Twee jaar na de invoering van het Risicotaxatie-instrument Huiselijk Geweld (RiHG) voerde Regioplan in opdracht van het WODC een evaluatie uit van dit meetinstrument dat voor het tijdelijk huisverbod wordt gebruikt. Hoe werkt het RiHG in de praktijk? De evaluatie is hier
te vinden. Naar aanleiding van deze evaluatie schreven Regioplanners een artikel voor www.socialevraagstukken.nl.

Het huisverbod, dat voor tien dagen kan worden opgelegd bij dreiging van huiselijk geweld, blijkt minder vaak preventief te worden ingezet dan volgens de Wet tijdelijk huisverbod de bedoeling is. Dat komt doordat de uitvoering in handen ligt van de politie. En die wordt vaak pas ingeschakeld als het kwaad is geschied. De auteurs betogen dat het initiatief voor een huisverbodprocedure niet uitsluitend bij de politie moet liggen. Ook andere partijen die de daadwerkelijke dreiging van geweld kunnen bepalen en signaleren, zouden betrokken moeten worden in een vroeg stadium. Het artikel is hier
te vinden.

Jaarlijks komen ruim 30.000 personen vrij uit detentie. Hiervan keert ongeveer een tiende naar Amsterdam en de omliggende regiogemeenten terug. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het aanbieden van nazorg aan ex-gedetineerden. Nazorg kan betrekking hebben op vijf leefgebieden (een identiteitsbewijs, inkomen, huisvesting, schulden en zorg) en moet helpen om recidive terug te dringen door het verbeteren van de leefomstandigheden na detentie. In Amsterdam is het frontoffice nazorg detentie ingericht. Dit frontoffice is de toegangspoort tot het Amsterdamse zorgsysteem voor ex-gedetineerden die vragen hebben op het gebied van wonen, ID-bewijzen, zorg, inkomen en werk- of dagbesteding. Voor ex-gedetineerden met problemen rond huisvesting bestaat in Amsterdam een aantal opvangvoorzieningen. Dit zijn Exodus en stichting Stek (plaatsen voor mannen en vrouwen) en het Tussenfasehuis (alleen voor vrouwen). De vraag is of de huidige opvangcapaciteit voldoet of uitbreiding nodig is. Om meer duidelijkheid te krijgen over de noodzaak en wenselijkheid van de uitbreiding met extra plaatsen deed Regioplan onderzoek naar de omvang van de doelgroep (ex-gedetineerde vrouwen met regiobinding Amsterdam) en de ondersteuningsbehoefte van deze groep.



Het rapport is (nog) niet openbaar.

In opdracht van de rekenkamer Lelystad heeft Regioplan onderzoek gedaan naar de aansluiting tussen het voortgezet onderwijs en de jeugdzorg in Lelystad. De rekenkamer concludeert dat het preventieve jeugdbeleid van de gemeente Lelystad is verbeterd. Het bereik en het resultaat van leerplicht en de regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC) kunnen echter nog wel beter. Ook is de afstemming tussen het voortgezet onderwijs en instellingen voor jeugdzorg is nog niet optimaal. De Zorg en Advies Teams (ZAT’s) in het voortgezet onderwijs en het Centrum van Jeugd en Gezin (CJG) moeten verder worden doorontwikkeld en verbeterd.

Gemeenten worden geconfronteerd met toenemende vraag naar schuldhulpverlening. Deze vraag wordt bovendien steeds complexer. Tegelijkertijd hebben gemeenten voor deze dienstverlening steeds minder geld beschikbaar vanwege de lokale en landelijke bezuingigingen. De uitvoering moet dus efficiënter, effectiever en selectiever. Om dat mogelijk te maken zouden gemeenten gebruik kunnen maken van klantprofielen. Deze stellen ze in staat om hun dienstverlening gerichter in te zetten. in dit artikel wordt beargumenteerd hoe klantprofielen tot stand zijn gekomen en hoe daarmee gewerkt kan worden.

De kans dat een pleger van huiselijk geweld te maken krijgt met een huisverbod, wordt sterk beïnvloed door een aantal regionale beleidskeuzes. Dat stellen onderzoekers Katrien de Vaan en Ad Schreijenberg. Zij waren betrokken
bij de landelijke procesevaluatie van de Wet tijdelijk huisverbod, die Regioplan uitvoerde in opdracht van het WODC. De invoering van deze wet, twee jaar
geleden, heeft voor alle betrokken partijen een intensieve tijdsbesteding met zich
meegebracht. Gemeenten hebben echter de
ruimte om hier zelf invulling aan te geven.

