Regioplan heeft voor het Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden (LOGA) onderzoek gedaan onder gemeenten naar de inzet van flexibele arbeidsrelaties, om inzicht te bieden in de aard, omvang en noodzaak om flexibele arbeid in te zetten en om inzicht te bieden in hoeverre flexibele arbeidsrelaties op structurele gemeentelijke werkzaamheden worden ingezet en/of structureel worden ingezet.



In iedere onderzochte gemeente wordt flexibele arbeid ingezet en vaak voor een breed scala aan functies, niveaus en typen werkzaamheden. De inzet is het grootst bij uitvoeringswerkzaamheden. De belangrijkste motieven om flexkrachten in te zetten zijn tijdelijke behoefte aan extra menskracht, tijdelijke behoefte aan specifieke expertise, mee kunnen bewegen met veranderingen, een vacaturestop en het verkleinen van het risico op ww-verplichtingen.

De decentralisaties in het sociaal domein blijken één van de veranderingen die gemeenten stimuleren tot veranderingen in hun organisatie. Wat betekenen de decentralisaties in het sociaal domein voor medewerkers van gemeenten? En hoe vertalen gemeenten deze veranderingen naar het HR management in hun organisatie? Regioplan is door het ministerie van BZK gevraagd te onderzoeken welk HR-management binnen gemeenten wordt ingezet om het personeel aan te laten sluiten op de nieuwe taken en verantwoordelijkheden met de komst van de decentralisaties in het sociaal domein. Binnen 22 gemeenten zijn betrokkenen geïnterviewd en daarnaast zijn vier gemeentelijke casussen diepgaander onderzocht.

Tot 2014 konden medewerkers van de provincie Noord-Holland gebruik maken van een persoonlijk ontwikkelbudget ten behoeve van hun loopbaanontwikkeling. Dit naast het reguliere opleidingsbudget voor functiegerichte opleidingen. Regioplan heeft het gebruik van de regeling in kaart gebracht evenals het oordeel van de medewerkers over de regeling.

Quick scan naar de voor- en nadelen van het in dienst nemen van werknemers in de laagste loonschalen voor de gemeente Haarlemmermeer. Tevens is een aantal alternatieve manieren verkend om mensen met een slechte arbeidsmarktpositie toch via gemeentelijk beleid aan de slag te krijgen. Het college van B&W heeft de aanbevelingen overgenomen.

Met het programma Veilige Publieke Taak (VPT) stimuleert de overheid de vermindering van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak. Het ministerie van BZK heeft in de afgelopen jaren drie keer een centraal onderzoek in de VPT-sectoren laten uitvoeren naar de omvang van agressie en geweld, de gevolgen ervan en de implementatie van maatregelen in organisaties.



In 2013 liet het ministerie van BZK, in tegenstelling tot in eerdere jaren, geen centraal enquêteonderzoek uitvoeren, maar een metamonitor. Een metamonitor gebruikt resultaten van eerdere onderzoeken om een beeld van (in dit geval) agressie en geweld te vormen. Regioplan voerde deze eerste metamonitor VPT voor het ministerie van BZK uit.



Uit het onderzoek blijkt dat metamonitoring een geschikt instrument is om gericht de ontwikkelingen in de verschillende VPT-sectoren te volgen. Een duidelijke meerwaarde van een metamonitor is de mogelijkheid om sectorale onderzoeken te betrekken die veel gerichter de sectorspecifieke omstandigheden kunnen belichten dan dat in een centrale meting mogelijk is.

De onderlinge vergelijkbaarheid van de gegevens uit de sectorale monitoren is, zoals verwacht, beperkter omdat de opzet en uitvoering van de onderzoeken per sector sterk verschillen. In deze metamonitor is er daarom voor gekozen om – in aanvulling op de sectorale monitoren – de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO te gebruiken om een landelijk beeld te genereren.



Het onderzoeksrapport, met daarin de resultaten per VPT-sector, kunt u hieronder downloaden.

Flexibilisering van de personele inzet binnen het openbaar bestuur is ‘hot’. Meer dan ooit wordt er gestreefd naar een compactere en efficiëntere overheid. Regioplan deed voor het ministerie van BZK onderzoek naar hoe het openbaar bestuur momenteel omgaat met flexibele (en externe) inzet van personeel.



De context waarin werkgevers in het openbaar bestuur opereren is veranderd. Er moet sneller, efficiënter, ingespeeld kunnen worden op verplichtingen, vragen en behoeften. Dit zet hen ertoe aan te zoeken naar een zekere flexibilisering van de benodigde personele inzet. Deels gebeurt dat door de mobiliteitsmogelijkheden van ambtenaren te vergroten, deels echter ook door vormen van flexibele arbeid de organisatie binnen te halen. Het gaat hierbij in ieder geval om contracten voor bepaalde tijd, personele samenwerking, inhuur van gedetacheerden, inzet van uitzendkrachten en zzp’ers, en payrolling.



