Kernwoord: Onderwijskwaliteit
De kwaliteit van het onderwijs staat midden in de schijnwerpers. Er is daarom grote belangstelling voor informatie over opbrengsten van het onderwijs en voorwaarden die de kwaliteit van het onderwijs moeten garanderen. Regioplan deed onderzoek naar onder meer de invoering van het centraal examen in het vmbo en eindexamencijfers in het vo. We maken daarbij gebruik van gegevens van alle eindexamenkandidaten en koppelen dat aan informatie van scholen om zo te bezien of bepaalde soorten scholen leerlingen met betere cijfers afleveren dan andere scholen.
Onderwijs Werkt! 2012 en 2013
Het ministerie van OCW wil graag zicht krijgen op de voortgang van de afspraken die zijn gemaakt in het Actieplan Leraar 2020 – een krachtig beroep. Dit actieplan richt zich op onderwijskwaliteit, de professionaliteit van de onderwijsorganisatie en het aanbod van voldoende, goed opgeleide leraren. Door middel van de enquête Onderwijs Werkt! wil het ministerie van OCW een beeld krijgen van de voortgang van dit actieplan. De resultaten worden mede gebruikt om het beleid, indien nodig bij te sturen en om over de voortgang te rapporteren aan de Tweede Kamer. Inmiddels zijn de rapportages van de eerste en tweede meting ‘Onderwijs Werkt! verschenen. In 2014 volgt een nieuwe meting.
Tussenevaluatie functie- en salarismix 2012
Regioplan voert in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de monitor ‘versterking functiemix en salarismix’ uit. De ‘functiemix’, in het mbo ook wel ‘salarismix’ genoemd, is de verdeling van leraren over de verschillende salarisschalen. Schoolbesturen krijgen extra geld van de overheid om leraren promotie te kunnen geven naar hogere leraarsfuncties. Deze maatregel, die sinds 2009, loopt wordt periodiek gemonitord. Regioplan heeft de vierde tussenevaluatie verzorgd waarin naast het kwantitatieve beeld (cijfermatige ontwikkeling, achtergrondkenmerken), extra aandacht is besteed aan de praktijk op de scholen. Door middel van een uitgebreide ronde interviews met deskundigen, bestuurders, schooldirecteuren, docenten en personeelsfunctionarissen is een kwalitatief beeld ontstaan van voortgang, knelpunten, effecten en verwachtingen. Deze informatie kan gebruikt worden voor beleidsbeslissingen op dit en aanverwante terreinen.
National practices for assessing, validating and recognizing formal, non-formal and informal learning of migrants: NL
Dit rapport geeft een overzicht van de problematiek van diplomawaardering ten aanzien van migranten in Nederland. Daarnaast wordt de praktijk van EVC (elders verworven competenties) ten behoeve van de migrantenpopulatie beschreven. Regioplan heeft dit rapport voor de Nederlandse situatie geschreven voor LINET (The Independent Network of Labour Migration and Integration Experts) welke is opgericht door het IOM (International Organization for Migration). Het rapport is op te vragen bij het IOM.
Stapelen kan weer
Leerlingen in Nederland moeten al heel jong een opleiding kiezen. Meer dan in andere landen is het daarom van belang dat ze kunnen overstappen naar een opleiding op hoger niveau. Het ‘stapelen’ neemt weer toe. Maar makkelijk is het niet.
Regioplan schreef een artikel over dit onderwerp in het onderwijstijdschrift Didaktief, naar aanleiding van de belangrijkste resultaten van het onderzoek naar doorstromen en stapelen binnen het onderwijs wat Regioplan uitvoerde.
Effectonderzoek Word een Held met je Geld
ABN AMRO Foundation biedt medewerkers van de bank de mogelijkheid om vrijwilligerswerk te verrichten en daarmee een maatschappelijke bijdrage aan de samenleving te leveren. Een van de activiteiten die medewerkers in dit kader verrichten, is het geven van een gastles over geld in het basisonderwijs. Ter ondersteuning van de gastles heeft ABN AMRO Foundation samen met het Nibud de lesmethode ‘Word een Held met je Geld’ ontwikkeld. De foundation heeft de Hogeschool Utrecht en Regioplan gevraagd een effectonderzoek naar ‘Word een Held met je Geld’ uit te voeren. De resultaten van het onderzoek worden in 2014 verwacht.
Het Bachelor Uitstroom Onderzoek
Na het afronden van hun bacheloropleiding staan studenten voor de keuze: verder studeren in een master, tijdelijk stoppen met hun studie om bijvoorbeeld te gaan reizen, of op zoek naar een baan. In opdracht van de faculteit Geesteswetenschappen van de UvA onderzocht Regioplan welke motieven ten grondslag liggen aan de keuze van studenten na afronding van hun bacheloropleiding. De keuze om al dan niet tijdelijk te stoppen met studeren wordt gedreven door interne (bv docenten, masteraanbod) en externe factoren (bv. kosten, gezondheidssituatie). De keuze verder te studeren aan een andere faculteit of universiteit is vooral afhankelijk van interne factoren. Het onderzoek biedt aanbevelingen om een zo breed mogelijke groep studenten te bereiken met het masteraanbod.
