Kernwoord: Arbo
De laatste jaren is de aandacht voor arbeidsomstandighedenbeleid door de overheid gestimuleerd (en financieel ondersteund) via de zogenaamde arboconvenanten. Nu deze impuls verdwenen is, moeten werkgevers, werknemers en branches het initiatief zelf oppakken. De bedoeling is dat hun streven wordt vastgelegd in arbocatalogi. Wij weten dat de praktijk van afspraken maken en beleidsuitvoering weerbarstig kan zijn.
Eindevaluatieonderzoek Arboconvenant Bouw
Op verzoek van de werkgevers-en werknemerspartijen in de bouw en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Regioplan het Arboconvenant Bouw geëvalueerd. In het Arbovenant Bouw is ernaar gestreefd om de arbeidsrisico’s voor werknemers op vier thema’s te verminderen: fysieke belasting, kwarts, werkdruk en organo-psychosyndroom (OPS). Eén van de doelen van de evaluatie was inzicht te krijgen in het uitvoeringsproces van dit arboconvenant. Om dit inzicht te bereiken, heeft Regioplan een speciale krachtenveldanalyse ontwikkeld. Met de krachtenveldanalyse is het besluitvormingsproces van de verschillende partijen die betrokken waren bij het convenant geëvalueerd.
Evaluatie Arboconvenant Architectenbureaus
In vier jaar tijd hebben de BNA, FNV Bondgenoten, CNV Dienstenbond, De Unie en het Ministerie van SZW met het Arboconvenant Architectenbureaus een flinke stap voorwaarts gezet in de reductie van RSI-klachten in de architectenbranche. Ook is het thema ‘werkdruk’ op de agenda gezet bij werkgevers. Dit is een resultaat waarop in de komende jaren verder gebouwd kan gaan worden. Lees meer over de resultaten in het bijgevoegde rapport.
Arboconvenant hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (HOO)
In opdracht van het SBO heeft Regioplan onderdelen uit het deelconvenant arbo- en verzuimbeleid psychische belasting geëvalueerd. In deze rapportage zijn uitkomsten opgenomen van de deelonderzoeken naar het verzuimbeleid en de uitvoering van de reïntegratietrajecten in de HOO sector.
Arboconvenant beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (BVE)
In opdracht van het SBO heeft Regioplan onderdelen uit het deelconvenant arbo- en verzuimbeleid psychische belasting geëvalueerd. In dit rapport wordt verslag gedaan van de uitkomsten uit de deelonderzoeken naar het verzuimbeleid en de uitvoering van de reïntegratietrajecten in de BVE sector.
Stand van de wetenschap – maatregelen ter voorkoming van arbeidsrisico`s in de contractcatering
Verbeteren van het persoonlijk contact met werknemers en het verdedigen van hun belangen bij werken op de locatie van opdrachtgevers blijken effectieve maatregelen om werkdruk en stress te verminderen. Deze en andere arbo-maatregelen staan beschreven in het rapport Stand van de Wetenschap dat Regioplan heeft geschreven voor de branchebegeleidingscommissie van de Contractcatering.
De werkdrukmeting in het hoger beroepsonderwijs
In 2000 sloten werkgevers, werknemers en twee betrokken ministeries een arboconvenant af voor de sector hoger onderwijs en onderzoek. In dit convenant werd vastgelegd dat de werkdruk met tien procent moest afnemen. In 2005 liep het convenant af. Regioplan Beleidsonderzoek onderzocht in hoeverre de convenantdoelstellingen voor het Hoger Beroepsonderwijs zijn behaald. Om het verschil tussen de situatie aan het begin van de convenantperiode en de eindsituatie te kunnen meten zijn twee onderzoeken uitgevoerd. De eindmeting is door Regioplan Beleidsonderzoek uitgevoerd. Naast de werkdrukmeting hebben we vijf good practices beschreven. Het gaat hierbij om projecten die er op gericht zijn om een nieuwe invulling te geven aan het werkdrukbeleid op verschillende hogescholen. Deze beschrijvingen zijn bedoeld als voorbeeld voor andere hogescholen om inspiratie op te doen over mogelijke invullingen voor het eigen werkdrukbeleid. Het volledige rapport kunt u op de website van het mobiliteitsfonds downloaden.
Arbo-informatiebehoeften van werknemers
Het rapport Arbo-informatiebehoeften van werknemers – en de wijze waarop deze effectief ingevuld kunnen worden – brengt de informatiewensen en communicatiestructuren aangaande arbeidsomstandigheden in kaart. Zowel de informatiebehoeften van werknemers als van leidinggevenden, arbocoördinatoren, personeelsfunctionarissen en OR-leden zijn hierbij geïnventariseerd. Op grond van het onderzoek is een eerste concept gemaakt voor een zelfhulptool voor arbocommunicatie. Dit model wordt begin 2005 verder uitontwikkeld door Regioplan.
Arbeidsomstandigheden in curricula (post) HBO/WO
Eind 2001 is een inventariserend onderzoek afgerond waarbij bekeken is welke bijdrage het (post) HBO/WO kan leveren aan het herkennen, voorkomen en verminderen van arbeidsrisico’s. Er is gesproken met respondenten binnen Arbo-kennisinstellingen, ondersteunende instellingen, bedrijven en opleidingen. Het doel van het onderzoek was om te beschrijven in hoeverre er aandacht wordt besteed aan Arbo in het hoger onderwijs en hoe de ideale invulling van dit thema in de curricula vorm zou kunnen krijgen. Daarnaast heeft het onderzoek geleid tot een aantal concrete aandachtspunten die een eerste aanzet kunnen zijn voor beleid dat gericht is op het inbrengen van het thema Arbo in het hoger onderwijs.
Arbo- en reïntegratiedienstverlening in beeld. Quick scan over het aanbod in 2002 met het oog op monitoring
Regioplan heeft in juli 2003 voor het Ministerie van SZW een quick scan uitgevoerd, waarmee een beeld wordt geschetst van de markten voor arbo- en reïntegratiedienstverlening aan de hand van de thema’s omzet, eigendomsverhoudingen en samenwerkingsverbanden. Het rapport biedt voor de twintig grootste arbodiensten en de veertig grootste reïntegratiebedrijven de omzetcijfers van 2002 en voor een deel ook van eerdere jaren. Hierdoor ontstaat er een beeld van de omzetontwikkelingen op de beide markten. Verder is onderzocht in welke mate er eigendomsrelaties en/of structurele samenwerkingsverbanden bestaan tussen arbodiensten, reïntegratiebedrijven en verzekeraars, met daarbij speciale aandacht voor de positie van brancheloketten.
Ziekteverzuim en WAO-instroom bij woningcorporaties
In 2001 is in de branche woningcorporaties een arboconvenant afgesloten. Dit convenant richt zich op het voorkomen van RSI en werkdruk en het bevorderen van re-integratie. De Branchebegeleidingscommissie heeft Regioplan gevraagd om onderzoek te doen naar kwantitatieve gegevens over ziekteverzuim en WAO instroom in de branche en naar re-integratiebevorderende strategieën. Hiervoor is onder alle woningcorporaties een schriftelijke enquete gehouden en zijn bij veertig corporaties aanvullend telefonische interviews gehouden. Ook is gesproken met arboartsen, een accountmanager en een branchemanager van de arbodienst waar de meeste corporaties zijn aangesloten.