Kernwoord: Organisatie en bekostiging
In de onderwijssector gaan grote sommen geld om en er zijn met regelmaat organisatorische veranderingen. De besteding van geld en het vooraf toetsen of achteraf evalueren van ingezette veranderingen is van belang voor de ontwikkeling van doelmatig onderwijsbeleid. Regioplan doet regelmatig onderzoek naar organisatie en bekostigingsaspecten. De projecten op dit terrein zijn zeer divers.
Nulmeting dienstverlening Servicecentrum Scholenbouw
Het Servicecentrum Scholenbouw (www.scsb.nl) is het centrale onafhankelijke aanspreekpunt voor schoolbesturen en gemeenten voor geïntegreerde aanbestedingsvormen bij onderwijshuisvesting. Begin 2009 heeft Regioplan een nulmeting gedaan ten behoeve van een jaarlijkse monitor naar de effectiviteit van het Servicecentrum. Hiervoor kregen alle gemeenten en schoolbesturen een korte vragenlijst voorgelegd. Uit de meting bleek dat er nog niet veel gebruikgemaakt wordt van de expertise van het Servicecentrum. Respondenten die dit wel hebben gedaan zijn overwegend positief over de verkregen informatie.
Monitor invoering persoonsgebonden nummer primair onderwijs – nulmeting en meting 1
De implementatie van het persoonsgebonden nummer in het primair onderwijs (pgnpo) is in volle gang. De invoering van het pgn in het voortgezet onderwijs heeft geleerd dat het van groot belang is goed in beeld te brengen welke vorderingen scholen maken en hoe de scholen hierover denken. Inmiddels zijn de rapporten van de nulmeting, meting 1 en de evaluatie van de ondersteuningsmogelijkheden verschenen in het kader van de monitor ‘invoering persoonsgebonden nummer primair onderwijs’. Deze rapporten geven aanleiding tot gematigd optimisme: het invoeringsproces verloopt tot nu toe goed, maar er is nog een behoorlijke weg te gaan.
Slimmer werken
Slimmer werken in het onderwijs betekent goed onderwijs voor leerlingen, terwijl duurzame opbrengsten voor de schoolorganisatie én het onderwijspersoneel worden gerealiseerd. Door ‘slimme’ vernieuwingen in het werkproces kan de efficiency toenemen, terwijl de werkdruk afneemt en het werkplezier van leraren stijgt.
Het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO) vroeg Regioplan om in een kwalitatief en explorerend onderzoek na te gaan welke vormen van slimmer werken er op dit moment zijn in het primair en voortgezet onderwijs. Het onderzoek heeft geresulteerd in een beschrijving van deze zoektocht, inclusief een schets van zeven geslaagde praktijkvoorbeelden.
Verdiepingsonderzoek gewichtenregeling
In 2006 is de gewichtenregeling voor het basisonderwijs gewijzigd. Sindsdien is alleen het opleidingsniveau van de ouders bepalend voor de vraag of een school extra wordt bekostigd voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Etnische komaf of het beroep van de ouders spelen geen rol meer. Basisscholen blijken de nieuwe gewichten echter onvoldoende te (kunnen) registreren. Regioplan heeft in opdracht van het ministerie van OCW een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar het proces van de vaststelling van het leerlinggewicht op de scholen. Het onderzoek heeft informatie opgeleverd voor de verbetering van de communicatie over de regeling en ondersteuning bij uitvoeringsproblemen.
Nog weinig privéscholen
Welgeteld 921 kinderen bezochten aan het begin van dit schooljaar een school
voor particulier onderwijs, zo blijkt uit onderzoek van bureau Regioplan. Onduidelijk
is in hoeverre hun aantal groeit.
Samenstelling van schoolbesturen en raden van toezicht
Het project Eutonos beoogt het aanbod allochtone kandidaten voor schoolbesturen uit te breiden. Regioplan heeft onderzocht hoe het aantal allochtonen in schoolbesturen zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en welke belemmeringen er zijn voor allochtonen om tot een schoolbestuur of raad van toezicht toe te treden. Het onderzoek richtte zich op alle onderwijssectoren, van primair tot hoger onderwijs.
Praktijkgerichte leeromgeving december 2006
Per 5 januari 2006 is de Regeling aanvullende subsidie praktijkgerichte leeromgeving 2006 ingegaan. De regeling is bedoeld voor vmbo-scholen (basis- en kaderberoepsgerichte leerweg en gemengde leerweg) en scholen voor praktijkonderwijs. De subsidie is bestemd voor aanpassing of vervangende nieuwbouw van de praktijkgerichte leeromgeving. Een deel van de vestigingen die volgens het ministerie van OCW in aanmerking kwamen voor de regeling heeft geen subsidie aangevraagd. Regioplan heeft in opdracht van het ministerie onderzocht waarom zij geen subsidie hebben aangevraagd.
Beleid regeling spreiding zomervakanties
Evaluatieonderzoek naar werking van de verplichte spreiding van de zomervakanties en de adviesperiodes voor kortere vakanties. Vakantiespreiding bestaat in Nederland sinds 1986. De oorspronkelijke doelstelling was het voorkómen van piekbelasting in de toeristensector en verbetering van verkeersveiligheid. Het onderzoek geeft aan dat de huidige regeling op onderdelen zou kunnen worden verbeterd. Mogelijkheden zijn onder meer het teruggaan van drie naar twee regio’s, een kortere zomervakantieperiode en langere bijvakantieperiodes.
Praktijkgerichte Leeromgeving september 2006
In maart 2006 heeft de minister van onderwijs aan bijna 650 vestigingen van vmbo-scholen en scholen voor praktijkonderwijs subsidie toegekend om de praktijkgerichte leeromgeving te vernieuwen. Regioplan voert in opdracht van het ministerie een monitor uit om het verloop van de projecten te volgen. Uit de eerste meting bleek dat de vestigingen positief zijn over het effect van de regeling. Volgens de respondenten zullen de vernieuwingen een positief effect hebben op de aansluiting op het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt en op het schoolklimaat. Van de vestigingen die hebben deelgenomen aan het onderzoek verwacht bijna twee derde de vernieuwde praktijkgerichte leeromgeving in uiterlijk in 2007 in gebruik te nemen. (In januari 2006 heeft Regioplan een korte internetpeiling gedaan naar de bekendheid van de regeling. Klik hier voor de resultaten.)
Minkema College, evaluatie reorganisatieplan 2001
Bij het Minkema College is in 2001 een reorganisatie doorgevoerd gericht op de onderwijskundige aansturing. De vakgeoriënteerde aansturing is aangevuld met onderwijsteams die zich richten op leerlingbegeleiding, onderwijskundig beleid en personeelsbeleid. Een evaluatie van deze reorganisatie is tot op heden achterwege gebleven. Omdat het bestuur van het Minkema College signalen ontving over knelpunten in de onderwijskundige aansturing op de locatie havo/vwo, heeft het een bedrijfskundig onderzoek uit laten voeren. In dat onderzoek zijn alle geledingen binnen locatie gehoord over de effecten van de reorganisatie. Het onderzoek is uitgevoerd in een samenwerkingsproject met Ernst & Young.