Kernwoord: Branches, bedrijven, beroepen
Hoewel deze drie ‘b-woorden’ in onze ogen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, is er in onderzoek en statistieken meestal alleen aandacht voor één of twee ervan. Wij analyseren het functioneren van deelarbeidsmarkten het liefst vanuit deze drie invalshoeken omdat dan pas echt inzicht in relevante achtergronden ontstaat.
De economische betekenis van Schiphol
Ten behoeve van het overleg gemeente-bedrijfsleven, op 11 juni 2004 op Schiphol, hebben de Kamer van Koophandel Amsterdam en Economische Zaken van de Gemeente Amsterdam aan Regioplan Beleidsonderzoek gevraagd dit rapport op te stellen over de economische betekenis van Schiphol. Daarin wordt vooral aandacht geschonken aan de ontwikkeling van de werkgelegenheid op de luchthaven. Dit rapport is gebaseerd op een aantal recente publicaties over de luchtvaart in het algemeen en over Schiphol in het bijzonder en op de werkgelegenheidsmetingen die Regioplan vanaf 1991 op Schiphol verricht.
Stand van de wetenschap – maatregelen ter voorkoming van arbeidsrisico`s in de contractcatering
Verbeteren van het persoonlijk contact met werknemers en het verdedigen van hun belangen bij werken op de locatie van opdrachtgevers blijken effectieve maatregelen om werkdruk en stress te verminderen. Deze en andere arbo-maatregelen staan beschreven in het rapport Stand van de Wetenschap dat Regioplan heeft geschreven voor de branchebegeleidingscommissie van de Contractcatering.
CBS Brandweerstatistiek 2004
Dit is een analyse van de belangrijkste trends in de brandweerzorg, zoals die door het CBS zijn gesignaleerd in de Brandweerstatistiek 2004. Door het afnemen van interviews met brandweerkorpsen en andere betrokken organisaties is bijvoorbeeld nagegaan waarom het aantal branden in 2004 veel lager was dan in 2003 en de uitruk- en opkomsttijden blijven toenemen. Ook is bezien of deze trends hebben geleid tot aanpassing van bestaand beleid of inzetten van nieuw beleid. Het onderzoek heeft een aantal aanbevelingen opgeleverd voor verbetering van de incidentenregistratie van de brandweer.
Werken in de woonbranche
In opdracht van het Verbeterteam Woonbranche en IMKO Opleidingen heeft Regioplan onderzocht welke aspecten van het werken in de branche ‘wonen’ door medewerkers aantrekkelijk en minder aantrekkelijk worden gevonden. Het onderzoek bestond uit een schriftelijke enquête onder medewerkers in verschillende functiegroepen en groepsgesprekken met personeelsmanagers en leerlingen van beroepsopleidingen. Op basis van de bevindingen zijn aanbevelingen geformuleerd over de ontwikkeling van het personeelsbeleid van werkgevers in de branche, met het oog op beperking van de uitstroom van medewerkers en stimulering van de instroom van nieuwe medewerkers in dit deel van de arbeidsmarkt.
Verlofsparen in de bloemen- en plantendetailhandel
In dit onderzoek zijn de mogelijkheden geïnventariseerd voor de invoering van een verlofspaarregeling in de bloemen- en plantendetailhandel. Het onderzoek was erop gericht informatie op te leveren over eventuele behoeften van werknemers aan een verlofspaarregeling, de houding van werkgevers tegenover zo’n regeling en de kenmerken van een regeling die passend is voor de branche.
Uitvaren met Uitzendkrachten. Ingehuurde arbeid in de sector zeescheepvaart
In opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat is een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de markt en de marktstructuur van bemiddelaars in uitzendarbeid voor zeeschepen varend onder Nederlandse vlag. Volgens het wetboek van Koophandel is het inhuren van arbeidskrachten, uitzendkracht of gedetacheerde, verboden. In de praktijk wordt het gedoogd. Het onderzoeksrapport dient als input voor het op te stellen nieuwe beleid aangaande zeevarenden.
Offshoring in de Nederlandse ICT: Grenzeloze kansen?
