Kernwoord: Slachtoffers
Het Nederlandse slachtofferbeleid ontwikkelt zich steeds verder. Slachtoffers hebben recht op informatie en compensatie. Ook kunnen zij hun ervaringen via spreekrecht en schriftelijke slachtofferverklaringen kenbaar maken. Regioplan inventariseert opvattingen, behoeften en ervaringen van slachtoffers en evalueert het werk van de organisaties die de slachtofferondersteuning uitvoeren.
Slachtofferondersteuning door de politie
In het oktobernummer van Secondant (2013) bespreken collega’s Maartje en Joost de uitkomsten van een recent onderzoek naar de slachtofferondersteuning die de politie biedt. Uit het onderzoek blijkt onder andere dat slachtoffers over het algemeen positief zijn over de wijze waarop de politie hen bejegent, maar kritisch zijn over de kerntaken (zoals het opsporen en arresteren van de verdachte(n)) van de politie.
Het artikel dat in Secondant verscheen, kunt u hieronder downloaden.
Het onderzoeksrapport vindt u hier.
Meerwaarde integrale opvang en hulpverlening aan slachtoffers van seksueel geweld
De laatste jaren zijn verschillende initiatieven gestart om de hulp aan slachtoffers van seksueel geweld in de acute fase te verbeteren. De Centra seksueel geweld in Utrecht en Nijmegen hebben als doel het bieden van integrale hulp aan slachtoffers. Regioplan en het Verwey Jonker instituut hebben de werkwijze van deze twee centra en vier andere initiatieven onderzocht.
Het rapport is opgesteld in opdracht van de ministeries van VWS en VenJ. De conclusies van dit rapport en de reacties op dit rapport van het landelijk netwerk van CSG’s en andere betrokkenen zoals de VNG, zullen door de ministeries worden meegenomen bij de formulering van een opdracht voor een stimuleringsproject. Het stimuleringsproject heeft tot doel om de verschillende wijzen waarop de bundeling van CSG-functies succesvol kunnen zijn, landelijk te verspreiden. Daarnaast is het project bedoeld om CSG’s te helpen de gesignaleerde knelpunten op te lossen. Tot slot is het stimuleringsproject erop gericht om een betere regionale en lokale bestuurlijke inbedding te bevorderen.
Vooronderzoek oneigenlijk gebruik verblijfsregeling mensenhandel
Buitenlandse slachtoffers van mensenhandel kunnen in Nederland een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen in het kader van de verblijfsregeling mensenhandel. Met deze regeling wordt beoogd de aangifte¬drempel te verlagen en getuigen te behouden door het bieden van opvang en bescherming aan slachtoffers.
In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft Regioplan, samen met de Universiteit Leiden, een vooronderzoek uitgevoerd naar oneigenlijk gebruik van de verblijfsregeling mensenhandel.
Doel van het onderzoek is om na te gaan of het mogelijk is om oneigenlijk gebruik van de regeling te meten en inzichtelijk te maken. Onder oneigenlijk gebruik wordt daarbij verstaan: wanneer bewust op valse gronden een beroep wordt gedaan op de regeling. Gevallen waarbij een beroep wordt gedaan op de regeling op onterechte gronden, dat wil zeggen het verhaal is niet vals, maar kwalificeert niet voor een beroep op de regeling, vallen buiten dit onderzoek.
Zie ook het nieuwsbericht over de resultaten van het onderzoek
Metamonitor Veilige Publieke Taak 2013
Met het programma Veilige Publieke Taak (VPT) stimuleert de overheid de vermindering van agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak. Het ministerie van BZK heeft in de afgelopen jaren drie keer een centraal onderzoek in de VPT-sectoren laten uitvoeren naar de omvang van agressie en geweld, de gevolgen ervan en de implementatie van maatregelen in organisaties.
In 2013 liet het ministerie van BZK, in tegenstelling tot in eerdere jaren, geen centraal enquêteonderzoek uitvoeren, maar een metamonitor. Een metamonitor gebruikt resultaten van eerdere onderzoeken om een beeld van (in dit geval) agressie en geweld te vormen. Regioplan voerde deze eerste metamonitor VPT voor het ministerie van BZK uit.
Uit het onderzoek blijkt dat metamonitoring een geschikt instrument is om gericht de ontwikkelingen in de verschillende VPT-sectoren te volgen. Een duidelijke meerwaarde van een metamonitor is de mogelijkheid om sectorale onderzoeken te betrekken die veel gerichter de sectorspecifieke omstandigheden kunnen belichten dan dat in een centrale meting mogelijk is.
