Kernwoord: Onderwijsachterstanden
De meerderheid van leerlingen en docenten in Nederland gaat met plezier naar school. Helaas zijn er ook problemen. Te veel leerlingen kampen met onderwijsachterstanden, te veel leerlingen spijbelen en verlaten het onderwijs voortijdig. Ook zijn er soms conflicten en voelen leerlingen, docenten en onderwijsgevend personeel zich bedreigd.De afgelopen jaren heeft Regioplan veel onderzoek gedaan naar zaken als achterstanden, spijbelen, voortijdig schoolverlaten en veiligheid op school. Via detacheringsopdrachten bij Cfi (nu DUO) en OCW zijn wij nauw betrokken bij de ontwikkelingen in de berekening van VSV-cijfers en voeren daarnaast regelmatig onderzoek uit naar effectiviteit van maatregelen om VSV terug te dringen.
Effecten van de Weekendschool van Stichting Witte Tulp
Stichting Witte Tulp zet zich in voor het wegwerken van onderwijsachterstanden, het voorkomen en bestrijden van voortijdige schooluitval en het bevorderen van ouderbetrokkenheid bij het onderwijs aan hun kinderen. Regioplan onderzocht de effectiviteit van de Weekendschool, de oudste en grootste van de vele activiteiten die Stichting Witte Tulp in de loop der jaren heeft ontwikkeld.
Meer informatie over Stichting Witte Tulp vindt u hier
Evaluatie Bijzondere Trajecten Risicojongeren 2008-2009
Om de binding van risicojongeren met onderwijs of werk te versterken of te herstellen, voert de gemeente Amsterdam verschillende projecten uit in het kader van het programma ‘Bijzondere Trajecten Risicojongeren’ (BTR).
Regioplan voerde een doelgroepanalyse, een analyse van de deelnemersadministratie, audits, een effectmeting en een tevredenheidmeting uit, om de BTR 2008-2009 te evalueren in opdracht van de DMO.
95 procent van de jongeren heeft na het project zijn beoogde –of een ander– resultaat behaald. De kracht van de trajecten lijkt te liggen in de individuele aandacht en het stimuleren van de zelfredzaamheid van de jongeren. Draagvlak bij de samenwerkingpartners is bovendien een belangrijke succesfactor.
Evaluatie Lokale Trajectbegeleiding 2008
Lokale trajectbegeleiding (LTB) is één van de manieren waarop Amsterdam probeert voortijdig schoolverlaten te bestrijden. LTB richt zich op jongeren in de leeftijd van 17 tot 23 jaar die niet naar school gaan en geen werk hebben en probeert deze jongeren weer terug te leiden naar onderwijs en/of arbeid. Op verzoek van de gemeente Amsterdam heeft Regioplan de LTB in 2008 geëvalueerd. Het blijkt dat deelnemers aan de LTB verschillen in leeftijd, gezinssituatie en vooropleiding. Er doen dus allerlei ‘soorten’ jongeren mee. De deelnemers, uitvoerende instanties en beleidsmedewerkers in Amsterdam zijn over het algemeen positief over de LTB.
Integratiebeleid nu en in de nabije toekomst
In deze bijdrage wordt ingegaan op de visie die het kabinet ten aanzien van de integratie heeft ontwikkeld. Als basis hiervoor dient de Integratienota 2007-2011 van het Ministerie van VROM /WWI. Duidelijk wordt dat de regering zich bezorgd toont over diverse ontwikkelingen. In het bijzonder wordt daarbij verwezen naar het onbehagen onder zowel allochtone als autochtone burgers. Deze constatering heeft de regering bewogen tot het nemen van ‘beslissende’ stappen. Ook deze zullen in dit hoofdstuk worden besproken. Inburgering, maatregelen in het onderwijs, het voeren van een wijkaanpak en specifieke maatregelen voor sommige allochtone risicogroepen vallen daarbij in het bijzonder op. Alvorens deze aspecten te bespreken, volgt een korte toelichting op enkele van de belangrijkste integratieproblemen in Nederland.
