Werkveld: Leefstijl en duurzaamheid
Quick scan: effecten van investeren in duurzame inzetbaarheid in de sector transport en logistiek
Er is een groeiend tekort aan personeel in de transport- en logistieksector. Duurzame inzetbaarheid van werknemers wordt daarom steeds belangrijker voor het behoud van personeel. Het Sectorinstituut Transport en Logistiek (STL) wil werkgevers bewust maken van de voordelen om te investeren in duurzame inzetbaarheid. STL heeft Regioplan gevraagd om een quick scan in de literatuur uit te voeren om in kaart te brengen waar werkgevers op kunnen inzetten en wat dat concreet oplevert. Op basis van het literatuuronderzoek heeft Regioplan ook een waardekaart ontwikkeld.
Een conclusie is dat werkgevers hun werknemers inzicht moeten bieden in de gezondheids- of veiligheidsrisico’s, of ontwikkelmogelijkheden, en een professionele diagnose stellen van wat beter kan. Daarnaast is persoonlijke begeleiding belangrijk om de inzetbaarheid van werknemers verder te bevorderen. Enkele concrete resultaten zijn meer bewustzijn over veiligheid, inzicht in eigen vitaliteit en ontwikkelmogelijkheden, en veiliger en gezonder gedrag.
Een conclusie op organisatieniveau is dat het belangrijk is in te zetten op een combinatie van strategieën om veilig en gezond gedrag te bevorderen, en actieve betrokkenheid op alle niveaus binnen de organisatie te stimuleren bij de ontwikkeling van beleid of programma’s gericht op duurzame inzetbaarheid. Daarnaast is het voortdurend monitoren van duurzame inzetbaarheid cruciaal om vroegtijdig inzicht te krijgen in risico’s om daar proactief op te kunnen inspelen. Enkele concrete resultaten op organisatieniveau zijn een verhoogde betrokkenheid van werknemers, beter afgestemde programma’s op de behoeften van werknemers en het bevorderen van een cultuur van leren.
Deze quickscan vormde de basis voor de ontwikkeling van een waardekaart. De waardekaart geeft weer hoe werkgevers kunnen investeren in de duurzame inzetbaarheid van werknemers in de transport en logistiek en wat dat concreet oplevert. Adviseurs duurzame inzetbaarheid bij STL gebruiken deze waardekaart in hun gesprekken met werkgevers.
Meer weten? Neem contact op met Rosanne.
27 februari: slotconferentie Mentale vitaliteit van werkenden
Op dinsdag 27 februari van 12.00 tot 17.00 uur organiseert ZonMw de slotconferentie Mentale vitaliteit van werkenden in de Prodentfabriek in Amersfoort. De slotconferentie is bedoeld voor iedereen die zich inzet om werkenden te helpen zich mentaal sterk en fit te laten (blijven) voelen. De conferentie biedt een unieke kans om inzichten te krijgen in de resultaten van het onderzoeksprogramma ‘Mentale vitaliteit van werkenden’ en hiermee actief aan de slag te gaan via interactieve workshops.
Voor wie?
De conferentie is bedoeld voor:
• HR-medewerkers;
• A&O-professionals;
• leidinggevenden;
• werkgevers- en werknemersorganisaties;
• brancheorganisaties;
• onderzoekers;
• beleidsmakers;
• andere geïnteresseerden die werkenden ondersteunen in mentale vitaliteit.
Wat kun je verwachten?
Tijdens de conferentie zetten we de afgeronde projecten van het onderzoeksprogramma Mentale vitaliteit van werkenden centraal. Er worden ervaringen en leerpunten gedeeld over het gebruik van innovatieve interventies, waarmee je zelf:
• werkenden kunt ondersteunen bij het versterken van hun mentale vitaliteit;
• mentaal vitaal thuiswerken kunt ondersteunen en stimuleren;
• kunt voorkomen dat werkenden in de toekomst mentale klachten ontwikkelen.
Ook delen we de resultaten van de kennisvoucherregeling. Via deze regeling huurden arbeidsmarkt- en opleidingsfondsen, brancheorganisaties, organisaties voor zelfstandigen en werkgever- en werknemersorganisaties geaccrediteerde professionals in om de mentale vitaliteit van werknemers te bevorderen, vooral na de coronapandemie.
Het programma is inspirerend en interactief, en we sluiten af met een netwerkborrel waar je kunt napraten met vakgenoten.
Programma
12.00 – 13.00 uur Inloop: ontvangst deelnemers en lunch
13.00 – 13.10 uur Welkom door dagvoorzitter Tinka van Vuuren
13.10 – 14.10 uur Keynote spreker Hanan Haddouch en presentatie Regioplan
kennisvoucherregeling
14.10 – 14.30 uur Uitleg workshops en pauze
14.30 – 15.30 uur Workshops: U kunt kiezen uit 5 parallelle sessies. Wat draagt bij aan het versterken van de mentale vitaliteit van werkenden? Leer van de inzichten vanuit de ZonMw projecten.
