In veel regio’s neemt de druk op Veilig Thuis toe. Voor bestuurders en ketenpartners is het belangrijk om te weten waar die stijging vandaan komt en welke knoppen zij zelf kunnen beïnvloeden.

Regioplan helpt regio’s om voorbij de cijfers te kijken. Met een gerichte analyse brengen we in beeld welke ontwikkelingen, werkwijzen en samenwerkingsafspraken mogelijk bijdragen aan de groei van meldingen en adviesvragen. Dat levert praktische inzichten op voor betere sturing, samenwerking en inzet van capaciteit. Hoe wat dat doen, lees je hier.

Meer weten? Neem contact op met Coco Bastiaansen via coco.bastiaansen@regioplan.nl.

Op 23 maart 2026 tekenden de VNG, betrokken ministeries en brancheorganisaties het Convenant Stevige lokale teams. Een belangrijke stap, want sterke lokale teams helpen inwoners sneller en beter, voorkomen escalatie en verminderen de druk op specialistische hulp en jeugdbescherming.

Regioplan ondersteunt gemeenten en regio’s al jaren bij het versterken van hun lokale teams. We combineren inhoudelijke expertise met een praktische aanpak en helpen teams beter om te gaan met complexe hulpvragen, zoals huiselijk geweld & kindermishandeling en regievoering bij complexe casuïstiek.

Onze kracht zit in lerend ontwikkelen: samen bepalen we wat nodig is, vertalen dit naar concrete acties en sturen bij op basis van ervaringen uit de praktijk. Daarbij sluiten we altijd aan op de lokale context én zorgen we voor regionale samenhang. Zo begeleiden we bijvoorbeeld de regio Zaanstreek-Waterland in de aansluiting van lokale teams op de regionale ontwikkeling richting Toekomstscenario. Daarbij wisselen we regionale en gemeentelijke sessies af om te zorgen voor regionale uitwisseling en samenhang, en tegelijkertijd aan te sluiten bij de lokale contexten en ontwikkelpunten van de gemeenten.

Ook bieden we gemeenten praktische tools om inzicht en grip te krijgen. Onze zelfscan Sterke lokale teams op veiligheid, het daaraan gekoppelde dashboard en verbonden verbetertrajecten helpen gemeenten om inzicht te krijgen in de actuele situatie rondom de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en de ontwikkeling van de lokale teams daarin te monitoren. In het verlengde daarvan ondersteunen we bij planvorming en verandering. Zo ondersteunden we de afgelopen 1,5 jaar de regio Noordoost Brabant bij het opstellen van een plan van aanpak voor verbetering van de regionale aanpak van huiselijk geweld en de positie van lokale teams daarin. We hielpen ook bij het zetten van de eerste stappen: het inrichten van een ontwikkelruimte en het starten met de nieuwe werkwijze. Lees meer over dit soort trajecten in ons aanbod voor ondersteuning bij het toewerken naar het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

Met onze ervaring, praktijkgerichte aanpak en focus op duurzame verbetering helpen we gemeenten om hun lokale teams daadwerkelijk stevig te maken.

Meer weten? Neem contact op met Stefanie de Cuba of Katrien de Vaan

Als beleidsonderzoeker houd ik mij vooral bezig met kwalitatief onderzoek, omdat ik graag diep de praktijk induik en luister naar de mensen die het vraagstuk zelf ervaren. Zo krijg ik scherp wat er werkelijk speelt. Die inzichten verbind ik met elkaar en vertaal ik naar bruikbare oplossingen waarmee opdrachtgevers direct aan de slag kunnen.

Met een achtergrond in sociale & culturele psychologie en de journalistiek breng ik zowel analytische scherpte als oog voor het verhaal van mensen mee. Bij Regioplan werk ik onder meer aan onderzoeken op het gebied van kansengelijkheid, jeugd en gender.

Gisteren was het Internationale Vrouwendag. Dit jaar stond centraal hoe vrouwenrechten, ook in Nederland, onder druk staan. Dit werd onlangs benadrukt door een rapport van het VN-Comité inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen. Hierin trekt het Comité scherpe conclusies over het Nederlandse beleid: ons land heeft nog een slag te slaan als het gaat om het bevorderen van gendergelijkheid op allerlei terreinen, waaronder ook het garanderen van de veiligheid van vrouwen.Het Comité benadrukt onder andere dat een effectieve aanpak van huiselijk geweld vereist dat er meer aandacht komt voor de rol die gender speelt bij deze geweldsvorm.

