Kernwoord: Arbo
De laatste jaren is de aandacht voor arbeidsomstandighedenbeleid door de overheid gestimuleerd (en financieel ondersteund) via de zogenaamde arboconvenanten. Nu deze impuls verdwenen is, moeten werkgevers, werknemers en branches het initiatief zelf oppakken. De bedoeling is dat hun streven wordt vastgelegd in arbocatalogi. Wij weten dat de praktijk van afspraken maken en beleidsuitvoering weerbarstig kan zijn.
Evaluatie workshop werkstress
‘5xbeter, ijzersterk voor veilig werk’ is een samenwerkingsverband van vijf organisaties die gezamenlijk het gezond en veilig werken in de metaalsector willen verbeteren. In 2016 startte 5xbeter met een pilot rondom het thema werkstress. Tijdens de pilot gaf ‘5xbeter’ in zeven bedrijven een workshop over werkstress.
5xbeter vroeg Regioplan om een evaluatie uit te voeren van deze workshops. Het doel van het onderzoek was om een uitspraak te doen over de geschiktheid van het instrument en over de vorm(en) waarin het instrument kan worden ingezet.
Evaluatie Fysieke Vaardighedentoets Politie
Sinds 2015 is het jaarlijks afleggen van een fysieke vaardighedentoets (FVT) bij regeling verplicht gesteld voor alle operationele politiemedewerkers. Het doel van deze toets is de medewerkers inzicht te geven in hun eigen fysieke vaardigheden. In opdracht van het WODC hebben wij, in samenwerking met het Mulier Instituut, de uitvoering en het doelbereik van de FVT geëvalueerd.
De conclusies en aanbevelingen van het onderzoek waren voor de minister aanleiding om de korpschef een actieplan te laten opstellen in het kader van de verbetering vakbekwaamheid.
Meer informatie
Neem contact op met Hetty.
Preventie en arbeidsdeskundigen
Arbeidsdeskundigen zijn getraind om een disbalans tussen belasting (werk) en belastbaarheid (mens) op te lossen. Op het terrein van re-integratie en claimbeoordeling zijn arbeidsdeskundigen van oudsher relatief vaak actief. Het preventiedomein (m.n. primaire preventie) van arbeid en gezondheid is echter nog redelijk onontgonnen terrein. In opdracht van het Arbeidsdeskundig Kenniscentrum (AKC) heeft Regioplan daarom een strategische verkenning uitgevoerd naar de mogelijke varianten voor de positionering van arbeidsdeskundig handelen in het preventiedomein.
Nulmeting contextinformatie vervangingsstelsel primair onderwijs
Het kabinet heeft het voornemen om de verplichte aansluiting van schoolbesturen PO bij het Vervangingsfonds op te heffen. De precieze datum van opheffing zal worden bepaald op basis van een evaluatie die vóór 1 januari 2017 gereed dient te zijn. De evaluatie is een voorwaarde voor een weloverwogen opheffing van de verplichte aansluiting.
In het kader van de evaluatie heeft Regioplan in opdracht van het ministerie van OCW en het Vervangingsfonds, in samenwerking met Infinite Financieel, de huidige stand van zaken vastgelegd in een nulmeting. De nulmeting levert een beeld van de risico’s die een eventueel nieuw stelsel moet gaan afdekken en input voor de gedachtenvorming over modernisering van het Vervangingsfonds.
Het rapport van dit onderzoek is niet openbaar.
Evaluatie modernisering Ziektewet
In dit rapport wordt verslag gedaan van een onderzoek naar de eerste gedragsreacties van werkgevers, Ziektewetgerechtigden en verzekeraars naar aanleiding van de Modernisering Ziektewet.
Uit het onderzoek blijkt dat de beoogde prikkels van de Modernisering Ziektewet tot nu toe vooral effect hebben gehad in de uitzendsector: het aandeel eigenrisicodragers voor de Ziektewet is in deze sector al veel hoger dan in de andere sectoren en de huidige Ziektewetproducten zijn primair gericht op deze sector. Uit het onderzoek blijkt dat uitzendbedrijven vooral geprikkeld worden om zieke uitzendkrachten en ex-werknemers niet uit het oog te verliezen en verzuimbegeleiding goed te organiseren. Verzekeraars en private uitvoerders zeggen dat er nog weinig aandacht is voor re-integratie.
In de sectoren buiten de uitzendsector nemen werkgevers en verzekeraars vooralsnog een afwachtende houding aan. Verzekeraars gaan deze werkgevers een geïntegreerd product bieden om de risico’s van de loondoorbetalingsplicht, Ziektewet en WGA te dekken.