Gemeenten kunnen vanaf nu hun schuldhulp gerichter en effectiever verlenen, dankzij het nieuwe methodisch screeningsinstrument Mesis©. Deze vragenlijst geeft een beeld van waar de schuldenaar staat, wat zijn mogelijkheden zijn en welke ondersteuning eventueel bij hem past. Mesis© ondersteunt schuldhulpverleners en managers bij een nieuwe manier van werken en sturen op schuldhulpverlening. Niet de technische juridische kenmerken maar de gedragscomponenten van de schuldenaar staan daarbij centraal.
Het instrument wordt ondergebracht bij een onafhankelijke, non‐profit “Stichting Beheer en ontwikkeling instrumenten ondersteuning vakmanschap sociaal domein”. Deze stichting maakt de invoering van een digitale versie mogelijk en zorgt ook voor de noodzakelijke verdere validatie, doorontwikkeling en onderhoud van het instrument. Gemeenten die besluiten van deze versie gebruik te maken, betalen daarvoor een kostendekkende vergoeding. De vragenlijst en rekenregels blijven ook vrij beschikbaar. Er is dan geen toezicht op de kwaliteit.
Inmiddels zijn een aantal gemeenten actief aan de slag met (de implementatie van) Mesis. Meer informatie kunt u vinden op www.mesis.nu.

De inzet van het huisverbod hangt samen met minder herhaling van huiselijk geweld. Daarmee lijkt het huisverbod een effectief instrument in de strijd tegen huiselijk geweld. Het effect wordt met name veroorzaakt door de zeer intensieve hulpverlening die na het opleggen van huisverbod wordt opgestart. Met name als uithuisgeplaatsten met de aangeboden hulpverleningstrajecten starten en deze voldoende doorlopen zien we een samenhang met minder nieuw huiselijk geweld. Datzelfde geldt voor de mate waarin de hulpverlening systeemgericht werkt, dat wil zeggen een goede afstemming realiseert tussen de hulp aan uithuisgeplaatste, achterblijver(s) en eventueel betrokken kinderen. Verbetering blijft echter mogelijk: na de helft van de huisverboden vindt binnen ongeveer een jaar toch opnieuw huiselijk geweld plaats.

Door het uitvoeren van schuldhulpverlening, voorkomen gemeenten hoge kosten op andere terreinen. Elke euro die gemeenten besteden aan schuldhulpverlening, leidt tot gemiddeld twee euro aan kostenbesparing op andere plekken. Dit blijkt uit onderzoek dat Hogeschool Utrecht (HU) en Regioplan samen hebben uitgevoerd naar de kosten en baten van schuldhulpverlening. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van elf organisaties op dit vakgebied.



Zaterdag 16 juli 2011 verscheen een ingezonden stuk over het onderzoek in het Parool. Deze kunt u hieronder downloaden. Het onderliggend rapport vindt u hier.

Door het uitvoeren van schuldhulpverlening, voorkomen gemeenten hoge kosten op andere terreinen. Elke euro die gemeenten besteden aan schuldhulpverlening, leidt tot gemiddeld twee euro aan kostenbesparing op andere plekken. Dit blijkt uit onderzoek dat Hogeschool Utrecht (HU) en Regioplan samen hebben uitgevoerd naar de kosten en baten van schuldhulpverlening. Het onderzoek gebeurde in opdracht van elf organisaties op dit vakgebied.

De grootste besparingen worden gerealiseerd door een kortere uitkeringsduur, met name bij de gemeentelijke sociale dienst. Door de inzet van schuldhulpverlening wordt hier per 100.000 inwoners circa 1,4 miljoen euro bespaard op WWB-uitkeringen en re-integratietrajecten. Een andere grote besparing is het voorkomen van huisuitzettingen van de schuldenaren, ongeveer 1,1 miljoen euro. Het gaat o.a. om kosten die woningcorporaties maken bij huisuitzettingen en kosten voor het organiseren van maatschappelijke opvang. Andere kostenbesparingen vinden plaats bij de verslavingszorg en de ggz.

Er is wel degelijk aandacht voor kinderen die, als slachtoffer of getuige, betrokken zijn bij huiselijk geweld. Het is echter een uitdaging voor hulpverlenende partijen om vervolgens ook daadwerkelijk hulp voor deze kinderen te realiseren. Voor dit onderzoek zijn de trajecten voor kinderen in veertig casussen huiselijk geweld (waarvan de helft huisverboden) gereconstrueerd. In deze veertig casussen hadden 47 kinderen hulp nodig. Hiervan startten er uiteindelijk 21 met een hulpverleningstraject. Welke hulp in dit soort casussen tot stand komt, en welke drempels er op de weg van de hulpverlening liggen, staat beschreven in het rapport.