De invoering van het decentrale schoolbudget voor personeels- en arbeidsmarktbeleid enkele jaren geleden paste in het kader van een grotere bestedingsvrijheid die besturen en directies van onderwijsinstellingen krijgen. Ze beschikken daarmee over meer mogelijkheden om specifieke keuzes te maken en kunnen beter inspelen op de veranderende eisen die aan onderwijsorganisaties worden gesteld. De inzet van het decentrale schoolbudget voor personeels- en arbeidsmarktbeleid kent als enige beperking dat het moet worden besteed aan personele doeleinden. Bij de introductie van het decentrale budget heeft het Ministerie van OCW met de sociale partners afgesproken de besteding en de inzet ervan te monitoren. Voor de monitor werden inmiddels verschillende metingen uitgevoerd in het primair en voortgezet onderwijs en in de BVE-sector. Voor het schooljaar 2004-2005 is in de het primair onderwijs opnieuw een vervolgmeting voor de monitor uitgevoerd.

Veruit de meeste leerplichtige kinderen in Nederland volgen onderwijs aan een school die de overheid bekostigt. De indruk bestaat echter dat een toenemend aantal kinderen onderwijs volgt op particuliere scholen. Deze indruk wordt mede veroorzaakt door de aandacht in de media voor Iederwijs-scholen. In opdracht van het Ministerie van OCW heeft Regioplan een onderzoek uitgevoerd waarin antwoord is gezocht op vragen over het aantal leerlingen dat in Nederland onderwijs volgt op een particuliere school en over de motieven van de oprichters van deze particuliere scholen. Het onderzoek werpt daarnaast een licht op de motieven van ouders en leerlingen om voor een particuliere school te kiezen.

In opdracht van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt zijn ruim 2000 personeelsleden op VMBO-scholen en scholen voor praktijkonderwijs ondervraagd over hun opleiding, bevoegdheden, arbeidsverleden, toekomstperspectief, en motivatie om in het VMBO en PRO te werken.

Regioplan heeft onderzoek gedaan naar de oorzaken van de recente stijging in de kosten van schoolboeken voor VO en BVE. Nagegaan is onder andere wat de rol is van uitgevers, boekverkopers en scholen bij de kostenstijging. Daarnaast besteedt het onderzoek aandacht aan de stijging in de vrijwillige bijdrage en de variatie die daar met name in de BVE in wordt aangetroffen.

Dit onderzoek geeft weer hoeveel werknemers medio 2004 aanspraak konden maken op een bijdrage voor kinderopvang van hun werkgever. Het onderzoek in opdracht van het Ministerie van SZW is bedoeld als nulmeting.

De centrale overheid streeft ernaar onderwijsinstellingen meer eigen verantwoordelijkheden te geven, omdat deregulering uiteindelijk aan de verbetering van de onderwijskwaliteit zou bijdragen. Ter voorbereiding op een advies van de Onderwijsraad is door middel van een onderzoek (dat in samenwerking met Research voor Beleid is uitgevoerd) nagegaan wat er uit beleidsnota’s en empirisch onderzoek aan kennis beschikbaar is over doelen en effecten van deregulering in het onderwijs.

In dit onderzoek is nagegaan wat scholen doen om ouders tegemoet te komen in de schoolkosten. Aanleiding voor het onderzoek is de Wet Tegemoetkoming Onderwijsbijdrage en Schoolkosten die sinds augustus 2001 van kracht is. Onderzocht is hoeveel scholen en gemeenten ouders tegemoetkomen in de schoolkosten, wat voor soort regelingen er zijn, welke criteria voor een tegemoetkoming worden gehanteerd en om welke bedragen het gaat.

Begin 1997 is er een convenant gesloten dat bedoeld is om scholen een handreiking te bieden om op een zorgvuldige manier met sponsoring om te gaan. In het voorjaar van 2001 is een integrale evaluatie uitgevoerd naar de ervaringen van verschillende partijen met betrekking tot sponsoring en de werking van het convenant. Daarbij is onderzocht of het convenant voldoende werkt als instrument voor ‘zelfbinding’ waarmee scholen op verantwoorde wijze sponsorbeleid kunnen formuleren en/of voeren en er is gekeken naar de plaats die sponsoring inneemt op scholen.

In 2003 wordt het Bekostigingssysteem materieel (BSM) voor het voortgezet onderwijs geëvalueerd. Voor die evaluatie wordt gebruik gemaakt van beschikbare informatie over inkomsten en uitgaven uit de jaarrekeningen van de scholen. In een korte interviewronde is nagegaan of en op welke manier die informatie zou kunnen worden aangevuld met extra gegevens.

Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap denkt er over om in het primair onderwijs de verantwoordelijkheid voor het buitenonderhoud aan schoolgebouwen over te hevelen van de gemeente naar de schoolbesturen. De situatie in het primair onderwijs wijkt af van die in het voortgezet onderwijs, omdat er meer scholen zijn en omdat de scholen kleiner zijn. Daarom wilde het ministerie weten of er onder de schoolbesturen in het primair onderwijs draagvlak is voor de overheveling van de verantwoordelijkheden aangaande het buitenonderhoud. In dit rapport wordt verslag gedaan van de resultaten van dit draagvlakonderzoek. Tijdens het onderzoek zijn schriftelijke vragenlijsten gestuurd aan alle schoolbesturen in het primair onderwijs en met een aantal besturen zijn aanvullend telefonische gesprekken gevoerd.