvoering. Daartoe zijn praktische instrumenten voor deze doelgroepen ontwikkeld en is inzichtelijk gemaakt wat de meerwaarde is van gendersensitief handelen. Daarbij staat voorop dat de aanpak van huiselijk geweld in Nederland systeemgericht is en ook moet blijven; gender is een noodzakelijke en waardevolle aanvulling die deze aanpak (nog) effectiever maakt.