Het Regioplan rapport gaat uitgebreid in op de verschillende vormen van flexibele arbeid. In kaart is gebracht waarom en in welke situaties werkgevers in het openbaar bestuur kiezen voor de verschillende vormen van flexibele arbeid en hoe de besluitvormingsprocessen precies verlopen. Deze feiten confronteren we in ons rapport met in de publieke discussie heersende beelden over inhuur van personeel. Dit wordt gedaan om te kunnen vaststellen hoe beeld en realiteit zich tot elkaar verhouden. Tot slot presenteren we ‘lessen uit de praktijk’. Ons rapport is daarmee te zien als een staalkaart van hoe het openbaar bestuur met flexibele inzet van personeel omgaat. Om die reden is het goed bruikbaar om bij te dragen aan een afgewogen personeelsbeleid binnen het openbaar bestuur.



Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het programma Beter Werken in het Openbaar Bestuur (zie ook: www.beterwerkeninhetopenbaarbestuur.nl).

Voor de kwaliteit van het openbaar bestuur is het van groot belang dat ambtenaren, bestuurders en volkvertegenwoordigers zichtbaar zijn en midden in de samenleving staan. Dit maakt hen helaas ook kwetsbaar voor agressie en geweld door burgers en voor beschuldigingen van belangenverstrengeling of ander ongewenst gedrag. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vindt het, gesteund door de beroepsorganisaties, van groot belang goed inzicht te hebben in de aard van deze problematiek en in de mate waarin organisaties een actief beleid voeren.



Het onderzoek is voor de tweede keer uitgevoerd onder politieke ambtsdragers (gemeente, provincie enwaterschappen) en overheidsmedewerkers. Tevens is het onderzoek dit jaar aangevuld met een onderzoek onder griffiers (gemeenten, provincies) en secretarissen (gemeente, provincie, waterschappen en departementen.

Elke drie jaar wordt onderzoek gedaan naar de naleving van de Wet op de ondernemingsraden. In 2012 heeft Regioplan deze meting voor de tweede keer uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.



Medezeggenschap van werknemers wordt in Nederland geregeld in de Wet op ondernemingsraden (WOR). Bedrijven (en instellingen) met meer dan 50 werknemers moeten een ondernemingsraad (OR) hebben. Bedrijven met 10 tot 50 werknemers kunnen vrijwillig een OR instellen, maar moeten in elk geval een personeelsvertegenwoordiging (PVT) hebben of periodiek een personeelsvergadering houden.



Behalve op de naleving van de wet richt het onderzoek zich op de structuur, het functioneren en de meerwaarde van medezeggenschap. Voor het onderzoek zijn bestuurders (in de zin van de WOR), directieleden of P&O-functionarissen van ondernemingen met tien of meer werknemers bevraagd.

In 2009 hebben sociale partners, verenigd in de Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen (StAZ), een onderzoek laten uitvoeren naar de inzet van zelfstandigen in de ziekenhuisbranche. Gelet op recente ontwikkelingen was er behoefte aan uitgebreider onderzoek en een actuele stand van zaken. De StAZ heeft daarom door Regioplan een vervolgonderzoek laten uitvoeren naar de omvang, de oorzaken en gevolgen van de inzet van zzp’ers, commercieel gedetacheerden en leden van een maatschap in zorginhoudelijke functies op mbo/hbo-niveau. Het onderzoek dient inzicht te bieden in de beweegredenen en doelen van mensen om in het uitoefenen van een zorgberoep binnen een ziekenhuis te kiezen voor een regulier dienstverband, commerciële detachering, zzp-schap, dan wel lidmaatschap van een maatschap. Het rapport is niet openbaar.

In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft Regioplan samen met SEO Economisch Onderzoek een update van een kosten-batenanalyse uit 2006 uitgevoerd naar de zogenoemde ‘harmonisatie’ van de rechtspositie van het overheidspersoneel.

Het onderzoek heeft het karakter van een kengetallen kosten-batenanalyse (KKBA) en is bedoeld om een gestructureerd en inzichtelijk overzicht te bieden van de (mogelijke) effecten die optreden vanwege de harmonisatie. Het rapport beschrijft de kosten en baten van de harmonisatie voor de overheid als werkgever en wetgever.


Het rapport is in oktober 2011 aangeboden aan de Tweede Kamer door minister Donner (BZK).