De Regeling Vrijwilligerswerk in de Werkloosheidswet (WW) is per 1 januari 2015 in werking getreden. De regeling heeft als doel WW-gerechtigden meer dan voorheen mogelijkheden te bieden voor het verrichten van vrijwilligerswerk, terwijl ze tegelijkertijd moet voorkomen dat dit vrijwilligerswerk betaalde arbeid verdringt. In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueerden wij de Regeling Vrijwilligerswerk in de Werkloosheidswet.

De Amsterdamse Subsidieregeling Burgerschap en Diversiteit is in het leven geroepen om stedelijke (vrijwilligers)organisaties te ondersteunen in het versterken van de positie van hun achterban. De gemeente Amsterdam vroeg ons in de zomer van 2016 om inzicht te geven in de opbrengsten van deze subsidieregeling. Onderzoeken als deze zijn vaak een grote uitdaging. Immers, hoe meet je de opbrengsten van projecten met een doorgaans klein bereik en grote ambities, maar de mogelijkheden voor ‘hard’ effectiviteitsonderzoek beperkt zijn? We voerden 17 case studies uit en keken per casus of het uitgevoerde project bij heeft gedragen aan de vooraf geformuleerde doelen.

Het stadsdeel Zuidoost van de gemeente Amsterdam heeft diversiteit benoemd als een belangrijke verbindende kracht in civil society. Diversiteitsbeleid moet bijdragen aan het bevorderen van de zelfredzaamheid en actief burgerschap van alle inwoners van het stadsdeel. Regioplan heeft een tussenevaluatie uitgevoerd van het diversiteitsbeleid van het stadsdeel.

Dit onderzoek geeft inzicht in de deelname van migranten aan het vrijwilligerswerk in Den Haag. Ook gaat het onderzoek in op de belemmeringen voor migranten om actief te zijn bij algemene c.q. reguliere vrijwilligersinitiatieven. In het onderzoek is gesproken met migranten, evenals met vertegenwoordigers van algemene vrijwilligersorganisaties en migrantenorganisaties.



Neem voor de publicatie contact op met onderstaande contactpersoon.

De inzet van vrijwilligersprojecten bij schuldhulpverlening levert aanzienlijke baten op. Dit komt naar voren uit een onderzoek dat door Regioplan en Social Force is uitgevoerd in opdracht van acht organisaties die met de zogenaamde ‘Ortega-gelden’ projecten hebben uitgevoerd op het gebied van de inzet van de vrijwilligers bij schuldhulpverlening. De besparing aan kosten voor de maatschappij is vaak driemaal zo hoog als de kosten besteed aan een vrijwilligersproject. Door de inzet van vrijwilligers neemt het rendement van de gemeentelijke schuldhulpverlening toe en ook voeren zij in sommige gevallen taken uit die anders door de gemeente uitgevoerd zouden moeten worden. Tevens kunnen zij bijdragen aan het voorkomen van crisissituaties zoals huisuitzettingen of afsluiting van energie en/of water.

Eind 2007 zijn in een convenant afspraken vastgelegd over de ontwikkeling
van de makelaarsfunctie ten behoeve van de maatschappelijke stage (MaS)
en de stimulering van vrijwilligerswerk.
Regioplan heeft een evaluatie uitgevoerd onder gemeenten, makelaars en stagebiedende organisaties om de voortgang van de uitvoering van de afspraken uit het convenant te monitoren.
Daartoe zijn twee metingen verricht: een nulmeting in 2009 (over de situatie in
2008) en een vervolgmeting in 2011 (over de stand van zaken in 2010).

Zowel gemeenten, makelaars als stagebiedende organisaties zijn positief over
de maatschappelijke stage als fenomeen.
Veel betrokkenen menen dat leerlingen uit het voortgezet onderwijs met de maatschappelijke stage een belangrijke ervaring opdoen.
De stagebiedende organisaties, in de regel vrijwilligersorganisaties die ook maatschappelijke stage aanbieden, omvatten (nagenoeg) alle maatschappelijke sectoren. De infrastructuur ten behoeve van maatschappelijke stage en vrijwilligerswerk lijkt in de sector zorg en hulpverlening het sterkst ontwikkeld.

In 2011 is ruim driekwart van de organisaties positief of overwegend positief over de inzet van maatschappelijke stagiairs. Ongeveer een vijfde van de responderende organisaties werkt op dit moment niet met maatschappelijke stagiairs en verwacht dat ook in de toekomst niet te gaan doen. De belangrijkste redenen die hiervoor worden aangevoerd, zijn onvoldoende mogelijkheden voor begeleiding van de leerlingen en onvoldoende geschikte taken om door hen te laten uitvoeren.

In potentie blijkt de maatschappelijke stagiair de vrijwilliger van de toekomst: zo’n achttien procent van de stagebiedende organisaties heeft in de praktijk ervaren dat een leerling als vrijwilliger actief is geworden of is gebleven bij de organisatie waar de leerling zijn of haar maatschappelijke stage heeft volbracht. Omdat veel organisaties nog steeds te maken hebben met een gering aanbod van vrijwilligers, blijft de doelstelling om de maatschappelijke stagiair te stimuleren de vrijwilliger van de toekomst te worden overeind staan. Inmiddels heeft het parlement ingestemd met het wetsvoorstel maatschappelijke stage en wordt de MaS verplicht vanaf het schooljaar 2011-2012.

Ter ondersteuning van hun inburgeringsbeleid zetten verschillende gemeenten taalcoaches in. Het gaat om vrijwilligers die inburgeraars helpen met het leren van de Nederlandse taal. Regioplan heeft in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gekeken naar de opbrengsten en waardering van de inzet van taalcoaches. Hieruit blijkt dat de ontmoetingen tussen taalcoach en inburgeraars een positieve bijdrage leveren aan het zelfvertrouwen van de inburgeraar, de beeldvorming over migranten en de betrokkenheid van de vrijwilligers bij inburgering.

In het artikel wordt ingegaan op de mate van betrokkenheid van allochtonen bij (verschillende vormen van) vrijwilligerswerk en mantelzorg. Daarnaast is aandacht voor de redenen voor de gebrekkige aansluiting tussen leden van etnische minderheidsgroepen en georganiseerd vrijwilligerswerk. Daarbij wordt zowel gekeken naar belemmeringen die liggen bij de allochtone groepen zelf als bij de vrijwilligersorganisaties.

De politiekorpsen Rotterdam-Rijnmond en Amsterdam-Amstelland zetten volontairs met de status van buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) in. Regioplan heeft onderzocht of en in hoeverre deze vrijwilligers reguliere politiemedewerkers verdringen.

Wat is de waarde van een bestuur van een sportclub? Wat is de waarde van activiteiten van een vrijwilliger die zich inzet voor ouderen? Het moge duidelijk zijn dat deze waarden niet gemakkelijk zijn te duiden, laat staan in geld uit te drukken. Toch kan het in sommige gevallen nuttig zijn om de waarde van vrijwillige inzet in kaart te brengen. Inmiddels worden her en der diverse instrumenten toegepast waarmee de betekenis van vrijwilligerswerk kan worden gemeten. Dat meten roept echter vragen op. Welke instrumenten meten nu eigenlijk welk soort waarde? En is dat wel de waarde die men wil meten? Voor het ministerie van VWS heeft Regioplan Beleidsonderzoek in kaart gebracht wat de behoefte is aan het meten van de waarde van vrijwillige inzet en hoe een meetinstrument er dan uit zou moeten zien.