Het uitbesteden of verplaatsen van arbeid naar lagelonenlanden (offshoring) heeft zich in het verleden vooral voorgedaan in de industrie. In de laatste jaren doet dit fenomeen zich echter ook in toenemende mate voor in de zakelijke dienstverlening, zoals de ICT-sector. Offshoring van ICT-diensten heeft tot nu toe vooral een vlucht genomen in de Verenigde Staten, waardoor bijvoorbeeld de ICT-sector in India een sterke stimulans heeft gekregen. De laatste tijd krijgt ook de offshoring van ICT-diensten vanuit Nederland steeds meer aandacht. De Raad voor Werk en Inkomen (RWI) en de Stichting Instituut GAK hebben Regioplan Beleidsonderzoek opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar de omvang en de effecten van offshoring van ICT-diensten voor de Nederlandse arbeidsmarkt en economie. Dit onderzoek moet bijdragen aan het vergroten van het inzicht in het fenomeen offshoring en moet duidelijk maken of er werkelijk sprake is van een bedreiging voor de Nederlandse arbeidsmarkt als geheel en de ICT-sector in het bijzonder.
Ledenonderzoek Kappersbond FNV/FNV Schoonheidsverzorging
In 2000 heeft de (toenmalige) Kappersbond FNV een onderzoek laten uitvoeren onder (ex-)leden naar het imago en de dienstverlening van de bond. In 2004 heeft de Kappersbond FNV/FNV schoonheidsverzorging Regioplan gevraagd te bekijken in hoeverre de doelstellingen, die mede naar aanleiding van het onderzoek zijn geformuleerd, waren behaald. Hiernaast werd expliciet aandacht besteed aan de CAO en de door de achterban gewenste inzet bij de komende CAO-onderhandelingen (binnen de afspraken over de nullijn uit het najaarsoverleg). De resultaten van het onderzoek hebben duidelijke handvatten geboden voor een sterkere positionering van de Kappersbond onder leden en potentiële leden. Het rapport mag niet openbaar gemaakt worden.
Evaluatie onderzoeksprogramma’s CAZ-convenant en CAWJ-convenant
De convenanten arbeidsmarktbeleid zorg (CAZ) en arbeidsmarktbeleid welzijn en jeugdhulpverlening (CAWJ) kenden beide een onderzoeksprogramma. Regioplan Beleidsonderzoek heeft in 2003 onderzocht in hoeverre de doelstellingen van deze onderzoeksprogramma’s zijn gehaald, in hoeverre de programma’s voldeden aan de verwachtingen van de verschillende convenantspartijen en welke mogelijke veranderingen in de toekomst wenselijk zouden zijn. Gekeken is naar bruikbaarheid, gebruik en impact van de onderzoeksopbrengsten. De belangrijkste opbrengst van het gestructureerd en het gezamenlijk laten uitvoeren van arbeidsmarktonderzoek was volgens de respondenten het beschikbaar komen van brancheoverstijgende informatie en de efficiëntie die afstemming van sectoraal onderzoek met zich meebrengt. Enkele aanbevelingen uit het onderzoek richten zich op het vergroten van de bruikbaarheid. Er zou onder andere meer duidelijkheid dienen te komen over de beoogde gebruikers van de onderzoeksprogramma’s en een grotere afstemming van het uit te voeren onderzoek op de informatiebehoeften. Dit moet voorkomen dat te veel informatie verzameld wordt die niet of weinig gebruikt wordt (met als onbedoeld effect onderzoeksmoeheid in het veld). Ook is geadviseerd ad hoc onderzoek zo min mogelijk onderdeel te laten zijn van de programma’s en meer over te laten aan de partijen die er behoefte aan hebben.
Eindevaluatie Arboconvenant Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbranche
De bitumineuze- en kunststof dakbedekkingsbranche (platte daken) heeft zich bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gemeld voor het afsluiten van een arboconvenant. Bij de start van het convenant in 2001 is een nulmeting uitgevoerd om te bepalen wat de stand van zaken was ten aanzien van verschillende arbeidsrisico’s in de branche. Niet alleen het vallen van hoogte, maar ook een te grote belasting door bijvoorbeeld zwaar tillen en langdurige blootstelling aan zon zijn risico’s bij het werken op het dak Het convenant had een looptijd van vier jaar. Na afloop van het convenant heeft Regioplan een eindmeting uitgevoerd waarbij niet alleen is gekeken naar de resultaten, maar ook naar het verloop van het convenant.