Vanuit Regioplan onderstrepen wij dit: gender (de verwachtingen die we als samenleving verbinden aan de twee seksen) is een belangrijke onderliggende oorzaak voor het ontstaan en in stand houden van huiselijk geweld; een vorm van geweld waarvan vrouwen vaker slachtoffer worden dan mannen, en waarvan de gevolgen voor vrouwen ernstiger zijn. Zo lang er in de aanpak van huiselijk geweld onvoldoende aandacht is voor gender, is de aanpak onvoldoende effectief en blijft deze situatie in stand.

Meer aandacht voor gender vraagt om meer deskundigheid bij iedereen die een rol heeft in de aanpak: van beleidsmakers en bestuurders tot uitvoerend professionals. Wij dragen daar graag aan bij. Eén van de projecten waarin we dit doen, is het actieonderzoek waarin we op dit moment samen met Avans Hogeschool partners in de zorg- en strafrechtketen begeleiden bij het opstellen van een plan van aanpak voor deskundigheidsbevordering op dit vlak.

Meer weten over hoe wij ons inzetten voor de aanpak van huiselijk geweld? Neem een kijkje bij ons werkveld Veiligheid en recht voor onze projecten op dit vlak.

Bij het implementeren en uitvoering van de Wet verplichte meldcode (2013), heeft de aandachtsfunctionaris een belangrijke rol. Aandachtsfunctionarissen ondersteunen en adviseren directies, management en collega’s op het gebied van de meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling. Een belangrijke taak van de aandachtsfunctionaris is het informeren van collega’s over de meldcode en het gebruik van de meldcode te motiveren zodat signalen tijdig worden herkend en de stappen van de meldcode zorgvuldig worden doorlopen. Om zijn/haar taak als aandachtsfunctionaris HGKM optimaal uit te kunnen voeren zijn de juiste randvoorwaarden nodig.

In opdracht van de LVAK heeft Regioplan onderzocht welke voorwaarden nodig zijn voor het optimaal functioneren van aandachtsfunctionarissen HGKM. Uit de bevraging van ruim 1.400 aandachtsfunctionarissen via een enquête en vijf verdiepende focusgroepen blijkt dat verschillende sectoren, zoals onderwijs, kinderopvang en ziekenhuiszorg, hun eigen aandachtspunten kennen. Tegelijkertijd ontstaat een duidelijk beeld van een situatie waarin de rol van de aandachtsfunctionaris vaak nog onvoldoende is geborgd om alle taken die bij deze rol horen goed uit te voeren.

De belangrijkste inzichten zijn:

• Zonder duidelijke prioriteit vanuit bestuur en directie blijft het voor aandachtsfunctionarissen lastig om hun taken goed uit te voeren. Zij hebben behoefte aan meer structurele tijd en middelen, maar ook aan steun vanuit de organisatie om het onderwerp met regelmaat onder de aandacht te brengen.
• Door gebrek aan structurele uren besteden aandachtsfunctionarissen hun tijd vooral aan het opvolgen van signalen. Er blijft te weinig ruimte over voor preventie, bewustwording en scholing van collega’s.
• Er is nog veel onbekendheid met de meldcode en sprake van handelingsverlegenheid bij beroepskrachten. Hierdoor worden signalen van HGKM gemist of niet altijd opgepakt.
• Deze vicieuze cirkel van beperkte aandacht voor HGKM en de meldcode houdt de onbekendheid en handelingsverlegenheid in stand. Daardoor dreigen signalen onder de radar te blijven en ontstaat ook bestuurlijk onvoldoende urgentie om het onderwerp steviger te positioneren.

In het onderzoek concluderen wij dat twee basisvoorwaarden essentieel zijn: voldoende structurele uren, in verhouding tot de omvang van de organisatie, en een juiste positionering binnen de organisatie. Daarbij zijn bestuurlijke betrokkenheid en structurele borging van kennis en training nodig, zodat beroepskrachten meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid ervaren bij het signaleren van- en handelen bij vermoedens van HGKM.

Lees hier de samenvatting en het volledige rapport.

Regioplan heeft in opdracht van de LVAK (landelijke vereniging aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling) onderzocht onder welke randvoorwaarden aandachtsfunctionarissen HGKM optimaal kunnen functioneren. Het onderzoek laat zien dat vooral bestuurlijke prioriteit voor HGKM en een duidelijke positionering van de aandachtsfunctionaris in de organisatie, met voldoende beschikbare uren, nodig zijn.

