Kernwoord: Zorgprofessional
De arbeidsmarkt in de zorg staat onder druk. Het is van belang dat de sector een aantrekkelijke werkomgeving biedt aan zorgprofessionals. Een manier om werknemers te binden aan de sector is door hen ruimte en verantwoordelijkheid te geven. Regioplan doet onderzoek naar verschillende aspecten op de (zorg-) arbeidsmarkt, onder andere naar ruimte voor de professional.
Toekomstige vraag naar medisch specialisten
We maakten een prognose van de toekomstige vraag naar medisch specialisten, op basis van demografische bevolkingsontwikkeling.
Demografische ontwikkelingen
De prognose is dat de Nederlandse bevolking toeneemt van 17,2 miljoen in 2018 tot 18,3 miljoen in 2039, vanwege migratie en een stijgende levensduur. Voor deze periode wordt verwacht dat het aantal personen in de leeftijdscategorieën 0 tot 20 jaar en 20 tot 40 jaar ongeveer gelijk blijft, het aantal personen in de leeftijdscategorie 40 tot 60 jaar daalt en het aantal 60-plussers toeneemt.
Gevolgen voor behoefte aan medisch specialisten
Dit leidt ertoe dat de medisch specialisten die relatief veel oudere patiënten behandelen de hoogste capaciteitsgroei nodig hebben op grond van de demografische ontwikkelingen. De specialismen waarvoor de hoogste capaciteitsgroei is geraamd tot 2039 zijn klinische geriatrie, cardiologie, oogheelkunde, urologie en cardio-thoracale chirurgie.
De laagste capaciteitsgroei is geraamd voor beroepen die te maken hebben met een jongere patiëntenpopulatie. De specialismen waarvoor de laagste capaciteitsgroei is geraamd tot 2039 zijn mond-, kaak- en aangezichtschirurgie, obstetrie en gynaecologie, psychiatrie, sportgeneeskunde en plastische chirurgie.
Parameters ten behoeve van Capaciteitsplan
We voerden dit onderzoek uit in opdracht van het Capaciteitsorgaan. Zij gebruiken dit onderzoek ten behoeve van het rekenmodel voor het opstellen van het Capaciteitsplan voor de medisch specialisten en klinisch technologische beroepen.
Toekomstige vraag FZO-beroepen op basis van demografische ontwikkelingen
Nederland vergrijst, hierdoor zijn de komende jaren meer verpleegkundigen en medisch ondersteuners nodig. Deze groeiende behoefte is het sterkst in de regio’s Noordwest Nederland, Den Haag-Leiden en Utrecht.
Groeiende bevolking, meer vergrijzing
De verwachting is dat de Nederlandse bevolking tussen 2018 en 2023 toeneemt van 17,2 miljoen tot 17,5 miljoen. Deze groei komt onder andere met name door een stijgende levensduur. Het de toename van het aantal inwoners van zestig jaar en ouder neemt toe (vergrijzende bevolking). Hierbij is in toenemende mate sprake van een vergrijzende bevolking. Veel medisch ondersteunende en verpleegkundige beroepen behandelen relatief oudere patiënten. Door de vergrijzing ontstaat er op korte termijn extra vraag naar deze beroepen. Dit geldt het sterkst voor dialyseverpleegkundigen, oncologieverpleegkundigen en klinisch perfusionisten. Voor beroepen specifiek gericht op het behandelen van kinderen is de verwachte groei op basis van demografische ontwikkelingen het laagst.
Regionale verschillen
De bevolkingsontwikkeling verschilt per regio. De verwachte groei van de bevolking van 2018 tot en met 2023 is voor de regio’s Noordwest Nederland, Den Haag-Leiden en Utrecht meer dan 3 procent. Dit leidt tot meer behoefte aan medische ondersteuners en verpleegkundigen in deze regio’s. Voor de regio’s Limburg, Twente Oost/Achterhoek en Noord Nederland wordt krimp van de bevolking verwacht. Door de toenemende vergrijzing in deze regio’s leidt dit echter niet tot een afname van de zorgvraag, op de regio Limburg na.
Het Capaciteitsorgaan gebruikt dit onderzoek als input voor hun Capaciteitsplan, waarin zij het aantal opleidingsplaatsen voor verpleegkundige en medisch ondersteunende beroepen ramen.
Meer informatie?
Neem contact op met Hetty.
Woon- en werkoverwegingen kinderopvang en (jeugd)zorg Amsterdam
Amsterdam kampt met personeelstekorten in de kinderopvang en de (jeugd)zorg. De gemeente wil daar iets aan doen, maar wil eerst weten hoe het precies zit met de woon- en werksituatie van de werknemers in deze sectoren. Dit brachten wij in beeld op basis van bestaande en nieuw verzamelde informatie. Dat deden we ook voor de onderwijssector in Amsterdam.
