Kernwoord: Onderwijsarbeidsmarkt
Regioplan doet zeer veel onderzoek naar de arbeidsmarkt in het onderwijs. Wij monitoren al een aantal jaren de voortgang op de verschillende afspraken die in sectorakkoorden zijn gemaakt over verdere professionalisering en kwaliteitsverbetering in het onderwijs. Onderdeel van die monitor is de grote jaarlijkse personeelsenquête Onderwijs Werkt! We zijn specialisten op het gebied van verzuim en vervanging in het onderwijs, van de opleiding van leraren en van de ontwikkelingen op de onderwijsarbeidsmarkt. We doen verder regelmatig studies naar specifieke onderwerpen als bevoegdheden, beginnende leraren, arbeidsomstandigheden en werkdruk, functiedifferentiatie, beloning, et cetera.
Onderzoek naar de verzuimkengetallen 2005
Dit onderzoek laat zien dat het ziekteverzuim onder leraren vanaf 2001 tot en met 2005 gestaag daalt. De jaarlijkse metingen geven inzicht in het verzuimpercentage, het aantal verzuimmeldingen en de duur van de verzuimgevallen. Daarnaast wordt aangegeven welk deel van het afwezige personeel wordt vervangen. Een complete en uitgebreid tabellendeel verschaft inzicht in verschillen naar geslacht, leeftijd, functie, regio, schoolgrootte, denominatie en dergelijke.
Quick Scan arbeidsmarkt tekorten voortgezet onderwijs (vo)
Het SBO wil een instrument ontwikkelen om in een vroeg stadium kwalitatieve ontwikkelingen in het lerarentekort op te sporen. Daarbij moet aandacht zijn voor meer dan alleen het tellen van vacatures. Voor de ontwikkeling van een dergelijk instrument is nodig dat duidelijk wordt hoe onderwijswerkgevers hun vraag naar onderwijspersoneel bepalen. Dat biedt immers meer zicht op een mogelijk kwalitatief tekort dat als het ware vooruitloopt op een kwantitatief tekort (dat zich direct vertaalt in niet te vervullen vacatures). Regioplan heeft hiervoor een kwalitatief onderzoek uitgevoerd.
Arbeidsmarktbarometer Voortgezet Onderwijs 2006-2007. Vacatures in het schooljaar 2006-2007
In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) voert Regioplan de Arbeidsmarktbarometer Voortgezet Onderwijs uit. Deze arbeidsmarktmonitor heeft tot doel een actueel beeld te geven van het aantal vacatures voor directiepersoneel, leraren en ondersteunend personeel in de sector. In deze rapportage presenteren we de jaarcijfers over het schooljaar 2006-2007. Ten opzichte van vorig schooljaar is er voor directiepersoneel en leraren sprake van een toename van het aantal openstaande vacatures dat op het moment van meten vervuld had moeten zijn. De situatie op arbeidsmarkt voor ondersteunend personeel is, net als vorig jaar, stabiel te noemen.
Samenstelling van schoolbesturen en raden van toezicht
Het project Eutonos beoogt het aanbod allochtone kandidaten voor schoolbesturen uit te breiden. Regioplan heeft onderzocht hoe het aantal allochtonen in schoolbesturen zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en welke belemmeringen er zijn voor allochtonen om tot een schoolbestuur of raad van toezicht toe te treden. Het onderzoek richtte zich op alle onderwijssectoren, van primair tot hoger onderwijs.
Arbeidsmarktbarometer Voortgezet Onderwijs 2004-2005
In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) voert Regioplan de Arbeidsmarktbarometer Voortgezet Onderwijs uit. Deze arbeidsmarktmonitor heeft tot doel een actueel beeld te geven van het aantal vacatures voor directiepersoneel, leraren en ondersteunend personeel in de sector. In deze rapportage presenteren we de jaarcijfers over het schooljaar 2005-2006. De resultaten van de Arbeidsmarktbarometers zijn ook te vinden op internet via de website www.onderwijsarbeidsmarktbarometer.nl.
