Publicatie onderzoek: Evaluatie pilot nieuwe werkwijze hulpverlening aan slachtoffers van seksueel geweld

Zes partnerorganisaties (het Centrum Seksueel Geweld, Veilig Thuis, Slachtofferhulp Nederland, Perspectief Herstelbemiddeling, het Openbaar Ministerie en de politie) ontwikkelden samen met de ministeries van Justitie en Veiligheid, en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, een nieuwe werkwijze voor hulpverlening aan slachtoffers van seksueel geweld. De aanpak richt zich op drie onderdelen: een uniform eerste contactmoment, multidisciplinaire triage van casussen en casusregie door één vast aanspreekpunt voor het slachtoffer. De werkwijze werd tussen september 2025 en februari 2026 getest in de regio’s Den Haag en Oost-Brabant. Het WODC heeft Regioplan en het NSCR gevraagd om deze werkwijze te evalueren.

Onze evaluatie van de pilot laat zien dat de werkwijze aansluit bij bestaande kennis over slachtoffergerichte ondersteuning, samenwerking tussen organisaties en regievoering. Professionals ervaren meerwaarde van structurele multidisciplinaire afstemming, een bredere blik op de behoeften van slachtoffers en kortere lijnen tussen organisaties. Ook bevestigen zowel professionals als slachtoffers het belang van één duidelijk aanspreekpunt gedurende het hulptraject.

Tegelijkertijd blijkt dat de potentie van de werkwijze in de pilot nog slechts beperkt tot uiting kwam. Door de korte looptijd bevond de pilot zich nog in een vroege fase en was het te vroeg om uitspraken te doen over daadwerkelijke effecten voor slachtoffers. Het onderzoek biedt daarom vooral inzicht in de eerste ervaringen met de werkwijze en in de randvoorwaarden die nodig zijn voor succesvolle implementatie.

“Een nieuwe werkwijze op papier leidt niet vanzelf tot betere ondersteuning van slachtoffers van seksueel geweld. Verandering in de samenwerking ontstaat pas wanneer uitvoerende professionals, managers en bestuurders een gedeeld en helder beeld hebben van wat anders moet en randvoorwaarden om de werkwijze te implementeren op orde zijn.”

Een belangrijke conclusie is dat effectieve ketensamenwerking niet vanzelf ontstaat door het invoeren van een nieuwe werkwijze. Heldere rollen en verantwoordelijkheden, bestuurlijk commitment, voldoende tijd en capaciteit en structurele ondersteuning van professionals blijken cruciaal om de beoogde verandering in de praktijk te realiseren. Wanneer deze randvoorwaarden ontbreken, bestaat het risico dat professionals terugvallen op bestaande routines en dat de impact van de werkwijze beperkt blijft.

Naast inzicht in werkzame elementen van een gezamenlijke ketenaanpak voor slachtoffers van seksueel geweld, biedt het onderzoek concrete aanbevelingen voor bredere implementatie. Daarmee levert de evaluatie waardevolle handvatten voor organisaties die werken aan een meer samenhangende, integrale en slachtoffergerichte ondersteuning van slachtoffers van seksueel geweld.

Meer weten? Lees hier het rapport of de samenvatting, bezoek de projectpagina of neem contact op met Coco Bastiaansen.