Verdiepingsonderzoek gewichtenregeling
In 2006 is de gewichtenregeling voor het basisonderwijs gewijzigd. Sindsdien is alleen het opleidingsniveau van de ouders bepalend voor de vraag of een school extra wordt bekostigd voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Etnische komaf of het beroep van de ouders spelen geen rol meer. Basisscholen blijken de nieuwe gewichten echter onvoldoende te (kunnen) registreren. Regioplan heeft in opdracht van het ministerie van OCW een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar het proces van de vaststelling van het leerlinggewicht op de scholen. Het onderzoek heeft informatie opgeleverd voor de verbetering van de communicatie over de regeling en ondersteuning bij uitvoeringsproblemen.
Evaluatie Bijzondere Trajecten Risicojongeren 2006-2007
In de periode 2006-2007 heeft Regioplan het programma Bijzondere Trajecten voor Risicojongeren van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente Amsterdam geëvalueerd. Dit zijn uiteenlopende trajecten (zoals sport-, cultuur- en mentorprojecten) voor jongeren die dreigen uit te vallen van school. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste trajecten succesvol zijn. De evaluatie omvat interviews met deelnemers, begeleiders, projectleiders en externe betrokkenen, een analyse van de deelnemersadministratie en een uitgebreide effectanalyse.
Beeldvorming van ouders over voor- en vroegschoolse educatie (VVE)
In opdracht van het Stadsdeel Oud-Zuid van de gemeente Amsterdam is een onderzoek uitgevoerd naar de kennis en beeldvorming van jonge ouders over de voorschool. Het stadsdeel wilde ook graag een advies over hoe meer ouders voor de voorschool kunnen worden aangetrokken. Het onderzoek is gehouden onder ouders van jonge kinderen en betrokkenen uit het veld. Omdat blijkt dat maar weinig ouders bekend zijn met de voorschool, is het advies de publiciteit te vergroten. Hierbinnen moet ook aandacht worden geschonken aan het creëren en vasthouden van een positiever beeld van de voorschool.
Ex-interim evaluatie Sociale Vormingsplicht
In opdracht van USONA evalueerde Regioplan de Landsverordening Sociale Vormingsplicht op de Nederlandse Antillen. Deze verordening is gericht op het bieden van tweedekansonderwijs en banen- en stagecreatie voor voortijdig schoolverlaters op de Antillen. In de evaluatie is aandacht besteed aan de relevantie, effectiviteit, efficiëntie, impact en duurzaamheid van het programma. Het rapport gaat in op de bevindingen op programmaniveau en op de ervaringen met de Sociale Vormingsplicht op de afzonderlijke eilanden van de Nederlandse Antillen.
Aanmeldmomenten basisonderwijs
Om segregatie in het onderwijs te bestrijden, heeft het kabinet in het coalitieakkoord het voornemen geformuleerd vanaf 2008 te gaan werken met vaste aanmeldmomenten voor het primair onderwijs, eventueel aangevuld met een loting. Regioplan Beleidsonderzoek heeft in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een onderzoek uitgevoerd met als doel te peilen hoe er in het veld wordt gedacht over dit voornemen. Daarnaast is geïnventariseerd of er in het veld al ervaringen zijn opgedaan met vaste aanmeldmomenten, loting en andere instrumenten of initiatieven om segregatie in het onderwijs tegen te gaan.
GOA-monitor Veenendaal. Eindmeting 2005/2006
Het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOA) is erop gericht de leerprestaties en schoolloopbanen van kinderen uit achterstandssituaties te verbeteren. In het Landelijk Beleidskader zijn daarom doelstellingen geformuleerd op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie, ondersteuning schoolloopbaan, voortijdig schoolverlaten en beheersing van de Nederlandse taal. Regioplan heeft voor de Gemeente Veenendaal gedurende de afgelopen GOA-planperiode (2002-2006) een monitor uitgevoerd. In deze monitor zijn er over de doelgroepen van het GOA-beleid gegevens verzameld bij kinderdagverblijven en peuterspeelzalen, scholen voor primair en voortgezet onderwijs, ROC’s en bij gemeentelijke instanties. Hierbij fungeerde het Landelijk Beleidskader als uitgangspunt. In 2005-2006 is een eindmeting uitgevoerd.