Enquête geregistreerde verzekeringsartsen
Een tekort aan verzekeringsartsen heeft er de afgelopen jaren toe geleid dat onder meer werknemers met een tijdelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering niet tijdig kunnen worden herkeurd. Het Capaciteitsorgaan wilde een beter beeld van de huidige werkzaamheden en arbeidsduur (personeelscapaciteit) van geregistreerde verzekeringsartsen en de verwachte veranderingen hierin in de nabije toekomst. Daarom hebben wij een enquête onder geregistreerde verzekeringsartsen uitgezet.
De belangrijkste uitkomst van de enquête is dat de beroepsgroep sterk vergrijsd is, waardoor de personeelscapaciteit sterk daalt de komende jaren: de komende vijf jaar zal er behoefte zijn aan minimaal 485 nieuw opgeleide verzekeringsartsen om de met pensioen gaande artsen te vervangen.
Meer informatie?
U kunt contact opnemen met Hetty.
Het rapport ‘Enquête geregistreerde verzekeringsartsen’ kunt u vinden op de website van het Capaciteitsorgaan.
Decentralisaties in het sociale domein. Een verkennend onderzoek naar de gevolgen voor professionals in Amsterdam
In opdracht van de Hogeschool van Amsterdam (lectoraat Armoede en Participatie en lectoraat Community Care) voerde Regioplan een onderzoek uit naar de organisatorische gevolgen van de decentralisaties in de zorg, de consequenties hiervan voor de rol van de professionals en de eisen die aan hen gesteld gaan worden. De Hogeschool van Amsterdam wil met dit onderzoek haar (toekomstige) sociale professionals zo toerusten, dat zij in hun werk adequaat kunnen reageren op veranderingen die de ontwikkelingen in beleid en politiek met zich meebrengen.
Het onderzoeksrapport is hier te vinden.
De apotheker als zorgverlener 2013
De apotheker wil door de patiënt als zorgverlener worden gezien met expertise op het gebied van veilig en effectief medicijngebruik. Om de rol die de apotheker inneemt vorm te geven en eventueel aan te scherpen, heeft Regioplan in opdracht van de KNMP voor het tweede achtereenvolgende jaar onderzocht hoe tevreden klanten zijn over de dienstverlening van hun apotheek. Het onderzoek laat zien dat klanten van de apotheek over het algemeen tevreden zijn over de dienstverlening en servicegerichtheid van hun apotheek. Ook is het merendeel van mening dat de apotheker voldoende advies geeft over veilig medicijngebruik en de keuze voor medicijnen. Deze publicatie is niet openbaar.
Kosten- en batenanalyse van tolkdiensten
Regioplan onderzocht in 2009 voor het Ministerie van VWS de kosten en baten van de inzet van tolkdiensten door zorgverleners voor cliënten en/of patiënten die onvoldoende Nederlands spreken. Het betrof een verkennend onderzoek.
In het rapport is op enkele punten bedrijfsgevoelige informatie weggelakt.
Factsheet: de apotheker als zorgverlener
Om de rol die de apotheker inneemt vorm te geven en eventueel uit te breiden of aan te scherpen, heeft Regioplan in opdracht van de KNMP onderzocht hoe tevreden klanten zijn over de dienstverlening van hun apotheek en welke rol zij hun apotheek toebedelen. De klanten van de apotheek zijn voor dit onderzoek op twee manieren benaderd, namelijk de bezoekers van twaalf apotheken en winkelend publiek in vier steden.
Deze publicatie is niet openbaar.
In 2013 wordt de klanttevredenheid opnieuw gemeten.
Operationaliseren kwaliteitsindicatoren mondzorg
Het Bureau Zichtbare Zorg, dat is ondergebracht bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), werkt samen met verschillende partijen in de zorgsector aan vergelijkbare en betrouwbare informatie over de kwaliteit van de zorg in Nederland. Voor de mondzorg is in 2008 de stuurgroep Zichtbare Zorg Mondzorg opgericht. Deze heeft een aantal indicatoren benoemd waarmee de kwaliteit van de mondzorg inzichtelijk moet worden gemaakt. Regioplan heeft deze indicatoren uitgewerkt en getoetst in een pilot onder tandartsen, mondhygiënisten en tandprothetici.
In het eindrapport ‘Operationalisatie kwaliteitsindicatoren mondzorg’ worden zowel aanbevelingen voor de korte termijn, als punten voor de ontwikkelagenda aangegeven. Hier vind u ook meer informatie.
Ruimte van de professional en kwaliteit dienstverlening
Over de handelingsvrijheid van de professional in (semi)publieke instellingen wordt zowel wetenschappelijk als maatschappelijk intensief gediscussieerd. In opdracht van het Kenniscentrum voor Ordeningsvraagstukken (KCOV) van het ministerie van Economische Zaken en met betrokkenheid van de ministeries van OCW, SZW en VWS heeft Regioplan Beleidsonderzoek in de periode van december 2007 tot en met juni 2008 onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de ruimte van de professional en de kwaliteit van de dienstverlening in drie sectoren: verstandelijke gehandicaptenzorg, middelbaar beroepsonderwijs en gemeentelijke sociale diensten.
Het rapport is niet openbaar.