Het rapport is niet openbaar.
Ondersteuning van de jury Excellente Scholen 2012, 2013 en 2014
Een deel van de scholen in Nederland doet het goed of zeer goed. De scholen bieden een veilig klimaat waarbinnen leerlingen goede tot zeer goede resultaten behalen daartoe uitgedaagd door bekwame leerkrachten. Onder deze goede scholen is er een aantal dat het ‘excellent’ doet. Op voordracht van de jury is in 2012, in 2013 en 2014 aan een aantal zeer goede scholen het predicaat Excellente School verleend. Hiermee wordt beoogd deze scholen de erkenning te geven die ze verdienen. Bovendien zijn deze scholen een voorbeeld voor andere scholen.
In dit bijzondere traject heeft Regioplan de jury ondersteund bij de uitvoering van haar taken. De ondersteuning door Regioplan omvatte zowel inhoudelijke (ontwikkeling instrumenten, monitoring, verslagging) als organisatorische taken.
Begin 2015 is het traject overgedragen aan de Inspectie van het onderwijs.
Externe links:
Inspectie van het onderwijs
Ministerie van OCW
Excellente Scholen (pagina EDventure)
Onderwijsinspanningen taal en rekenen
In 2010 zijn de referentieniveaus voor taal en rekenen ingevoerd. Daarmee is vastgelegd wat leerlingen aan het eind van het po, vo en mbo moeten kennen en kunnen. Vanaf 2013 komen er verplichte eindtoetsen en eindexamens. Het vastleggen en aanscherpen van de eisen voor taal en rekenen heeft naar verwachting een effect op het taal- en rekenonderwijs op scholen. In opdracht van het ministerie van OCW onderzocht Regioplan in hoeverre dat het geval is, en
welke inspanningen scholen precies verrichten om hun taal- en rekenonderwijs te verbeteren en intensiveren.
Detachering: Kiezen en delen: Nota sociaal maatschappelijk domein gemeente Ede
In het najaar van 2009 heeft Regioplan de gemeente Ede ondersteund bij het formuleren en schrijven van een brede visie op sociaal maatschappelijk domein. Het resultaat is de nota Kiezen en delen, waarin de gemeente de de uitgangspunten en speerpunten van het beleid op het sociale domein in samenhang met elkaar beschrijft. De nota is in het voorjaar van 2010 door de raad vastgesteld. Bij de bespreking van de nota in de raad werden complimenten gegeven voor de helderheid en leesbaarheid van de nota.
Regioplan heeft de totale opdracht uitgevoerd. De werkzaamheden bestonden uit het raadplegen van de verschillende beleidsafdelingen binnen het sociale domein over de belangrijkste ontwikkelingen voor de komende periode in de gemeente en de consequenties daarvan voor het beleid en het schrijven van de nota.
Extra vakken en vakken op een hoger niveau in het voortgezet onderwijs
Vaker examen met vakken op hoger niveau
Regioplan onderzocht voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het aantal leerlingen dat examen heeft gedaan in één of meer vakken op een hoger niveau. In vier jaar tijd is dit gestegen van 130 naar 1100 leerlingen. Ondanks de toename gaat het om minder dan één procent van de examenkandidaten in het voortgezet onderwijs. In tachtig procent van de gevallen gaat het om vmbo-leerlingen in de basis- of kadergerichte leerweg. De meest populaire vakken die op een hoger niveau gevolgd worden zijn Nederlands, Engels en wiskunde, niet toevallig de vakken die belangrijk zijn bij een eventuele doorstroom naar het havo.
Drijfveren en belemmeringen bij scholen
Waarom bieden scholen leerlingen wel of niet de mogelijkheid om vakken op een hoger niveau te volgen? Als belangrijke drijfveren om het wel te doen worden het stimuleren van talent en het vergroten van zelfvertrouwen, motivatie en doorstroommogelijkheden genoemd. Als belangrijke belemmeringen worden vooral organisatorische zaken naar voren gebracht. Het gaat dan om het afstemmen van roosters, het gedifferentieerd lesgeven en administratieve rompslomp. Ook een gebrek aan vraag wordt soms als reden naar voren gebracht.
In samenwerking met Bokhorst Communicatie is een brochure ontwikkeld met praktijkvoorbeelden van scholen waar veel gewerkt wordt met het aanbieden van vakken op verschillende niveaus. Van deze scholen leren we dat het de nodige inspanning kost, maar dat het wel degelijk mogelijk is. En wat zijn de resultaten? Caroline van Wijngaarden afdelingsleider vmbo van het Schoonhovens College zegt daarover: “We zien wel dat de gemiddelde examencijfers iets dalen, maar veel is dat niet. De trots en het enthousiasme van de leerlingen zijn veel groter”.
In het rapport is naast vakken op een hoger niveau ook aandacht besteed aan het volgen van extra vakken.