In order of the European Commission Regioplan has written a flash report about the Dutch social housing reform in the light of the refugee crisis. Recent Dutch policy measures have reduced the ability of housing associations to expand the supply of social housing. This creates pressure, which is increasing with the arrival of asylum seekers, who are a prioritized category. Radical measures have been tabled to address this situation.

Voor vreemdelingen die niet langer in Nederland mogen blijven, zet de Nederlandse overheid altijd in op zelfstandige terugkeer. Regioplan heeft een verkenning uitgevoerd van de mogelijkheden om inzichten over gedragsbeïnvloeding toe te passen in de begeleiding van vertrekplichtige vreemdelingen bij zelfstandige terugkeer.

In andere sociale domeinen waarbij sprake is van een dwingende sturing vanuit de overheid, zijn interventies ontwikkeld die mogelijk toepasbaar zijn in de begeleiding naar terugkeer. Winst valt te behalen in methodieken die zich richten op het motiveren van mensen voor begeleiding als een eerste stap om het gesprek over terugkeer aan te gaan. De verkenning is uitgevoerd in opdracht van het WODC.

Vreemdelingen die zich voor langere tijd of permanent in Nederland willen vestigen, moeten een administratieve procedure doorlopen. Ze kunnen daarbij met ambtenaren van verschillende overheidsinstanties, medewerkers van ngo’s en vrijwilligers te maken krijgen. Er is niet één persoon die een vreemdeling gedurende de gehele procedure begeleidt. De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken heeft gesuggereerd om voor elke vreemdeling een casemanager in te stellen voor begeleiding gedurende de toelatings- en vertrekprocedure. In opdracht van het WODC heeft Regioplan onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen van het casemanagement voor de vreemdeling en voor de overheid in de vreemdelingenketen.

Dit onderzoek gaat in op de meerwaarde en opbrengsten van maatschappelijke begeleiding, zoals georganiseerd door de stichting VluchtelingenWerk Amstel tot Zaan te Amsterdam. In het bijzonder gaat het om de vraag of deze maatschappelijke begeleiding ertoe leidt dat de deelnemende vluchtelingen zelfstandiger in de lokale gemeenschap kunnen functioneren.

De staatssecretaris van Justitie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben in 2007 een akkoord gesloten inzake het vreemdelingenbeleid. Onderdeel van dit bestuursakkoord is het bevorderen van daadwerkelijk vertrek uit Nederland van vreemdelingen die geen recht (meer) hebben om in Nederland te verblijven. Daarnaast worden gemeenten opgedragen om de voorzieningen voor deze personen te beëindigen. Regioplan heeft onderzocht hoe het staat met de beëindiging van deze noodopvang, inclusief de redenen die worden aangevoerd om deze te blijven verstrekken. Het betrof een detachering.

Nederland is een van de 22 landen in de wereld die vluchtelingen uitnodigen om zich te komen vestigen. Jaarlijks worden vijfhonderd vluchtelingen uitgenodigd door ons land. Het Nederlandse opvangmodel ten behoeve van uitgenodigde vluchtelingen is medio 2011 gewijzigd. VluchtelingenWerk Nederland heeft aan Regioplan gevraagd om te onderzoeken hoe dit nieuwe opvangmodel in de praktijk verloopt. Het onderzoek had als doel om inzicht te krijgen in de ervaren problemen van uitgenodigde vluchtelingen sinds hun aankomst in Nederland en hun ervaringen met de vormen van opvang die zij van VluchtelingenWerk hebben ontvangen. Ook moest het onderzoek inzicht opleveren in de ervaringen van coördinatoren en vrijwilligers van lokale VluchtelingenWerk-afdelingen met de opvang van uitgenodigde vluchtelingen.

