Kernwoord: Marktwerking
Marktwerking is een belangrijk onderzoeksthema binnen Regioplan. Het gaat hierbij vooral om marktwerking die door de overheid ingezet wordt. De keuze dus om prijs een aanbod van bepaalde producten meer en meer tot stand te laten komen onder invloed van het handelen van kopers en (commerciële) verkopers, in plaats van door keuzes van de overheid.
Onze onderzoeken op het terrein van marktwerking hebben vaak betrekking op de vraag of marktwerking tot stand komt, en of zich hierbij gewenste of ongewenste effecten voordoen. Hierbij kan het gaan om effecten in het aanbod, maar ook om effecten op de arbeidsvoorwaarden.
Marktwerking in de kinderopvang
In opdracht van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft Regioplan onderzoek gedaan naar de marktwerking in de kinderopvangsector. Het rapport biedt hiertoe een gedetailleerd en veelal kwantitatief inzicht. Daarnaast biedt het rapport ook meer kwalitatieve informatie over knelpunten, die ertoe bijdragen dat marktwerking in de sector nog niet overal optimaal is. Het gaat dan vooral om zogenaamde toetredingsbelemmeringen.
Realisatie actieplan glazenwassersbranche
In 2009 en 2010 werkten wij aan de realisatie van een actieplan voor de aanpak van misstanden binnen de particuliere glazenwassersbranche.
De opdracht volgde op een eerder onderzoek, in opdracht van het Hoofdbedrijfschap Ambachten, naar de werking van de markt van glazenwassen.
Van dit onderzoek is geen publicatie beschikbaar.
Evaluatie Encore. Omzien en vooruitkijken
Het Economics Network for Competition and Regulation (ENCORE) werkt sinds 2002 aan de kennisuitwisseling tussen wetenschap en beleidsmakers op het terrein van marktwerking en regulering. ENCORE vervult daarmee een maatschappelijk belangrijke functie omdat in steeds meer sectoren marktwerking wordt geïntroduceerd en regulering vereist is. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken, de NMa en OPTA heeft Regioplan Beleidsonderzoek in 2008 een evaluatie uitgevoerd van ENCORE. De evaluatie heeft ook verbeterpunten opgeleverd.
De werking van de markt voor glazenwassen. Naar een beter imago en gezonde concurrentie
Het imago van de particuliere glazenwassersbranche staat onder druk. In de media wordt regelmatig bericht over misstanden in deze markt. Voor het Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA) en de Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) was dit reden Regioplan een onderzoek te laten verrichten naar de markt van particuliere glazenwassers. In het onderzoek is de structuur van de particuliere glazenwassermarkt en het gedrag van de spelers op die markt in kaart gebracht. Daarnaast is samen met betrokken partijen gezocht naar oplossingsrichtingen voor geconstateerde misstanden.
Ontwikkeling en beheer Re-integratiemonitor
In 2000 namen Regioplan en Cap Gemini Ernst & Young het initiatief tot het ontwikkelen van een monitor voor de re-integratiemarkt. Met behulp van deze monitor moesten ontwikkelingen in het aanbod op de re-integratiemarkt beter gevolgd kunnen worden. Eind 2001 is de Reïntegratiemonitor eigendom geworden van de Raad voor Werk en Inkomen. Sinds 2006 is de monitor onder de naam Keuzegids een instrument van Stichting Blik op Werk geworden. Acht jaar lang, tot medio 2008 heeft Regioplan begeleid bij het beheren, onderhouden en het verbeteren van de monitor. Inmiddels zijn alle werkzaamheden rondom de monitor overgedragen aan Stichting Blik op Werk.
De rapporten en trendonderzoeken zijn niet openbaar.
Meta analyse arbeidsproductiviteit in zorginstellingen
Het ministerie van VWS heeft aantal bureaus om ideeën gevraagd voor efficiënte zorgverlening. Regioplan heeft samen met Griffioen een notitie ingediend met een aantal ideeën.Vervolgens is Regioplan gevraagd 1 idee verder uit te werken. Het gaat om het werken met integrale wijkgerichte teams met adequate maar laagopgeleide medewerkers.
