Sinds 2013 treedt Regioplan op als nationaal correspondent voor SOPEMI. SOPEMI is internationaal netwerk van migratie-experts die jaarlijks aan de OESO rapporteren over de actuele ontwikkelingen in migratiestatistieken en -beleid. Van 2026-2029 zal Regioplan in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid jaarlijks een rapport uitbrengen.

Sinds 2013 treedt Regioplan op als nationaal correspondent voor SOPEMI. SOPEMI is internationaal netwerk van migratie-experts die jaarlijks aan de OESO rapporteren over de actuele ontwikkelingen in migratiestatistieken en -beleid. Van 2026-2029 zal Regioplan in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid jaarlijks een rapport uitbrengen. Bekijk hier de laatste rapportage over 2025 of neem een kijkje op de projectpagina. 

Van 2023-2026 brengt Regioplan in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid jaarlijks een nationaal rapport uit met de meest recente migratiecijfers en recente ontwikkelingen in migratie- en integratiebeleid. Het nieuwste rapport is nu beschikbaar.

De nationale SOPEMI-rapporten zijn belangrijke input voor het werk van de OESO op het gebied van internationale migratie. De rapporten worden gebruikt ter voorbereiding van de jaarlijkse OESO International Migration Outlook en als referentiedocumenten over ontwikkelingen in het immigratie- en integratiebeleid, informatie over lopende beleidsdebatten en nieuwe kwesties en om trends en patronen in migratie- en integratiestatistieken te identificeren.

Een aantal bevindingen uit deze rapportage:

• Op 1 januari 2025 woonden er 5,1 miljoen mensen met een migratieachtergrond in Nederland, 28,5% van de bevolking.
• Tussen 2023 en 2024 daalde het aantal immigranten van ongeveer 336.000 naar ruim 316.000.
• In 2024 emigreerden ongeveer 209.000 mensen uit Nederland.
• In december 2023 werkten ongeveer 749.000 mensen uit andere EU-landen en het Verenigd Koninkrijk in Nederland, als werknemer of zelfstandige.
• Tussen 2023 en 2024 daalde het aantal asielaanvragen in Nederland van ongeveer 50.000 naar 46.000.
• In 2024 werden bijna 16.000 eerste asielaanvragen ingewilligd.
• In 2024 studeerden ruim 131.000 buitenlandse studenten aan Nederlandse hogescholen en universiteiten; zij vormden ongeveer 17% van de totale studentenpopulatie.

Deze literatuurstudie brengt in kaart hoe de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’ eruitziet voor verschillende groepen nieuwkomers en hoe zij deze levensgebeurtenis ervaren. Daarbij is gekeken naar de periode 2019-2025 en naar drie groepen: asielmigranten, EU-arbeidsmigranten en niet-EU-arbeidsmigranten.

Nieuwkomers komen via heel verschillende routes Nederland binnen, maar hun basisbehoeften lijken opvallend veel op elkaar. Tegelijkertijd bepaalt de inrichting van wetgeving en dienstverlening in sterke mate hoeveel ondersteuning en ruimte verschillende groepen nieuwkomers krijgen.

In opdracht van ICTU (ministerie van Binnenlandse Zaken) voerde Regioplan samen met OpenEmbassy een literatuuronderzoek uit naar de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’. Het doel van deze studie is het onderzoeken van mogelijkheden voor overheidsdienstverlening voor verschillende groepen nieuwkomers in Nederland.

Het rapport laat onder andere zien dat:

1. Nieuwkomers weliswaar dezelfde behoeften hebben, maar dat de invulling van deze behoeften verschillen voor verschillende groepen nieuwkomers. Er bestaat hier een duidelijke spanning tussen ondersteuning en regie. Asielmigranten krijgen relatief veel ondersteuning, maar ervaren juist weinig autonomie, onder meer door wachttijden en onzekerheden (lang verblijven in de opvang, veel verhuizingen, weinig zicht op vervolgstappen). Andere groepen, zoals arbeidsmigranten, hebben meer eigen verantwoordelijkheid, maar kunnen juist moeilijker toegang krijgen tot ondersteuningen en voorzieningen (denk bijvoorbeeld aan taallessen). De manier waarop taaldocenten, maatschappelijk begeleiders, vrijwilligers en contactpersonen vanuit de gemeente hun rol invullen, lijkt bepalend te zijn voor de manier waarop nieuwkomers hun traject in Nederland ervaren
2. Daarnaast is ondersteuning in sommige gevallen wel beschikbaar, maar ervaren veel nieuwkomers dat deze ondersteuning niet bekend is bij hen. Dit onderstreept de verbetermogelijkheden op dit gebied.
3. In ons rapport adviseren we om bij het verbeteren van de dienstverlening ook te kijken naar bestaand beleid en bestaande instrumenten voor andere groepen nieuwkomers. Zo hebben Oekraïense ontheemden bijvoorbeeld behoefte aan meer arbeidsmarktorientatie, terwijl voor asielmigranten op dit gebied al verschillende instrumenten zijn ontwikkeld (denk bijvoorbeeld aan de MAP). Door bestaande mogelijkheden breder toegankelijk te maken hoeft niet voor iedere groep opnieuw het wiel te worden uitgevonden.

