Het aantal niet-westerse allochtonen boven de vijftig jaar zal in de nabije toekomst snel groeien. Daarmee zal de zorgvraag van allochtone ouderen sterk toenemen. Gemeenten zijn ervan doordrongen dat allochtone ouderen een groep is met een specifieke hulpvraag die aandacht verdient in beleid. Gemeenten hebben echter moeite om de doelgroep te bereiken en hebben nauwelijks zicht op de omvang van de problematiek van deze doelgroep. Dit blijkt uit onderzoek, dat Regioplan in opdracht van Forum heeft uitgevoerd, naar het beleid van vier gemeenten ten aanzien van allochtone ouderen.

Ten einde knelpunten in de personeelsvoorziening in de zorg op te lossen en tegelijkertijd de arbeidsparticipatie van allochtone vrouwen te verzorgen heeft het ministerie van VWS acht pilots gefinancierd gericht op de instroom van allochtone vrouwen in de zorg. Regioplan heeft deze projecten gedurende twee jaar begeleid en gemonitord. In het rapport worden de opzet, opbrengsten, knelpunten en succesfactoren van de acht pilots beschreven.

In het artikel wordt ingegaan op de mate van betrokkenheid van allochtonen bij (verschillende vormen van) vrijwilligerswerk en mantelzorg. Daarnaast is aandacht voor de redenen voor de gebrekkige aansluiting tussen leden van etnische minderheidsgroepen en georganiseerd vrijwilligerswerk. Daarbij wordt zowel gekeken naar belemmeringen die liggen bij de allochtone groepen zelf als bij de vrijwilligersorganisaties.

In de bouwsector werken relatief weinig mensen met een allochtone herkomst. Gezien de grote bouwproductie en krappe arbeidsmarkt vormen Nederlanders van allochtone afkomst juist een interessante bron van werknemers. Regioplan onderzocht voor de sociale partners in de bouw hoe het komt dat weinig allochtonen in de bouwsector werken en hoe dat mogelijk kan worden verbeterd. In de eerste plaats kiezen allochtonen niet voor een opleiding in de bouw door onbekendheid of negatieve associaties met de sector. Voorts ontbreekt het bouwbedrijven dikwijls aan personeels- of diverstiteitsbeleid waardoor allochtone werkzoekenden en autochtone werkgevers elkaar niet vinden. Tot slot worden allochtonen die toch aan de slag gaan in de bouw niet altijd goed ontvangen. (Onbewuste) discriminatie speelt hierbij een rol, voornamelijk door het principe ‘onbekend maakt onbemind’. Oplossingen ter doorbreking van dit patroon moeten onder meer worden gezocht in het verbeteren van het ‘bouwimago’, het ontwikkelen van duurzaam personeels- en diversiteitsbeleid, een betere begeleiding van allochtone nieuwkomers op de bouwplaats en tot slot het coachen van leidinggevenden in het leren omgaan met een cultureel diverse bouwplaats.

In opdracht van het Ministerie van SZW verrichtte Regioplan een onderzoek naar belemmeringen voor etnische minderheden op de arbeidsmarkt. Het onderzoek bestond onder andere uit een meta-evaluatie om alle relevante kennis over arbeidsmarktbelemmeringen van etnische minderheden op een rij te zetten. Daarnaast zijn good practices opgespoord en geanalyseerd. Aanvullend is een aantal kleinschalige onderzoeken verricht onder allochtone werkzoekenden, allochtone jongeren en werkgevers rondom het thema discriminatie op de arbeidsmarkt.

In opdracht van FORUM heeft Regioplan de stand van zaken rond het gemeentelijk beleid voor allochtone ouderen geïnventariseerd in tien kleine en (middel)grote gemeenten. Er is nog weinig specifiek beleid in de gemeenten. Het beleid dat wel ontwikkeld wordt, heeft vaak een ad hoc karakter en is weinig structureel van aard. Het feit dat groep oudere allochtonen groeiende is en te maken heeft met specifieke problemen, vraagt in de nabije toekomst wel om de ontwikkeling van beleid. De gemeenten hebben hierbij vooral behoefte aan creatieve oplossingen om met weinig middelen de doelgroep zo goed mogelijk te bereiken.

In dit onderzoek is door middel van een grootschalige enquête in vier steden onderzocht in hoeverre allochtonen deelnemen aan vrijwilligerswerk en andere vormen van vrijwillige inzet. Het onderzoek laat zien dat allochtonen weliswaar minder vaak actief zijn binnen het georganiseerd vrijwilligerswerk, maar dat ze daarnaast wel veel vrijwillige inzet binnen eigen kring plegen. Van een aansluiting bij het reguliere vrijwilligerswerk is echter maar in beperkte mate sprake. Tevens is in deze studie geïnventariseerd in welke mate vrijwilligersorganisaties in de vier steden gericht zijn op het werven van allochtone vrijwilligers, het beleid dat ze daartoe formuleren en de belemmeringen die zij in de praktijk tegenkomen. Onbekendheid van allochtonen met het fenomeen vrijwilligerswerk wordt als een belangrijk knelpunt beschouwd. Daarnaast blijkt dat niet alle organisaties over voldoende tijd en kennis beschikken om succesvol allochtone vrijwilligers te kunnen werven. Ook wordt de behoefte aan diversifiëren van het vrijwilligersbestand niet altijd breed gedragen in de organisatie.