Werkveld: Jeugd
Kwetsbare jongeren in Zaanstad
De gemeente Zaanstad wil een aanpak ontwikkelen voor de aansluiting van onderwijs naar werk voor kwetsbare jongeren. Met name jongeren zonder startkwalificatie hebben een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt en doen daardoor vaker een beroep op (gemeentelijke) voorzieningen, bijvoorbeeld een inkomens- of re-integratievoorziening.
Met de decentralisaties Jeugdzorg, de Awbz-begeleiding en de komst van de Participatiewet krijgt de gemeente een grotere verantwoordelijkheid in de ondersteuning van deze jongeren. Om op basis van deze nieuwe ontwikkelingen een adequate aanpak voor kwetsbare jongeren te kunnen ontwikkelen, wil de gemeente Zaanstad meer inzicht in de groep kwetsbare jongeren en wil zij in beeld hebben welke kansen en risico’s zich op lokaal niveau voor doen. Regioplan heeft dit voor de gemeente Zaanstad in kaart gebracht.
Onderzoek voortijdig schoolverlaters: ondersteuningsstructuur op scholen en relatie met externe zorgstructuur
In het kader van het tegengaan van voortijdig schoolverlaten heeft Regioplan voor de rekenkamer Nijmegen onderzoek gedaan naar de ondersteuninggstructuur in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en het mbo. De rekenkamer adviseert om de overgang van het vo naar het mbo te verbeteren, de aansluiting van de ondersteuningsstructuur in het onderwijs op de sociale wijkteams duidelijk vorm te geven en de uitstroom naar werk voor jongeren zonder startkwalificatie te organiseren. De gemeente zou hierin – vanuit haar systeemverantwoordelijkheid in het sociale domein vanaf 2015 – de regierol moeten nemen.
Effectieve schuldpreventie voor jongeren
Onderzoek laat zien dat veel jongeren moeite hebben om goed met geld om te gaan. Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) heeft daarom drie interventies ontwikkeld voor jongeren om het ontstaan van schulden te voorkomen:
- Bright about Money (voor havo-/vwo leerlingen)
- Moneymatters (voor vmbo-leerlingen)
- Het Financieel Studieplan (voor studenten van het mbo, hbo en wo)
Samen met het lectoraat Schulden en Incasso van de hogeschool Utrecht onderzochten we de werkzaamheid van deze interventies. Wat leren de jongeren ervan? De resultaten laten een beperkte impact zien van Bright about Money en Moneymatters. Het Financieel Studieplan heeft wel een positieve impact: jongeren waren na afloop beter in staat om hun inkomsten en uitgaven in balans te houden.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Miranda.
Cumulatie van voorzieningen in de gemeente Leeuwarden
De gemeente Leeuwarden bereidt zich voor op de transities (jeugdzorg, participatiewet en overheveling AWBZ-WMO). Een belangrijk onderdeel van deze voorbereiding is het verkrijgen van inzicht in de mate en aard van de stapeling van de huidige voorzieningen op het brede domein van werk en inkomen, jeugdzorg en AWBZ/WMO en de huishoudens bij wie deze stapeling plaatsvindt.
Daarom heeft de gemeente Leeuwarden Regioplan en Partoer gevraagd deze overlap in kaart te brengen.
Het rapport is (nog) niet openbaar.
Evaluatie Centrum voor Jeugd en Gezin De Bilt
Voor de rekenkamercommissie van De Bilt onderzocht Regioplan de CJG-ontwikkeling. Daarbij keken we niet alleen naar de huidige ontwikkeling, maar ook vooruit: is het CJG in staat de regierol in de jeugdketen te vervullen, mede in het licht van de transitie jeugdzorg? Het onderzoek laat zien dat er in De Bilt sprake is van een hechte netwerksamenwerking op het gebied van de jeugd. Er zijn echter nog een aantal punten voor verbetering. Dat beteft enerzijds de positionering en invulling van het CJG, anderzijds de regierol van de gemeente. Het rapport bevat expliciet aanbevelingen aan de raad voor de verdere vormgeving van het beleid in het kader van de transitie jeugdzorg.
Evaluatie coördinatie van zorg Almere
Om de zorg aan kinderen en gezinnen binnen de gemeente Almere te verbeteren, is drie jaar geleden de coördinatie van zorg gestart. Professionals die te maken hebben met een kind of gezin met een of meerdere problemen worden gecoördineerd en geacht samen te werken en de hulp op elkaar af te stemmen. Regioplan heeft voor de gemeente Almere onderzocht hoe de coördinatie van zorg wordt ingezet en wat de bevindingen zijn van de mensen die ermee te maken krijgen.