Met dit literatuuronderzoek is een eerste stap gezet: ICTU neemt onze bevindingen en aanbevelingen mee, en zal gaan kijken naar mogelijke stappen voor de verbetering van dienstverlening voor nieuwkomers in Nederland.

Lees hier de literatuurstudie!

Vragen over dit onderzoek? Neem dan contact op met Roos.

Deze literatuurstudie brengt in kaart hoe de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’ eruitziet voor verschillende groepen nieuwkomers en hoe zij deze levensgebeurtenis ervaren. Daarbij is gekeken naar de periode 2019-2025 en naar drie groepen: asielmigranten, EU-arbeidsmigranten en niet-EU-arbeidsmigranten.

In opdracht van ICTU (ministerie van Binnenlandse Zaken) voerde Regioplan samen met OpenEmbassy een literatuuronderzoek uit naar de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’. Het doel van deze studie is het onderzoeken van mogelijkheden voor overheidsdienstverlening voor verschillende groepen nieuwkomers in Nederland.

Wie nieuw is in Nederland heeft niet automatisch dezelfde rechten, ondersteuning of mogelijkheden. Maar de behoeften achter deze verschillende ‘klantreizen’ lijken vaak sterk op elkaar. Tegelijkertijd bepaalt de inrichting van wetgeving en dienstverlening in sterke mate hoeveel ondersteuning en ruimte verschillende groepen nieuwkomers krijgen. Verschillende systemen van wet- en regelgeving bepalen met welke instanties groepen nieuwkomers te maken krijgen en voor welke ondersteuning zij in aanmerking komen. Op basis van de bevindingen in ons rapport gaat ICTU kijken naar praktische vervolgstappen om de dienstverlening voor verschillende groepen migranten te verbeteren.

Lees hier de literatuurstudie!

Vragen over dit onderzoek? Neem dan contact op met Roos.

Een van de vernieuwingen in de nieuwe Inburgeringswet is de ontwikkeling van de Onderwijsroute. Inburgeringsplichtigen kunnen via deze leerroute inburgeren, en volgen dan een traject dat hen voorbereidt op een vervolgopleiding. Tijdens dit traject krijgen ze intensief taalonderwijs en doen ze kennis op over de Nederlandse cultuur en maatschappij. Nu de nieuwe Inburgeringswet een aantal jaar bestaat, moet de Onderwijsroute worden geëvalueerd. Regioplan gaat deze evaluatie uitvoeren in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 

Voor de Onderwijsroute is extra financiering ingezet. Deze financiering is geregeld tot en met 2029. Om te kunnen bepalen of er ook na 2029 structureel extra middelen worden ingezet, is meer inzicht nodig in de werking en de resultaten van de Onderwijsroute. In deze evaluatie gaan we dan ook dieper in op vragen rondom bereik en toegankelijkheid van deze leerroute, en over de mate waarin deze bijdraagt aan doorstroming naar vervolgonderwijs. Bij de evaluatie maken we zowel gebruik van kwantitatieve als kwalitatieve onderzoeksmethoden.

Het onderzoek wordt nog dit jaar uitgevoerd en naar verwachting begin volgend jaar gepubliceerd.

Vragen over dit onderzoek? Neem dan contact op met Miranda.

In opdracht van de SER zijn wij gestart met een driejarige monitor naar de werking en effectiviteit van inclusiedesks. Deze desks ondersteunen mkb-bedrijven in de regio bij het organiseren van een diverse personeelssamenstelling en het versterken van een inclusief bedrijfsklimaat.