Taakregistratie door CLB-medewerkers Instrumentontwikkeling en -toetsing
Het departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse Overheid wil een instrument om het takenpakket van de Centra voor Leerlingbegeleiding (CLB’s) in kaart te brengen en het aandeel van de uitvoering van de verschillende taakonderdelen daarin. In het kader van de opdracht is het takenpakket van de CLB-medewerkers geïnventariseerd en is er een registratie-instrument ontwikkeld en getest op bruikbaarheid. Het onderzoek is uitgevoerd door Tempera, een Antwerps onderzoeksbureau, waar Regioplan regelmatig mee samenwerkt. Op basis van de expertise op het gebied van onderzoek naar tijdsbesteding en taakregistratie trad Regioplan in verschillende fasen van dit project op als adviseur van Tempera.
Deskundige bijstand zo geregeld. Onderzoek naar de naleving van de Arbowet
Om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving zijn er in Nederland regels en richtlijnen vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet. Zo moeten werkgevers zich sinds 2005 laten bijstaan door een deskundige preventiemedewerker en een arbodedienstverlener.
Regioplan heeft in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoek gedaan naar de naleving van het onderdeel van de Arbowet dat de deskundige bijstand voorschrijft. Onder andere door het houden van expertsessies in een Group decision room heeft Regioplan onderzocht hoe de naleving van deze deskundige bijstand bevorderd kan worden bij Nederlandse bedrijven. Hierbij is gekeken naar de motieven voor het niet-naleven van de regels in verschillende branches en bij bedrijven van verschillende grootteklassen met een optimaal arbeidsomstandighedenbeleid als doel.
Nul- en eindmeting Actieplan Arbeidsveiligheid
Gedurende de periode 2010-2012 is het Actieplan Arbeidsveiligheid uitgevoerd. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoogde hiermee om met behulp van communicatie en kennisontwikkeling het bewustzijn over veiligheid te verhogen en veilig gedrag op het werk te bevorderen.
Regioplan heeft door middel van een grootschalige enquête onder bedrijven en een aantal verdiepende interviews het Actieplan geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat binnen de sectoren waar het actieplan zich op richtte ongeveer driekwart van de bedrijven bekend is met (een van) de instrumenten van het Actieplan. Bovendien blijkt bij bedrijven die gebruik maken van deze instrumenten het aantal arbeidsongevallen relatief sterk te zijn afgenomen.
Evaluatie onderzoek gewijzigde Arbeidstijdenwet (2007)
In Nederland zijn de regels over arbeids- en rusttijden vastgelegd in de Arbeidstijdenwet (ATW). In het kader van het Actieprogramma vereenvoudiging SZW-regelgeving is op 1 april 2007 de gewijzigde ATW van kracht geworden. Bij de behandeling van de wetswijzing is vastgelegd dat de effecten van deze wijzigingen een aantal jaar na dato geëvalueerd zouden worden.
In opdracht van en in samenwerking met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Regioplan in 2011 onderzoek gedaan naar de wijziging van de Arbeidstijdenwet van 2007.
De doelstelling van de Arbeidstijdenwet is tweeledig. Ten eerste beoogt de wet de veiligheid, gezondheid en het welzijn van de werknemer te beschermen door het stellen van minimumvoorschriften voor arbeids- en rusttijden. Ten tweede is het een uitgangspunt om de combinatie van werk en privé vergemakkelijken.
Tijdens het onderzoek is gekeken naar gevolgen van de wetswijziging op verschillende niveaus, zoals dat van collectieve arbeidsovereenkomsten en bedrijfsregelingen. Gezien de vele factoren die van invloed zijn op de uiteindelijke vormgeving van (regels rondom) arbeids- en rusttijden binnen bedrijven, is gekozen voor een overwegend kwalitatieve onderzoeksbenadering. Er zijn persoonlijke interviews gehouden met direct betrokken partijen: werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers, cao partijen en arbeidstijdenexperts. Er zijn met name cao’s en bedrijven onderzocht waarbij arbeids- en rusttijden een belangrijk onderwerp zijn en waar naar verwachting veranderingen hebben plaatsgevonden naar aanleiding van de wetswijziging.
In april 2012 is het rapport aangeboden aan de Tweede Kamer. De kabinetsreactie is hier te vinden.
Even uitblazen. Eén jaar rookvrije horeca
Vanaf 1 juli 2008 mag er niet meer gerookt worden in de horeca. Werkgevers moeten in de horeca, net als in andere sectoren, ervoor zorgen dat het personeel kan werken zonder hinder van tabaksrook. De in- en uitvoering van dit beleid is in de horeca echter niet zonder slag of stoot verlopen: Minister Klink is bestookt met kamervragen, rechtszaken en schadeclaims. Of de onduidelijkheid, onrust en onvrede terecht is, werd door Regioplan onderzocht in de evaluatie van de invoering van de rookvrije horeca. Het onderzoek richtte zich o.a. op het beantwoorden van de volgende vragen:
- Wat zijn de gevolgen voor de volksgezondheid?
- Hoe wordt het verbod door horecaondernemers nageleefd?
- Wat zijn de economische effecten voor de horecaondernemer?
- Wat zijn de effecten op rookgedrag in het algemeen?
De resultaten zijn 1 december 2009 aan de Tweede kamer gepresenteerd.