Consultatieproces omtrent de invoering prestatiebekosting in de medisch specialistische zorg
In juni 2007 kondigde minister Klink (VWS) aan om gedeeltelijk vrije prijsvorming in de curatieve zorg te willen invoeren. Hiervoor zou eerst een overgangsperiode ingegaan worden waarin maatstafconcurrentie (een vorm van prestatiebekostiging) zou worden ingevoerd. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) kreeg de taak toebedeeld om het systeem vorm te geven en te implementeren. De NZa heeft vervolgens een consultatietraject georganiseerd en Regioplan gevraagd hierbij ondersteuning te leveren. De ondersteuning van Regioplan omvatte de afname van enquêtes onder belanghebbenden, de organisatie van regiobijeenkomsten, participatie in een expertgroep en advisering over strategie en communicatie. Inmiddels is besloten om voorlopig af te zien van de invoering van maatstafconcurrentie.
Het rapport is niet openbaar.
Effecten van marktwerking op arbeidsvoorwaarden in twaalf sectoren
In het kader van een breder onderzoek naar de effecten van marktwerking, dat door het ministerie van Economische Zaken (EZ) wordt uitgevoerd, was er behoefte aan meer inzicht in de ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden voor en na de introductie van marktwerking. Regioplan heeft dit onderzoek uitgevoerd. In twaalf verschillende sectoren is nagegaan of de introductie van marktwerking heeft gezorgd voor veranderingen in de arbeidsvoorwaarden. De twaalf onderzochte sectoren zijn: energie, telecom, notariaat, post, decentraal openbaar vervoer, goederenvervoer over het spoor, taxi, re-integratiediensten, kinderopvang, thuiszorg, zorg en luchtvaart. In de twaalf sectoren werd gekeken naar werkgelegenheid, arbeidsinhoud, arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen.
De re-integratiemarkt geijkt. Evaluatie introductie marktwerking bij re-integratie van niet-werkenden
Het Ministerie van SZW heeft Regioplan Beleidsonderzoek voor de vierde keer op rij gevraagd naar de ontwikkelingen op en werking van de re-integratiemarkt. Het vierde onderzoek is onderdeel van de SUWI-evaluatie. In het rapport worden de trends weergegeven vanaf het ontstaan van de geprivatiseerde re-integratiemarkt. De trends hebben betrekking op de aanbod- en vraagzijde, alsmede de dynamiek van de markt. Verder wordt de werking van de re-integratiemarkt getoetst aan de hand van de volgende ijkpunten die in de Wet SUWI zijn geformuleerd: toetreding en concurrentie, transparantie, het gebruik aanbestedingsprocedures, aansturing via contracten, kwaliteit, de toegankelijkheid voor moeilijk doelgroepen, keuzevrijheid voor de cliënt. Daarnaast is onderzocht welke invloed de introductie van marktwerking heeft gehad op de effectiviteit van re-integratie. Het rapport sluit af met een beschouwing over het effect van de re-integratiemarkt op de werking van de arbeidsmarkt.
De reïntegratiemarkt langs de meetlat van SUWI. Derde inventarisatie van stand van zaken
Het Ministerie van SZW heeft Regioplan Beleidsonderzoek voor de derde keer op rij gevraagd om het trendonderzoek reïntegratiemarkt uit te voeren. In het rapport worden de trends weergegeven vanaf het ontstaan van de geprivatiseerde reïntegratiemarkt, zo’n vijf à zes jaar geleden. De trends hebben betrekking op de aanbod- en vraagzijde, alsmede de dynamiek van de markt. Verder wordt de werking van de reïntegratiemarkt getoetst aan de hand van de volgende ijkpunten die in de Wet SUWI zijn geformuleerd: toetreding en concurrentie, transparantie, het gebruik aanbestedingsprocedures, aansturing via contracten, kwaliteit, de toegankelijkheid voor moeilijk doelgroepen, keuzevrijheid voor de cliënt.