Met de monitor onderzoeken we hoe inclusiedesks in de praktijk functioneren, welke ondersteuning zij bieden aan werkgevers en in hoeverre deze ondersteuning aansluit bij de behoeften van ondernemers. Ook kijken we welke factoren bijdragen aan effectieve dienstverlening en waar verdere verbetering mogelijk is om de inclusiedesks uit te breiden naar andere regio’s.

Welk beleid hebben gemeenten voor de opvang en integratie van statushouders en hoe verloopt dat? Sinds de ingang van de Wet inburgering 2021 hebben gemeenten de regie over de inburgering. Het doel van de inburgering is dat mensen zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan meedoen. Ook hebben gemeenten vanuit de Participatiewet een taak in de begeleiding van statushouders naar werk.

Hoe succesvol de opvang en integratie van statushouders in de praktijk verloopt, hangt onder andere van hoe er wordt samengewerkt binnen de gemeente vanuit verschillende beleidskaders. We kijken daarom naar de samenhang tussen verschillende beleidsonderdelen. We kijken ook naar de samenwerking met andere partners, zoals Vluchtelingenwerk en taalscholen. Hoe statushouders zelf het beleid ervaringen is een waardevolle aanvulling op het perspectief van de gemeente en de samenwerkingspartners. Daarom gaan we voor dit onderzoek ook in gesprek met statushouders zelf.

Dit onderzoek doen we in opdracht van de rekenkamer van de Fryske Marren.

In het kader van het onderzoek naar de beschermingsopdracht van Nederland brengt Regioplan de verblijf- en vertrekintenties van ontheemden uit Oekraïne in Nederland in kaart en de belangrijkste factoren die hierop van invloed zijn.

Sinds de start van de oorlog in Oekraïne, vangt Nederland Oekraïense ontheemden op. In opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid werken Instituut Clingendael en Regioplan sinds 2024 samen om de laatste ontwikkelingen rondom de oorlog in Oekraïne en de situatie van Oekraïense ontheemden in de Europese Unie in kaart te brengen. Het doel van dit onderzoek is om een onderbouwde inschatting te maken van de omvang van de beschermingsopdracht ten aanzien van Oekraïense ontheemden in Nederland. Regioplan doet onderzoek naar het perspectief van Oekraïners in Nederland en hoe zij aankijken tegen blijven of terugkeer in het licht van recente ontwikkelingen in de oorlog, maar ook gezien ontwikkelingen in het beleid in Nederland en andere Europese landen.

Roos van der Zwan & Coco Mooren, Anouk Pronk & Huub Verbaten (Clingendael) en Mieke Maliepaard (WODC) schreven samen een stuk over de onderzoeksbevindingen. Hierin betogen we dat het Nederlandse beleid zou moeten erkennen dat wat begon als tijdelijke opvang, zich nu ontwikkelt tot duurzame vestiging. En dat het daarom van belang is om te zorgen voor duidelijke verblijfroutes voor Oekraïense vluchtelingen en hen daarnaast te ondersteunen bij het leren van Nederlands.

Lees het hele stuk op Migratiesamenleving.

Elk jaar komen er migranten naar Nederland, zoals vluchtelingen en arbeidsmigranten van binnen en buiten Europa. Wij onderzoeken samen met OpenEmbassy de levensgebeurtenis ‘Nieuwkomen in Nederland’. Daarbij kijken we naar de dienstverlening vanuit de overheid voor verschillende groepen nieuwkomers, ook het perspectief van nieuwkomers zelf wordt daarbij meegenomen.

We geven een overzicht van de omvang van verschillende groepen nieuwkomers in Nederland. Vervolgens bekijken we de leefdomeinen waar nieuwkomers mee te maken krijgen: Toelating in Nederland, Opvang en huisvesting, Zorg, Onderwijs en inburgering en Participatie, waarbij we onderscheid maken in arbeidsparticipatie, vrijwilligerswerk en andere vormen van meedoen. Per leefdomein brengen we in kaart welke stappen de groepen in hun eerste jaren doorlopen en welke instanties daarbij betrokken zijn, welke ervaringen deze groepen rapporteren in beschikbaar onderzoek en welke publieke dienstverlening deze groepen krijgen en wat ervaringen met en behoeften rondom deze dienstverlening zijn.

De uitkomsten van dit onderzoek geven aanknopingspunten voor mogelijke aanpassingen in wet- en regelgeving, beleid en/of de dienstverlening.
Het onderzoek voeren we uit in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en ICTU.