Monitor Plusleraar II
In de projecten Plusleraar I en II is de afgelopen jaren getracht de vervanging in het primair onderwijs beter en structureler te regelen door een andere inzet van onderwijspersoneel. Regioplan Beleidsonderzoek heeft in opdracht van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt de monitor Plusleraar II uitgevoerd. Dit rapport betreft het derde en laatste deelonderzoek van deze monitor. Ook buiten het project Plusleraar worden op beperkte schaal ervaringen opgedaan met andere dan de reguliere manieren waarop vervanging wordt geregeld en gefinancierd. Dit rapport gaat over hoe de verschillende alternatieve vervangingssystematieken in de praktijk werken en wat zij opleveren.
Integrale Personeelstellingen Onderwijs 2006 (IPTO)
Sinds 1994 worden de Integrale Personeelstellingen Onderwijs (IPTO) uitgevoerd. Hierbij worden op persoonsniveau gegevens verzameld over alle lesgevenden in het voortgezet onderwijs, zoals de gegeven vakken. Voorheen werden de gegevens op papier verzameld. Per persoon werd door de school een formulier ingevuld. Voor IPTO 2006 zijn de gegevens ook via internet en roosterpaketten verzameld. Deze laatste methode is uitgevoerd door Regioplan. Vrijwel alle scholen werken met een roosterpakket waar alle gegeven lessen in staan. Regioplan heeft deze gegevens opgevraagd en verwerkt, zodat scholen dit niet meer zelf hoeven op te zoeken. Regioplan heeft de databestanden opgeleverd aan CFI (Centrale Financiën Instellingen – een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van OCW). Er is geen rapport geschreven.
Arbeidsmarkt- en beroepsperspectief onderwijsassistenten
In 2004 werkten er in het basisonderwijs ongeveer 4000 mensen als onderwijsassistent. Steeds meer jongeren die de mbo-opleiding tot onderwijsassistent afronden, kiezen er echter voor om na hun opleiding een vervolgstudie aan de pabo te gaan doen. Over de kansen van onderwijsassistenten op de arbeidsmarkt en over het niveau van de doorstromers naar de pabo is veel te doen geweest. Regioplan deed onderzoek naar de ervaringen van en met deze doorstromers. Op vijf pabo’s zijn gesprekken gevoerd met alle mogelijke betrokkenen. Daarnaast is een webenquête uitgezet waaraan de helft van alle pabo’s heeft meegedaan.
Arbeidsmarktbarometer Primair Onderwijs 2006-2007. Vacatures in het derde kwartaal van 2006
De afgelopen jaren was de onderwijsarbeidsmarkt in het primair onderwijs relatief ontspannen. De verwachting is echter dat de uitstroom van vergrijsd personeel en de aantrekkende conjunctuur de komende jaren leiden tot tekorten aan onderwijspersoneel. Om in te spelen op de ontwikkelingen zijn actuele en betrouwbare gegevens nodig. De Arbeidsmarktbarometer PO, die Regioplan in opdracht van het ministerie van OCW uitvoert, levert belangrijke informatie over het ontstaan en de vervulling van vacatures in de sector. Het rapport over de de vacatureontwikkelingen in het derde kwartaal van 2006 laat zien dat de vacaturecijfers voor leraren nog niet veel verschillen met die van voorgaande jaren. Wel zijn er duidelijke regionale verschillen en is de spanning op de arbeidsmarkt in de sterk stedelijke gebieden groter dan in de rest van het land.
Arbeidsmarktbarometer Voortgezet Onderwijs 2006-2007. Vacatures in het derde kwartaal van 2006
In de afgelopen jaren was er op de arbeidsmarkt in het voortgezet onderwijs sprake van een evenwichtige situatie. De prognoses voor de middellange termijn voor de onderwijsarbeidsmarkt in het voortgezet onderwijs wijzen echter op een oplopend tekort aan leraren. Om adequaat op de ontwikkelingen in te kunnen springen, bestaat er behoefte aan actuele en betrouwbare gegevens over de onderwijsarbeidsmarkt. De Arbeidsmarktbarometer VO, die Regioplan in opdracht van het ministerie van OCW uitvoert, levert belangrijke informatie over het ontstaan en de vervulling van vacatures in de sector. Het rapport over de vacatureontwikkelingen in het derde kwartaal van 2006 laat zien dat er meer meer openstaande vacatures zijn dan voorheen en dat de openstaande vacatures langer onvervuld blijven.