In opdracht van VluchtelingenWerk Nederland heeft Regioplan onderzocht hoe gemeenten invulling geven aan hun integratiebeleid voor vluchtelingen. Het onderzoek geeft inzicht in de variatie in beleid, de successen en knelpunten in grote gemeenten. Voor het onderzoek interviewde Regioplan medewerkers van 21 gemeenten behorende tot de G32 en voerde een deskstudie uit over het gevoerde beleid. Daarnaast zijn vier gemeenten geselecteerd die bijzondere initiatieven voor vluchtelingen hebben ontwikkeld, te weten Amsterdam, Deventer, Nijmegen en Emmen. Deze initiatieven zijn aan de hand van interviews met de betrokken verder uitgediept.

Meer informatie kunt u hier vinden.

De gemeente Leeuwarden doet mee aan het innovatietraject ‘wijkgerichte inburgering’. Bij de ontwikkeling van dit beleid heeft de gemeente behoefte aan meer zicht op de wensen van de vrijwillige inburgeraars en hun motivatie om te participeren in de samenleving. Regioplan heeft de gemeente hierbij ondersteund door een onderzoek uit te voeren naar de wensen en behoeften van potentiële inburgeraars. Hiervoor is gesproken met potentiële inburgeraars en vertegenwoordigers van verschillende partijen uit het maatschappelijk middenveld.

Uit het onderzoek blijkt onder meer dat de meeste potentiële inburgeraars wel hun Nederlands willen verbeteren, maar dat vaak de tijd en urgentie ontbreekt om in te burgeren. Door bij de werving inburgering meer een gezicht te geven en de cursussen meer te laten aansluiten bij de specifieke behoeften moet het mogelijk zijn om meer inburgeraars bereiken.

Eind 2007 zijn drie Wageningse organisaties gestart met het project Aan de Slag. Dit project richt zich op de vluchtelingen die onder het generaal pardon vielen en heeft tot doel de participatie van deze groep aan de Nederlandse samenleving te vergroten. Het project liep in totaal twee jaar en is eind 2009 afgesloten.
In opdracht van VluchtelingenWerk Midden-Gelderland heeft Regioplan de voortgang van Aan de Slag gemonitord en de resultaten in beeld gebracht. Het onderzoek heeft laten zien dat voor een deel van deze doelgroep een intensieve begeleiding noodzakelijk is en dat de stap naar werk voor velen nog te groot is.

Hoe verloopt het integratieproces van vluchtelingen in Nederland? Met behulp van populatiegegevens van het CBS en resultaten van een aanvullende survey geeft de IntegratieBarometer 2009 een unieke inkijk in het integratieproces van vluchtelingen.

Integratie kost tijd. Hoe langer vluchtelingen in Nederland zijn, des te beter is de maatschappelijke positie en beheersing van de Nederlandse taal. Ook krijgen vluchtelingen na verloop van tijd meer contact met Nederlanders. Dit betekent echter niet dat integratie vanzelf gaat. De arbeidsmarktpositie van vluchtelingen blijft bijvoorbeeld kwetsbaar. Van vluchtelingen in de leeftijd 15 tot 64 jaar heeft op 1 januari 2008 43% een betaalde baan en is 34% afhankelijk van een uitkering. Ook contact met autochtonen is lang niet altijd vanzelfsprekend. Zo blijkt taal een hindernis in het leggen van contact. Maar ook vluchtelingen die de taal voldoende beheersen vinden het vaak lastig om contact te maken met Nederlanders.
Vluchtelingen vinden Nederland wel een prettig land om in te wonen. Nederland betekent voor hen vooral rust, veiligheid en vrijheid. Ook zien zij over het algemeen hun toekomst in Nederland.

Dit zijn enkele resultaten uit de IntegratieBarometer. Een onderzoek dat Regioplan heeft uitgevoerd in opdracht van VluchtelingenWerk. De IntegratieBarometer verschijnt voor de derde keer. Ook in 2004 en 2005 heeft Regioplan de IntegratieBarometer uitgevoerd.

De IntegratieBarometer 2009 is op 10 december gepresenteerd en aangeboden aan Ineke van Gent, voorzitter van de Vaste Kamercommissie voor Wonen, Wijken en Integratie.