Het functioneren van de zorgstructuur in het Haagse onderwijs. Een doorkijk in de praktijk bij vijf scholen
Gemeenten worden per 2015 verantwoordelijk voor de gehele jeugdzorg. De Rekenkamer Den Haag onderzocht ter voorbereiding daarop hoe het nu staat met de zorg voor jeugd op scholen. Het signaleren en volgen van kinderen met problemen gebeurt namelijk vaak op school. De overdracht van de jeugdzorg biedt de gemeente kans een grote stap vooruit te zetten, stelt de Rekenkamer: veel gaat goed, veel kan beter. Regioplan voerde het praktijkonderzoek uit naar het functioneren van de zorgstructuur op vijf Haagse scholen. Het betreft twee scholen voor primair onderwijs, twee voor voortgezet onderwijs en een mbo.
Van knelpunten naar kansen. Oude en nieuwe rollen van gemeenten in de kinderopvang.
Met de invoering van de wet op de kinderopvang in 2005 werd kinderopvang een taak van de markt. Behalve een handhavingstaak had de gemeente vanaf dat moment formeel geen bemoeienis meer met de kinderopvangbranche. Verschillende ontwikkelingen hebben er toe bijgedragen dat gemeenten zich opnieuw zijn gaan positioneren ten opzichte van de kinderopvangbranche.
In deze publicatie worden daarvan voorbeelden gegeven uit de gemeenten Amersfoort, Amsterdam, Den Haag, Ede, Haarlem, Nijmegen, Rotterdam en Utrecht. Deze gemeenten sloten in 2011 een convenant met het Ministerie van Sociale Zaken ter bestrijding van de wachtlijsten in de kinderopvang. De voorbeelden beperken zich niet tot acties ter bestrijding van de wachtlijsten in de kinderopvang maar zijn breder van aard. Daarbij staat de rol van de gemeente in vier thema’s centraal: de afstemming van vraag en aanbod in de kinderopvang, kinderopvang en het achterstandenbeleid, kinderopvang in de jeugdketen en kwaliteit.
Evaluatie Proces en Doeltreffendheid Multidimensional Treatment Foster Care (MTFC)
Multidimensional Treatment Foster Care (MTFC) is een gedragsinterventie voor jeugdigen (12-17 jaar) met ernstig antisociaal gedrag, met onder meer als doel het verminderen van recidive. De interventie bestaat uit intensieve begeleiding binnen een opvoedgezin, waarbij jongeren worden getraind in sociaal gedrag.
Regioplan deed tussen 2012 en 2014 onderzoek in opdracht van het WODC, waarbij de ontwikkeling van een groep MTFC-deelnemers in kaart werd gebracht en vergeleken met de ontwikkeling van deelnemers in een Justitiële Jeugdinrichting (JJI). In het onderzoek stond de vraag centraal in hoeverre de interventie doeltreffend is en toegevoegde waarde biedt ten opzichte van de gebruikelijke zorg in een JJI.
Hoewel uit de procesevaluatie blijkt dat de uitvoering van MTFC in grote lijnen goed op orde is, komt uit de doeltreffendheidsstudie naar voren dat op iets meer dan de helft van de gemeten gedragingen gedurende MTFC geen (significante) ontwikkeling valt te zien. Ook laat de vergelijking met gebruikelijke zorg binnen JJI’s zien dat MTFC een beperkte mate van toegevoegde waarde biedt.
Verbeterpunten die uit het onderzoek naar voren komen zijn een verbeterde nazorgfase, waarin jongeren consequent worden voorbereid op het leven na MTFC, en een verbetering van de selectie en training van opvoedouders. Van deze verbeterpunten is het aannemelijk dat zij zouden kunnen leiden tot een toename in de doeltreffendheid van MTFC.
Ontwikkelingen in de omvang en de gemeentelijke financiering van het peuterspeelzaalwerk
In het kader van de evaluatie van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (WKO) heeft Regioplan onderzoek gedaan naar de omvang en financiering van, en ontwikkelingen in het peuterspeelzaalwerk.
De resultaten laten zien dat capaciteit van het peuterspeelzaalwerk de afgelopen jaren verder is gedaald. Ook de bestedingen van gemeenten aan het (reguliere) peuterspeelzaalwerk zijn, ondanks de extra middelen die gemeenten voor de versterking het peuterspeelzaalwerk ontvangen hebben, gedaald.
Belangrijke organisatorische ontwikkelingen binnen gemeenten zijn: de samenwerking van peuterspeelzaal- en kinderopvangorganisaties en het fysiek bij elkaar brengen van peuterspeelzaalwerk, kinderopvang en onderwijs. De wet OKE lijkt hiermee vruchten af te werpen.