Voor het kennisportaal onderwijspersoneel van het SBO heeft Regioplan een inhoudelijke bijdrage geleverd over de arbeidsmarkt in vijf onderwijssectoren: primair en voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve), hbo en het wetenschappelijk onderwijs. De informatie op het kennisportaal is gerangschikt naar thema’s en sectoren. U kunt het portaal vinden op de site van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt. Deze sectorstudies waren een vervolg op de Strategische Analyse Onderwijsarbeidsmarkt die Regioplan in 2006 voor het SBO heeft uitgevoerd. In die studie zijn ook de onderzoeksinstellingen en universitaire medische centra aan bod gekomen.

Nederland heeft tijdens de Europese top in Lissabon vastgelegd het aantal voortijdig schoolverlaters in 2010 terug te willen brengen tot de helft van het aantal in 2000. Ondanks actief beleid en een groot aantal verbeteringen in de registratie en methodieken komen we nog onvoldoende in de buurt van deze doelstelling. Mede daarom is een aanpassing van de leerplichtwet en RMC-wet in voorbereiding. Een belangrijke wijziging zal de invoering van een kwalificatieverplichting tot 18 jaar, tot het niveau van een startkwalificatie (minstens mbo 2, havo of hoger) zijn. In verband met de wijziging van de leerplichtwet onderzocht Regioplan in opdracht van het ministerie van OCW de handhaving van de huidige leerplichtwet. Enig belangrijke conclusies uit het onderzoek zijn: Ondanks verbeteringen melden scholen spijbelen en voortijdig schoolverlaten nog niet altijd volledig en tijdig aan gemeenten. Gemeenten zijn veel tijd kwijt aan administratie. De leerplichtambtenaar en de RMC-functionaris stemmen hun werk niet altijd goed op elkaar af. Een belangrijke uitkomst is dat er grote verschillen zijn op lokaal niveau. Om toezicht te houden op de grote diversiteit in handhaving lijkt aansluiting bij het Integraal Toezicht Jeugdzorg (ITJ), dat momenteel in ontwikkeling is, raadzaam.

Regioplan heeft in opdracht van de Stichting Vervangingsfonds en Bedrijfsgezondheidszorg voor het Onderwijs (VF/BGZ) onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de arbozorg in het primair en voortgezet onderwijs. Het eerste onderzoek is in 2002 uitgevoerd, het tweede onderzoek in 2003 en het derde onderzoek is van eind 2006. In deze derde meting wordt ingezoomd op wijzigingen in de arbowet per 1 juli 2005. Sinds deze datum zijn werkgevers niet langer verplicht een contract af te sluiten met een arbodienst. Dit betekent voor scholen in het primair en voortgezet onderwijs dat deskundige ondersteuning op het gebied van arbeidsomstandigheden beter op maat gesneden kan worden. Zowel schooldirecteuren, langdurig zieke werknemers en arbodiensten zijn in het kader van dit onderzoek geïnterviewd over hun ervaringen met arbodienstverlening.

De snelheid waarmee ontwikkelingen op de onderwijsarbeidsmarkt zich kunnen voltrekken en waarmee een evenwichtige situatie dus kan omslaan in tekorten of overschotten, maakt het voor beleidsmakers noodzakelijk de arbeidsmarkt nauwlettend te volgen. Het ministerie van OCW laat daarom jaarlijks verschillende metingen voor de Arbeidsmarktbarometer uitvoeren. In deze publicatie bespreken we de vacatures voor management, leraren en ondersteunend personeel in de bve-sector in het schooljaar 2005-2006. In het schooljaar 2005-2006 lijken de instellingen er, ondanks een toename van het aantal vacatures binnen alle functiegroepen, goed in geslaagd om de vacatures te vervullen. Dit blijkt met name uit het relatief lage percentage onvervulde vacatures.

De arbeidsmarktbarometer is erop gericht om de actuele stand van zaken op de onderwijsarbeidsmarkt te bepalen. Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen de sectoren po, vo en bve. In deze publicatie presenteren we de jaarcijfers van 2003-2004 voor management, leraren en ondersteunend personeel in de bve-sector. Binnen alle functiegroepen was het aantal onvervulde vacatures minder dan in het schooljaar 2002-2003. De druk op de onderwijsarbeidsmarkt leek af te nemen.

In opdracht van het ministerie van OCW voert Regioplan ieder kwartaal een meting uit naar vacatures voor directiepersoneel, leraren en ondersteunend personeel in het primair onderwijs. In dit rapport worden de jaarcijfers van de vacatures in het schooljaar 2005-2006 gepresenteerd. Na een jarenlange daling van het aantal vacatures in het primair onderwijs, is het aantal vacatures in 2005-2006 en het jaar daarvoor gestabiliseerd. Dit geldt zowel voor directiepersoneel als voor leraren en ondersteunend personeel. Er is sinds 2004-2005 sprake van een relatief ontspannen arbeidsmarkt, maar als de conjunctuur verder aantrekt en de concurrentie om hoger opgeleid personeel toeneemt. zullen de tekorten volgens de prognoses weer toenemen.

In opdracht van het ministerie van OCW voert Regioplan ieder kwartaal een meting uit naar vacatures in het primair onderwijs. De jarenlange daling van het aantal directievacatures lijkt te zijn gekenterd in het derde kwartaal van 2005. Voor leraren en ondersteunend personeel zet de dalende trend van de jaren daarvoor nog iets door. Vacatures voor directiepersoneel en leraren worden vooral vervuld door personeelsleden die eerder een baan in het primair onderwijs hadden. Daarnaast wordt een aanzienlijk deel van de lerarenvacatures vervuld door iemand die net van de opleiding komt. Drie van de tien vacatures voor ondersteunend personeel werden vervuld door iemand van buiten het onderwijs.

De problemen met de vacaturevervulling die zich enkele jaren geleden in het voortgezet onderwijs voordeden, zijn de afgelopen jaren voor een groot deel verdwenen. Het aantal vacatures dat onvervuld blijft, is slechts gering. Dit wil echter niet zeggen dat er zich in de toekomst geen problemen meer zullen voordoen. Om de actuele ontwikkelingen op de onderwijsarbeidsmarkt nauwgezet te kunnen volgen en een gericht arbeidsmarktbeleid te kunnen voeren, laat het ministerie van OCW jaarlijks verschillende metingen voor de Arbeidsmarktbarometer uitvoeren. Deze publicatie gaat in op vacatures in het voortgezet onderwijs voor directie, leraren en ondersteunend personeel in het derde kwartaal van 2005.

Veruit de meeste leerplichtige kinderen in Nederland volgen onderwijs aan een school die de overheid bekostigt. De indruk bestaat echter dat een toenemend aantal kinderen onderwijs volgt op particuliere scholen. Deze indruk wordt mede veroorzaakt door de aandacht in de media voor Iederwijs-scholen. In opdracht van het Ministerie van OCW heeft Regioplan een onderzoek uitgevoerd waarin antwoord is gezocht op vragen over het aantal leerlingen dat in Nederland onderwijs volgt op een particuliere school en over de motieven van de oprichters van deze particuliere scholen. Het onderzoek werpt daarnaast een licht op de motieven van ouders en leerlingen om voor een particuliere school te kiezen.

In opdracht van het SBO heeft Regioplan onderdelen uit het deelconvenant arbo- en verzuimbeleid psychische belasting geëvalueerd. In dit rapport wordt verslag gedaan van de uitkomsten uit de deelonderzoeken naar het verzuimbeleid en de uitvoering van de reïntegratietrajecten in de BVE sector.