Nieuwe publicatie: Levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’

Deze literatuurstudie brengt in kaart hoe de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’ eruitziet voor verschillende groepen nieuwkomers en hoe zij deze levensgebeurtenis ervaren. Daarbij is gekeken naar de periode 2019-2025 en naar drie groepen: asielmigranten, EU-arbeidsmigranten en niet-EU-arbeidsmigranten.

Nieuwkomers komen via heel verschillende routes Nederland binnen, maar hun basisbehoeften lijken opvallend veel op elkaar. Tegelijkertijd bepaalt de inrichting van wetgeving en dienstverlening in sterke mate hoeveel ondersteuning en ruimte verschillende groepen nieuwkomers krijgen.

In opdracht van ICTU (ministerie van Binnenlandse Zaken) voerde Regioplan samen met OpenEmbassy een literatuuronderzoek uit naar de levensgebeurtenis ‘Ik ben nieuw in Nederland’. Het doel van deze studie is het onderzoeken van mogelijkheden voor overheidsdienstverlening voor verschillende groepen nieuwkomers in Nederland.

Het rapport laat onder andere zien dat:

1. Nieuwkomers weliswaar dezelfde behoeften hebben, maar dat de invulling van deze behoeften verschillen voor verschillende groepen nieuwkomers. Er bestaat hier een duidelijke spanning tussen ondersteuning en regie. Asielmigranten krijgen relatief veel ondersteuning, maar ervaren juist weinig autonomie, onder meer door wachttijden en onzekerheden (lang verblijven in de opvang, veel verhuizingen, weinig zicht op vervolgstappen). Andere groepen, zoals arbeidsmigranten, hebben meer eigen verantwoordelijkheid, maar kunnen juist moeilijker toegang krijgen tot ondersteuningen en voorzieningen (denk bijvoorbeeld aan taallessen). De manier waarop taaldocenten, maatschappelijk begeleiders, vrijwilligers en contactpersonen vanuit de gemeente hun rol invullen, lijkt bepalend te zijn voor de manier waarop nieuwkomers hun traject in Nederland ervaren
2. Daarnaast is ondersteuning in sommige gevallen wel beschikbaar, maar ervaren veel nieuwkomers dat deze ondersteuning niet bekend is bij hen. Dit onderstreept de verbetermogelijkheden op dit gebied.
3. In ons rapport adviseren we om bij het verbeteren van de dienstverlening ook te kijken naar bestaand beleid en bestaande instrumenten voor andere groepen nieuwkomers. Zo hebben Oekraïense ontheemden bijvoorbeeld behoefte aan meer arbeidsmarktorientatie, terwijl voor asielmigranten op dit gebied al verschillende instrumenten zijn ontwikkeld (denk bijvoorbeeld aan de MAP). Door bestaande mogelijkheden breder toegankelijk te maken hoeft niet voor iedere groep opnieuw het wiel te worden uitgevonden.

Met dit literatuuronderzoek is een eerste stap gezet: ICTU neemt onze bevindingen en aanbevelingen mee, en zal gaan kijken naar mogelijke stappen voor de verbetering van dienstverlening voor nieuwkomers in Nederland.

Lees hier de literatuurstudie!

Vragen over dit onderzoek? Neem dan contact op met Roos.