Bij het implementeren en uitvoering van de Wet verplichte meldcode (2013), heeft de aandachtsfunctionaris een belangrijke rol. Aandachtsfunctionarissen ondersteunen en adviseren directies, management en collega’s op het gebied van de meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling. Een belangrijke taak van de aandachtsfunctionaris is het informeren van collega’s over de meldcode en het gebruik van de meldcode te motiveren zodat signalen tijdig worden herkend en de stappen van de meldcode zorgvuldig worden doorlopen. Om zijn/haar taak als aandachtsfunctionaris HGKM optimaal uit te kunnen voeren zijn de juiste randvoorwaarden nodig.

In opdracht van de LVAK heeft Regioplan onderzocht welke voorwaarden nodig zijn voor het optimaal functioneren van aandachtsfunctionarissen HGKM. Uit de bevraging van ruim 1.400 aandachtsfunctionarissen via een enquête en vijf verdiepende focusgroepen blijkt dat verschillende sectoren, zoals onderwijs, kinderopvang en ziekenhuiszorg, hun eigen aandachtspunten kennen. Tegelijkertijd ontstaat een duidelijk beeld van een situatie waarin de rol van de aandachtsfunctionaris vaak nog onvoldoende is geborgd om alle taken die bij deze rol horen goed uit te voeren.

Zie hier de samenvattingen en het rapport.

Steeds vaker maken criminele netwerken gebruik van jongeren in kwetsbare posities voor ogenschijnlijk eenvoudige taken – zoals het doorgeven van berichten of het ophalen van pakketjes – die uiteindelijk kunnen leiden tot een diepere rol in de criminele onderwereld. Dit vraagt om een samenhangende aanpak waarin zowel sociale steun als veiligheid centraal staan. Gemeenten hebben hierin een belangrijke rol, maar die samenwerking verloopt niet altijd vanzelfsprekend.

De nieuwe wegwijzer brengt gemeenschappelijke uitdagingen in kaart en biedt concrete suggesties, voorbeelden en inzichten uit de praktijk om samenwerkingsprocessen te verbeteren. Hoewel het geen kant-en-klare recepten bevat, biedt het document handvatten om de samenwerking tussen verschillende gemeentelijke teams en partners in de wijk beter vorm te geven.

Het document is tot stand gekomen via intensieve samenwerking met 26 gemeenten, die hun ervaringen en knelpunten hebben gedeeld via bijeenkomsten en interviews. Hiermee is de wegwijzer een reflectie van wat werkt en wat in de praktijk kan worden toegepast.

Het doel van deze wegwijzer is om gemeenten uit te nodigen om de samenwerking tussen het sociaal en veiligheidsdomein verder te versterken, zodat jongeren op een vroegtijdige en effectieve manier geholpen kunnen worden en de leefomgeving voor iedereen veiliger wordt.

Dit maakt dat je concreet aan de slag kunt”, zei de bovenregionale programmamanager Toekomstscenario over de Zelfscan Sterke lokale teams op veiligheid. De aanpak van onveiligheid in relaties vraagt een stevigere rol op veiligheid van de lokale teams in gemeenten. Met onze volledig gedigitaliseerde zelfscan krijg je als gemeente inzicht in waar je staat ten opzichte van die toekomstige rol en waar de belangrijkste ontwikkelpunten liggen.

De Zelfscan is in samenwerking met het Expertteam Stevige lokale teams op veiligheid vereenvoudigd en omgezet in een digitale tool, waar ook een dashboard aan is gekoppeld. De Zelfscan is geen instrument op zich, maar een middel om in de gemeente met alle betrokkenen het gesprek aan te gaan over waar de lokale teams staan, in relatie tot wat het Toekomstscenario van hen vraagt. In Noord-Holland Noord begeleidden Katrien de Vaan en Trijntje Kootstra, beide lid van het Expertteam, in alle gemeenten het invullen van de Zelfscan. Op die manier is een tussen gemeenten vergelijkbaar beeld ontstaan van de lokale stand van zaken, en is ook duidelijk geworden welke regionale en bovenregionale opgaven er liggen. Die (boven)regionale opgaven werden vervat in een overkoepelende analyse, die duidelijke actiepunten voor de verdere ontwikkeling van de lokale teams op dit vlak biedt.

De komende periode gaan de gemeenten in Noord-Holland Noord aan de slag met lokale verbeterplannen. Vanuit het bovenregionale programma Toekomstscenario worden de bovenregionale opgaven en verbeteracties in kaart gebracht en gepresenteerd.