Kernwoord: Geweld
Regioplan is gespecialiseerd in het opzetten, evalueren en begeleiden van de aanpak van huiselijk geweld en geweld van jeugdgroepen. We ontwikkelen nieuw beleid voor de aanpak van huiselijk geweld en hebben voor meerdere gemeenten de uitvoeringsorganisatie voor het huisverbod neergezet. We schrijven plannen van aanpak voor jongerenoverlast conform de shortlistmethodiek en zorgen voor draagvlak bij de partners.
Klik hier voor het kernwoord Huiselijk Geweld.
De gemeentelijke invulling van het huisverbod. Drie keuzes bepalen het verloop en effect.
De kans dat een pleger van huiselijk geweld te maken krijgt met een huisverbod, wordt sterk beïnvloed door een aantal regionale beleidskeuzes. Dat stellen onderzoekers Katrien de Vaan en Ad Schreijenberg. Zij waren betrokken
bij de landelijke procesevaluatie van de Wet tijdelijk huisverbod, die Regioplan uitvoerde in opdracht van het WODC. De invoering van deze wet, twee jaar
geleden, heeft voor alle betrokken partijen een intensieve tijdsbesteding met zich
meegebracht. Gemeenten hebben echter de
ruimte om hier zelf invulling aan te geven.
Veel monitoren, weinig eenduidigheid
Het veiligheidsprogramma van de kabinetten Balkenende streefde naar een reductie van geweld in 2010 met twintig procent ten opzichte van 2002. Is dat gelukt? En hoe kan dit betrouwbaar worden vastgesteld?
Het is de vraag of we dergelijke doelstellingen moeten blijven hanteren, stellen Maartje Timmermans en Miranda Witvliet van Regioplan in een artikel in het maart 2011 nummer van het tijdschrift Secondant. In het artikel rapporteren de onderzoekers over het onderzoek ‘Geweldcijfers: een inventarisatie van monitoren en weergave van trends in geweld’. Dit onderzoek is uitgevoerd door Regioplan in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Veiligheid en Justitie.
Het artikel in Secondant kunt u hieronder downloaden.
Inburgering en de hulpverleningsketen
De hulpverlening bij huiselijk en eergerelateerd geweld bereikt de niet-westerse allochtonen onvoldoende. Het betrekken van inburgering in de lokale hulpverlening biedt mogelijkheden. De inburgering kan op drie manieren een aanvulling vormen: door voorlichting tijdens de cursussen, het signaleren van problemen, en het doorverwijzen bij problemen. In het rapport zijn concrete aanbevelingen uitgewerkt voor gemeenten die handvaten bieden voor de koppeling van inburgering en huiselijk en eergerelateerd geweld.
Geweld in Rotterdam, het Stadscentrum en het Oude Westen
Voor de Directie Veiligheid van de gemeente Rotterdam onderzochten wij de veiligheidssituatie in het Oude Westen en zette deze af tegen de veiligheidssituatie in het Stadcentrum en Rotterdam als geheel. De focus van het onderzoek lag op geweld.
In het onderzoek maakten we een kwantitatieve analyse van aangiften en meldingen van geweld als mede een kwalitatieve beschrijving van een aantal geweldsaspecten in de wijk. Ook de meer specifieke vormen van geweld zoals uitgaansgeweld en huiselijk geweld zijn uitgebreid geanlayseerd en beschreven.
In het rapport zijn een aantal beleidsaanbevelingen geformuleerd om de veiligheidssituatie in het Oude Westen te verbeteren. Deze aanbevelingen zijn in een groepssessie met onder andere de stadsmarinier nader uitgewerkt.
Geweldcijfers: Een inventarisatie van monitoren en weergave van trends in geweld
Het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum) heeft Regioplan gevraagd om een overzicht te geven van het monitoronderzoek over geweld. Er is namelijk weinig zicht op de vergelijkbaarheid van de cijfers afkomstig van deze verschillende monitoren. Dit is wel belangrijk, bijvoorbeeld om te kunnen zien in welke mate de beleidsdoelen die gesteld worden door de overheid (een daling van geweld met 20% in 2010 ten opzichte van 2002) worden gehaald. De conclusie van het onderzoek luidt enerzijds dat de cijfers uit de geweldsmonitoren geen eenduidig beeld laten zien (daarbij kunnen verschillen in onderzoeksopzet een belangrijke rol spelen). Anderzijds is de conclusie dat het grootste gedeelte van de monitoren geen grote dalingen in geweld in de periode vanaf 2002 laat zien.
