Sociale verbanden en de zelfredzaamheid van ouderen

Door de vergrijzing neemt de druk op de zorg toe. Om deze druk te verlichten, worden ouderen gestimuleerd om langer zelfstandig te blijven wonen en zelfredzaam te blijven. In dit kader verwacht men veel van informele zorg: zorg die voortkomt uit de sociale relaties van ouderen.

Tegen deze achtergrond heeft het College voor Zorgverzekeringen ons gevraagd een verkennend onderzoek uit te voeren om inzicht te verschaffen in de aard van de bestaande sociale verbanden, de deelnemers eraan, de problemen waar zij tegenaan lopen en de relatie van deze sociale verbanden met zelfredzaamheid van ouderen.

Meer informatie
In december 2011 publiceerde CVZ Magazine een artikel naar aanleiding van dit Regioplan onderzoek. U kunt dit artikel ook hieronder vinden.

U kunt contact opnemen met Jacob.

Sociale verbanden van ouderen

De AWBZ staat mede door de vergrijzing onder druk. Ouderen worden gestimuleerd om langer zelfstandig te blijven wonen en zelfredzaam te blijven. Van sociale verbanden, opgezet door burgers zelf, wordt in dit kader veel verwacht. Maar kunnen sociale verbanden voor en door ouderen inderdaad een uitkomst bieden? Regioplan zocht het uit voor het College voor Zorgverzekeringen.

In december 2011 publiceerde CVZ Magazine een artikel naar aanleiding van dit Regioplan onderzoek.

Beleid voor allochtone ouderen; onderzoek naar diversiteit en ouderenbeleid in vier gemeenten

Het aantal niet-westerse allochtonen boven de vijftig jaar zal in de nabije toekomst snel groeien. Daarmee zal de zorgvraag van allochtone ouderen sterk toenemen. Gemeenten zijn ervan doordrongen dat allochtone ouderen een groep is met een specifieke hulpvraag die aandacht verdient in beleid. Gemeenten hebben echter moeite om de doelgroep te bereiken en hebben nauwelijks zicht op de omvang van de problematiek van deze doelgroep. Dit blijkt uit onderzoek, dat Regioplan in opdracht van Forum heeft uitgevoerd, naar het beleid van vier gemeenten ten aanzien van allochtone ouderen.

Nieuwe inspirerende voorbeelden voor specialisten ouderengeneeskunde

De laatste jaren is de ouderenzorg enorm aan het veranderen. Verandering vraagt om beweging, beweging vraagt om innovatie. Zo ook bij specialisten ouderengeneeskunde, artsen werkzaam in verpleeg- en verzorgingshuizen. Een groeiende groep ouderen bevindt zich buiten verpleeg- en verzorgingshuizen, het gebruikelijke werkterrein van specialisten ouderengeneeskunde. Verenso, de beroepsvereniging van specialisten ouderengeneeskunde, heeft als streven dat specialistische ouderengeneeskunde ongeacht de verblijfplaats van de patiënt beschikbaar is. Thuiswonende ouderen bereiken vraagt om innovatieve werkwijzen. Om innovatie te stimuleren heeft Regioplan voor Verenso een nieuwe publicatie ‘Inspirerende Voorbeelden‘ van en voor specialisten ouderengeneeskunde gemaakt.

Procesevaluatie Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO)

Het doel van het Nationaal Programma Ouderenzorg is om een integraal zorg- en ondersteuningsaanbod voor ouderen te ontwikkelen. Het programma moet bijdragen aan betere zelfredzaamheid, meer functiebehoud, minder zorggebruik en minder zorg-/behandelbelasting. Hiervoor zijn vanuit de acht universitaire medische centra die ons land kent regionale netwerken opgezet, waarin partijen op bestuurlijk niveau afspraken maken hoe de ouderenzorg beter georganiseerd kan worden. Daarnaast zijn door de partijen binnen deze regio’s experimenten gestart, gericht op het herorganiseren en verbeteren van de zorg voor ouderen.

