Eind jaren negentig werd Amsterdam geconfronteerd met een aantal gevallen van extreem en zinloos geweld tegen onschuldige burgers. In reactie daarop werd in de Amsterdamse raad een motie aangenomen. Deze motie nodigde het college uit een plan van aanpak tegen geweld te maken. Juni 1999 verscheen de discussienota ‘Aanpak Agressie en Geweld’, waarin over een breed front verschillende acties werden aangekondigd. Inmiddels functioneert het meerjarenbeleidsprogramma aanpak agressie en geweld vijf jaar. Regioplan Beleidsonderzoek heeft in opdracht van de gemeente Amsterdam het beleidsprogramma geëvalueerd. In dit rapport wordt verslag gedaan van deze evaluatie.

Dit onderzoek bestaat uit twee delen. Allereerst is het een onderzoek naar de bekendheid van inwoners en bedrijven met regels over milieu, bouw, algemene verordeningen en brandveiligheid, alsook de handhaving daarvan. Ten tweede is het een onderzoek naar de bekendheid met bouwregelgeving en ?handhaving onder bouwgerelateerde bedrijven.

In Amsterdam-West vormen jongeren uit de zgn. ‘harde kern’ al geruime tijd een bron van overlast voor buurtbewoners en ondernemers. In de projecten ‘Beware Watch Out’ en ‘Nieuwe Perspectieven’ zijn goede ervaringen opgedaan met de opvang en begeleiding van deze jongeren. De regiopolitie Amsterdam-Amstelland heeft een plan opgesteld, waarin deze projecten aan elkaar worden gekoppeld en zo een structurele basis bieden voor een degelijke aanpak van het probleem. Het nieuw op te zetten project draagt de naam ‘R&B’. Regioplan heeft het plan van aanpak op haalbaarheid beoordeeld en een aantal aanbevelingen gedaan.

Ook kleine gemeenten hebben last van crimineel gedrag van jongeren. De problemen van deze gemeenten zijn in het perspectief van grote steden wellicht peanuts. Omdat kleine gemeenten echter over minder middelen beschikken om bijvoorbeeld jongerenoverlast tegen te gaan, mag deze problematiek niet worden onderschat. Het Ministerie van BZK ontwierp speciaal voor de kleine gemeenten een subsidie-regeling. Regioplan evalueerde de regeling. Een conclusie: ruim de helft van de gesubsidieerde projecten voorziet in een behoefte; na afloop van de BZK-subsidie worden zij voortgezet.

Jeugdgroepen zorgen op straat voor overlast en criminaliteit. In Zowel Amsterdam-Noord als in De Pijp trok een aantal jongeren de aandacht vanwege overlast voor omwonenden. Regioplan is gevraagd in kaart te brengen wat zich heeft afgespeeld en op welke wijze de politie reageerde. Op basis van deze gegevens en die uit vergelijkbaar eerder onderzoek in andere delen van de stad zijn aanbevelingen gedaan om greep te krijgen op jeugdgroepen.

Marokkaanse jeugdgroepen in Amsterdam-West vormen een probleem, waar nog geen sluitende aanpak voor bestaat. Jongens die worden opgepakt keren na hun straf weer terug naar de groep en hulpverleners slagen er niet in hen op het rechte pad te houden. Het blijkt evenmin mogelijk om greep te krijgen op de groep door (vermeende) leiders te benaderen en hen als bruggenhoofd te gebruiken. De invloed van de groep op de eenlingen is te groot en dat leidt tot de conclusie dat het rigoureus verbreken van de banden tussen individu en groep een noodzakelijk onderdeel moet zijn van interventies.