De onderlinge vergelijkbaarheid van de gegevens uit de sectorale monitoren is, zoals verwacht, beperkter omdat de opzet en uitvoering van de onderzoeken per sector sterk verschillen. In deze metamonitor is er daarom voor gekozen om – in aanvulling op de sectorale monitoren – de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO te gebruiken om een landelijk beeld te genereren.
Het onderzoeksrapport, met daarin de resultaten per VPT-sector, kunt u hieronder downloaden.
Eerste meting justitiële slachtofferondersteuning
Het ministerie van Veiligheid en Justitie hecht er waarde aan de ervaringen met justitiële slachtofferondersteuning vanuit het perspectief van slachtoffers periodiek te meten. De onderstaande rapporten zijn het resultaat van de eerste meting van de zogenaamde slachtoffermonitor.
In het eerste deel van de slachtoffermonitor wordt uitsluitend verslag gedaan van de ervaringen van slachtoffers met de justitiële slachtofferondersteuning die door de politie is verleend. Een tweede deel van de slachtoffermonitor is later beschikbaar gekomen en gaat in op de resultaten ten aanzien van slachtofferondersteuning verleend door het OM, rechtspraak en Slachtofferhulp Nederland.
In de overkoepelende factsheet zijn alle bevindingen uit de eerste meting van de slachtoffermonitor samengevat.
Monitor agressie en geweld Openbaar Bestuur 2012
Voor de kwaliteit van het openbaar bestuur is het van groot belang dat ambtenaren, bestuurders en volkvertegenwoordigers zichtbaar zijn en midden in de samenleving staan. Dit maakt hen helaas ook kwetsbaar voor agressie en geweld door burgers en voor beschuldigingen van belangenverstrengeling of ander ongewenst gedrag. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vindt het, gesteund door de beroepsorganisaties, van groot belang goed inzicht te hebben in de aard van deze problematiek en in de mate waarin organisaties een actief beleid voeren.
Het onderzoek is voor de tweede keer uitgevoerd onder politieke ambtsdragers (gemeente, provincie enwaterschappen) en overheidsmedewerkers. Tevens is het onderzoek dit jaar aangevuld met een onderzoek onder griffiers (gemeenten, provincies) en secretarissen (gemeente, provincie, waterschappen en departementen.
Justitiële slachtofferondersteuning verbeterd? Een evaluatie van de pilot Vernieuwd slachtofferloket
Regioplan evalueerde in opdracht van het WODC de pilot Vernieuwd slachtofferloket. Vanuit het vernieuwde loket werken de politie, het Openbaar Ministerie en Slachtofferhulp Nederland gezamenlijk aan slachtofferondersteuning met het idee de efficiëntie daarvan te verbeteren en de tevredenheid onder slachtoffers te vergroten. De vernieuwde loketten zijn begin 2009 als pilot gestart in vier arrondissementen en in 2011 landelijk uitgerold. Het evaluatieonderzoek wijst uit dat, hoewel de loketmedewerkers van mening zijn dat werkzaamheden beter op elkaar worden afgestemd, een verbeterslag mogelijk is ten aanzien van registraties. Zo hebben de loketmedewerkers van de drie betrokken organisaties niet volledig toegang tot elkaars registratiesystemen en worden niet alle handelingen sluitend geregistreerd. Tot slot blijkt niet uit de evaluatie dat de vernieuwde aanpak gedurende de pilotperiode heeft geleid tot een grotere slachtoffertevredenheid.
Informatieverstrekking aan slachtoffers van misdrijven
Ter voorkoming van onverwachte confrontaties met veroordeelde daders kunnen slachtoffers en nabestaanden van misdrijven desgewenst worden geïnformeerd over de invrijheidsstelling en eventuele verloven van de daders. Voorlopig geldt dit alleen voor tbs-ers en jeugdige daders. De evaluatie laat zien dat het informatieproces nog niet goed verloopt, maar dat slachtoffers de informatie wel op prijs stellen.
Onderzoek preventief huisverbod Amsterdam-Noord
In dit onderzoek zijn de ervaringen van de uithuisgeplaatsen en achterblijvers met het huisverbod in kaart gebracht. Hoe hebben zij het huisverbod ervaren en welke effecten had het huisverbod op de acceptatie van hulpverlening?
Doorverwijzing door Slachtofferhulp
Slachtofferhulp biedt kortdurende ondersteuning aan slachtoffers van misdrijven en verkeersongelukken. Regioplan onderzocht of Slachtofferhulp slachtoffers die langdurigere hulp nodig hebben voldoende doorverwijst naar de juiste instanties.