Wij hebben als onafhankelijk onderzoeksbureau de Eerste Evaluatie van het NPO uitgevoerd. De organisatie van de aanbesteding van de evaluatie was in handen van ZonMw. Het doel van de evaluatie was om het proces van het NPO inzichtelijk te maken op het niveau van het programma, de regio’s en de projecten. De evaluatie liep gelijk op met het NPO, waardoor er mogelijkheid was om het tussentijds bij te sturen. De evaluatie had daardoor een duidelijk lerend karakter.

Meer informatie?
Neem contact op met Frank.

Woningbehoefte Delftse allochtone ouderen

Het aantal allochtone ouderen in Nederland stijgt, zowel absoluut als relatief. Voor de gemeente Delft was de herstructurering van een wijk met veel allochtone ouderen aanleiding een woningbehoeftenonderzoek te laten uitvoeren onder deze specifieke groep Nederlanders. Onder andere door middel van groepsgesprekken heeft Regioplan van ouderen uit acht etnische groepen de huidige en gewenste woonsituatie in kaart gebracht. Allochtone ouderen blijken zo lang mogelijk zelfstandig te willen blijven wonen. Zij hebben door hun culturele achtergrond een aantal bijzondere wensen ten aanzien van hun woning. Als de zorgbehoefte toeneemt, willen de ouderen niet bij hun kinderen in huis gaan wonen. Wel verwachten veel van hen dat hun kinderen hen zullen verzorgen. De WIBO woning (Wonen In een Beschermde Omgeving) en de Kangoeroewoning (twee zelfstandige woningen bij of tegen elkaar) worden dan populaire opties. De houding tegenover verzorgingstehuizen is vrij negatief.

Gemeentelijk beleid voor allochtone ouderen: De stand van zaken

In opdracht van FORUM heeft Regioplan de stand van zaken rond het gemeentelijk beleid voor allochtone ouderen geïnventariseerd in tien kleine en (middel)grote gemeenten. Er is nog weinig specifiek beleid in de gemeenten. Het beleid dat wel ontwikkeld wordt, heeft vaak een ad hoc karakter en is weinig structureel van aard. Het feit dat groep oudere allochtonen groeiende is en te maken heeft met specifieke problemen, vraagt in de nabije toekomst wel om de ontwikkeling van beleid. De gemeenten hebben hierbij vooral behoefte aan creatieve oplossingen om met weinig middelen de doelgroep zo goed mogelijk te bereiken.

Een verkennend onderzoek naar ouderenmishandeling

De verkenning beschrijft de zorg van hulpverleners en deskundigen over een toename van oudermishandeling. Dit tegen de achtergrond van de vergrijzing en het groeiend aantal ouderen dat aangewezen is op de (mantel)zorg. Uit de gesprekken die Regioplan voerde met hulpverleners en deskundigen blijkt dat het onderwerp meer aandacht verdient: ouderenmishandeling blijft vaak voor de buitenwacht verborgen en is verstoken van een effectieve aanpak. De onderzoekers constateren onder meer dat hulpverleners vaak niet voldoende geëquipeerd zijn om signalen van ouderenmishandeling te herkennen en dat de registratiewijze van de meldpunten voor ouderenmishandeling vaak nog tekort schiet.

Eindevaluatie ouderenmonitor FNV 2005

Regioplan heeft in 2005 de eindmeting vericht voor de ouderenmonitor van de FNV. In deze eindmeting is onderzocht in hoeverre een aantal doelstellingen uit het businessplan ‘Voor het vakbondswerk voor ouderen in de FNV en bonden’ gehaald zijn. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste doelstellingen nog niet geheel zijn bereikt. Wel is het zo dat in vergelijking met eerdere metingen uit 2004 en 2000, de oudere leden in 2005 de dienstverlening positiever beoordelen. De beoordeling van de individuele dienstverlening in 2005 is met een gemiddeld rapportcijfer van 7,3 hoger dan de beoordeling in 2004 (gemiddeld rapportcijfer 6,8) en 2000 (gemiddeld 6,9).

Afschaffen prepensioen: nut en noodzaak

De plannen van het Kabinet Balkenende 2 om de fiscale facilitering van VUT- en prepensioen­regelingen te beëindigen zullen niet leiden tot de beoogde verhoogde arbeidsparticipatie van ouderen. Niets doen is minstens zo effectief en voorkomt veel sociale onrust. Dit blijkt uit onderzoek van Regioplan Beleidsonderzoek.