Evaluatie Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan: kennis over effectiviteit
Regioplan evalueerde in opdracht van het WODC de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan (KVU). De KVU is een initiatief van het ministerie van Justitie, dat in 2005 overgedragen is aan het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV), dat hierin samenwerkt met Koninklijke Horeca Nederland (KHN).
Het onderzoek naar de KVU heeft tot doel om zicht te geven op condities voor een effectief veilig-uitgaansbeleid en op de mate waarin de huidige KVU daaraan voldoet. Daarmee moet duidelijker worden of de KVU in zijn huidige opzet – een landelijk beleidsprogramma met landelijk georganiseerde ondersteuning en uitwerking door lokale partners – effectief kan zijn en waar mogelijke verbeterpunten liggen.
Bezien naar de drie invalshoeken voor effectief veilig-uitgaansbeleid (effectieve landelijke ondersteuning, effectieve samenwerking, effectieve interventies) moet worden geconcludeerd dat de onderzochte KVU-praktijk slechts in beperkte mate aan de condities voor veilig-uitgaansbeleid voldoet. Er is te weinig zicht op de effectiviteit van de ingezette maatregelen, er zijn aspecten van samenwerking die afbreuk doen aan effectiviteit (verschil in doelen en belangen, beperkte intensiteit/frequentie overleg, beperkte hiërarchie, gebrek aan kennis over effectiviteit) en de landelijke ondersteuning is niet zodanig ingericht dat de effectiviteit van de lokale uitvoering wordt bevorderd (anders dan de samenwerking als zodanig). Bij deze conclusie moet worden aangetekend dat de onderzochte praktijk betrekking heeft op KVU’s die in 2008 of eerder zijn ingezet.
Handreiking preventie en omgaan met schoolaanslagen
Een schoolaanslag is een geplande, gerichte en een ernstige geweldsdaad met wapens op een onderwijsinstelling, gepleegd door één of meerdere (ex) leerling(en) of student(en). In Nederland zijn schoolaanslagen tot nog toe achterwege gebleven maar ondenkbaar zijn ze zeker niet. De schietpartij in een computerlokaal op ROC de Leijgraaf in Veghel en de moord op conrector van Wieren in Den Haag laten zien dat er leerlingen zijn die toegang hebben tot wapens en die ook gebruiken. Het is daarom van groot belang er alles aan te doen dergelijke calamiteiten te voorkomen. Met dat doel stelden we voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, samen met deskundigen van de Windesheim Hogeschool een handreiking op. In de handreiking zijn aanknopingspunten te vinden die bij kunnen dragen aan het voorkomen van een schoolaanslag. Zo kunnen potentiële daders vroegtijdig in beeld worden gebracht door een aantal waarschuwingssignalen te herkennen. Mocht een schoolaanslag onverhoopt toch plaatsvinden, dan zijn er mogelijkheden om de gevolgen zo veel als mogelijk te beperken.
Evaluatie Veilig Uitgaan in Alkmaar
In opdracht van de Rekenkamercommissie van de gemeente Alkmaar onderzocht Regioplan het veiligheidsbeleid van de gemeente, toegespitst op ‘veilig uitgaan’ in het centrum van Alkmaar. De conclusie van het onderzoek is in het kort dat uitgaan in Alkmaar niet onveilig is, maar dat niet gesteld kan worden dat dit dankzij het door de gemeente gevoerde beleid is. De gemeente heeft de afgelopen jaren onvoldoende samenhangend gestuurd op dit thema. Door het ontbreken van heldere doelen valt de effectiviteit van het beleid bovendien niet goed vast te stellen. Verbeteringen in het beleid zijn door de gemeente reeds geïniteerd. Het rapport van Regioplan is opgenomen in de rapportage van de Rekenkamercommissie van de gemeente Alkmaar.
Evaluatie (Amsterdams) Protocol Kindermishandeling en Kindspoor
In opdracht van de gemeente Amsterdam evalueerde Regioplan het (Amsterdams) Protocol Kindermishandeling en de afspraken ‘Kindspoor’. Het onderzoek plaatste de Amsterdamse aanpak in het kader van de landelijke invoering van de RAAK-methode. Het onderzocht de uitvoering van de Amsterdamse aanpak in de praktijk en keek daarnaast of de aanpak in lijn is met de uitgangspunten van RAAK.
Analyse processen verbaal op geweld
In opdracht van de driehoek Amsterdam onderzocht Regioplan 1025 aangiften van geweld. We stelden vast aan welke specifieke kenmerken deze aangiften voldeden. De analyses resulteerden in drie archetypen van geweldsdelicten.
Het rapport is niet openbaar.