In 2001 is het overheidsbeleid erop gericht zoveel mogelijk jongeren het onderwijs te laten verlaten met ten minste een startkwalificatie. Dit rapport gaat over de succes- en faalfactoren van de specifieke methoden of projecten die er bestaan ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten. Het onderzoek heeft zich gericht op de G25-gemeenten. Geconcludeerd kan worden dat de meeste projecten niet gericht blijken te zijn op 16 tot 23-jarigen: meestal zijn ze gericht op jongeren tot 18 jaar, dus grotendeels op leerplichtigen en partieel leerplichtigen.

Om scholen in het primair onderwijs die in hoge mate geconfronteerd worden met de negatieve effecten van de krappe arbeidsmarkt te ondersteunen, is voor de duur van twee jaar een extra budget beschikbaar gesteld. Dit is de ‘Regeling vergoeding schoolspecifieke knelpunten in de personeelsvoorziening’. Met het onderzoek is achterhaald wat de bekendheid van de regeling is, hoe het aanvullend budget wordt ingezet en ten behoeve waarvan. Tevens is nagegaan of er zich voor wat betreft de besteding problemen hebben voorgedaan en of eventuele aanpassingen in de regeling wenselijk zijn.

In opdracht van de gemeente Den Haag heeft Regioplan de dataverzameling uitgevoerd van een onderzoek naar de veiligheid op de basisscholen in de gemeente. In overleg met de opdrachtgever zijn er vragenlijsten voor personeel en leerlingen (in groep 7 of 8) ontwikkeld waarmee het veiligheidsgevoel op en in de directe omgeving van de school gemeten is.

In Rotterdam, in de deelgemeente Delfshaven, is geëxperimenteerd met twee nieuwe afdoeningsmodaliteiten voor schoolverzuim: een Halt-afdoening en een leerstraf via de Officier van Justitie. Hierdoor worden meer mogelijkheden gecreëerd om ook bij licht schoolverzuim in te kunnen grijpen. Regioplan evalueerde het effect van de pilot op het aantal verzuimmeldingen en op samenwerking in de leerplichtketen.

Het Ministerie van OC&W heeft gesignaleerd dat er een ondervertegenwoordiging van allochtoon personeel is en voert beleid om dit te veranderen. Regioplan Onderwijs en Arbeidsmarkt is gevraagd de resultaten van dit beleid te onderzoeken. Het aantal allochtonen dat in het onderwijs werkt, is nog altijd laag (2 à 3 %). In ondersteunende functies in het basisonderwijs, in de vier grote steden en op scholen met veel allochtone leerlingen werkt relatief meer allochtoon personeel. Elf procent van alle scholen voert bewust intercultureel personeelsbeleid.

Volgens de Wet Evenredige Vertegenwoordiging (wev) zijn onderwijsinstellingen verplicht om beleid te formuleren, met daarbij behorende streefcijfers, om het aandeel van vrouwen in leidinggevende functies te vergroten. Regioplan Onderwijs en Arbeidsmarkt heeft onderzocht hoe dit beleid eruit ziet en hoe het werkt. Een groot deel van de onderwijsinstellingen heeft vier jaar na het van kracht worden van de wet geen beleidsplan met streefcijfers opgesteld. Wel streven vrijwel alle instellingen ernaar om een groter aandeel vrouwen in leidinggevende functies te krijgen. Dat uit zich met name in het beleid ten aanzien van werving en selectie, waarbij gekwalificeerde vrouwen een grote kans hebben om aangesteld te worden op een managementpositie.

Om de vernieuwing in het hoger beroepsonderwijs te versterken en in te bedden is in 1994 het Ver­nieuwingsfonds HBO in het leven geroepen. Eind 1999 is Regioplan begonnen met de evaluatie van het Vernieuwingsfonds. In het onderzoek wordt ingegaan op de effecten van het fonds op het veld en op succes- en faalfactoren van vernieuwingsprojecten.

Zieke kinderen die niet naar school kunnen, hebben kans forse achterstand op te lopen in hun schoolcarrière. In het verleden volgden zij, wanneer ze opgenomen waren in het ziekenhuis, onderwijs in een ziekenhuisschool. Ziekenhuisopnames duren echter korter dan vroeger en verpleging vindt voor een groter deel thuis plaats. Dit maakt het belang van een ononderbroken schoolloopbaan voor ernstig zieke leerlingen groter. Per 1 augustus 1999 is daarom een nieuwe wet (Wooz) van kracht geworden waarmee de verantwoordelijkheid voor het onderwijs aan een zieke leerling bij de school is gelegd, de ziekenhuisscholen zijn opgeheven en consulenten die ondersteuning bieden bij het onderwijs aan zieke leerlingen zijn geïntroduceerd. In opdracht van het Ministerie van OCW is nagegaan in hoeverre de zieke leerlingen nu op een adequate manier onderwijs krijgen aangeboden.

Het primair onderwijs kampt met een toenemend aantal moeilijk vervulbare directievacatures en een gering aandeel van vrouwen in managementfuncties. Het project Duobanen voor directiefuncties in het primair onderwijs heeft tot doel een oplossing te bieden voor het toenemend aantal directievacatures en bij te dragen aan de doorstroom van vrouwelijke leerkrachten naar directiefuncties. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft geconstateerd dat de aanmeldingen en belangstelling voor de regeling achterblijven bij de verwachting en heeft Regioplan opdracht gegeven onderzoek te doen naar de achtergronden daarvan. Gebleken is dat een duoformatie voor de meeste schoolbesturen geen serieuze optie is, maar voor een kleine groep (veelal grotere) besturen wel degelijk uitkomst kan bieden.

Een mogelijkheid om de spanning op de arbeidsmarkt voor leraren te verminderen, is het zittend personeel de mogelijkheid te bieden meer uren te gaan werken. Daarvoor zijn verschillende mogelijkheden. Het on­derzoek richt zich op de vraag op welke schaal van verschillende bestaande en nieuwe mogelijkheden ge­bruik wordt (zal worden) gemaakt.