15.30 – 15.45 uur Pauze
15.45 – 16.15 uur Terugkoppeling plenair en conclusies onder leiding van dagvoorzitter
16.15 – 17.00 uur Netwerkborrel
Het volledige workshopoverzicht kun je bekijken op de conferentiewebsite.
Meld je nu aan!
Deelname aan de slotconferentie is kosteloos. Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar, dus meld je snel aan via de aanmeldpagina om teleurstelling te voorkomen. Op het aanmeldingsformulier geef je aan welke workshop je wil bijwonen. Na inschrijving ontvang je automatisch een bevestiging via e-mail.
We hopen je te mogen verwelkomen op dinsdag 27 februari!
Save the date: slotconferentie Mentale vitaliteit van werkenden op 27 februari 2024
Op dinsdag 27 februari organiseert ZonMw de slotconferentie Mentale vitaliteit van werkenden in de Prodentfabriek in Amersfoort. Noteer deze datum alvast in je agenda!
Voor wie?
De conferentie is bedoeld voor iedereen die zich inzet om werkenden te helpen zich mentaal sterk en fit te laten (en blijven) voelen. Bijvoorbeeld voor HR-medewerkers, A&O-professionals, leidinggevenden, werkgevers en werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties, brancheorganisatie, onderzoekers, beleidsmakers en andere geïnteresseerden.
Wat kun je verwachten?
Tijdens de conferentie zetten we de afgeronde projecten van het onderzoeksprogramma Mentale vitaliteit van werkenden centraal. We delen hun ervaringen en leerpunten over de inzet van innovatieve interventies waarmee je zelf aan de slag kunt om:
• werkenden die hun mentale vitaliteit willen versterken te ondersteunen;
• mentaal vitaal thuiswerken te ondersteunen en stimuleren;
• te voorkomen dat werkenden in de toekomst mentale klachten ontwikkelen.
Ook delen we de resultaten van de kennisvoucherregelening. Via deze regeling huurden arbeidsmarkt- en opleidingsfondsen, brancheorganisaties, organisaties voor zelfstandigen en werkgever- en werknemersorganisaties geaccrediteerde professionals in om de mentale vitaliteit van werknemers te bevorderen die hier, als gevolg van de coronapandemie, behoefte aan hebben.
Het programma is inspirerend en interactief. We sluiten af met een netwerkborrel waar je kunt napraten met vakgenoten.
Meld je aan
Binnenkort volgt meer informatie over het programma en de sprekers. De toegang is gratis en het aantal plekken is beperkt. Zet 27 februari in je agenda en meld je alvast aan. Dan ben je verzekerd van een plek. Hopelijk tot dan!
“Maak nu eens écht werk van een integraal voedselbeleid”
Werk toe naar een meer integraal voedselbeleid, formuleer duidelijkere doelen, en onderzoek ook ‘hardere’ beleidsinstrumenten (zoals prijsmaatregelen en een strengere normering rondom marketing). Dat zijn de belangrijkste aanbevelingen uit onze beleidsevaluatie van de Voedselagenda 2016-2020.
Zorgen voor een ecologisch houdbaar en robuust voedselsysteem, dat voorziet in voldoende, veilig, gezond en duurzaam geproduceerd voedsel, bereikbaar voor iedereen: in een notendop was dat het overkoepelende doel van de in 2015 gepresenteerde Voedselagenda, die als basis diende voor het Nederlandse voedselbeleid in de periode 2016-2020.
In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voerde Regioplan onlangs een evaluatie uit van dat beleid. In hoeverre was het Nederlandse voedselbeleid doeltreffend? En: hoe doelmatig was het?
Tientallen gesprekken
Het idee achter de Voedselagenda was om te komen tot een integraal voedselbeleid vanuit de ministeries van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Onderzoeker Denise Bijman blikt terug: “Om meer zicht te krijgen op dat beleid, hebben we tientallen gesprekken gevoerd: met beleidsmedewerkers van beide ministeries, maar ook met mensen uit de uitvoering, voedselexperts en met private partijen. Ook hebben we talloze documenten – zoals voortgangsverslagen en projectplannen – geanalyseerd.”
Geen integraal beleid
“Onze belangrijkste bevinding? Van een écht integraal voedselbeleid, waarin het hele voedselsysteem wordt meegenomen en de thema’s duurzaamheid en gezondheid aan elkaar verbonden worden, is – mede door politieke wisselingen van de wacht – geen sprake geweest. Wel is er incidenteel, op onderliggende activiteiten, samengewerkt door de twee ministeries.”
“Verder bleek het – door het ontbreken van concrete doelstellingen – lastig om écht gegronde uitspraken te doen over de effectiviteit van het beleid.”
Bewustwording
Vanuit LNV en VWS is vooral ingezet op zaken als netwerkvorming, op kennisoverdracht over gezonde en duurzame voeding en op innovatie, schetst Denise. “Uit ons onderzoek blijkt dat al die verschillende activiteiten op zich hebben bijgedragen aan iets meer bewustwording op deze onderwerpen. Tegelijkertijd hebben we geconstateerd dat het totale budget van 20 miljoen bij lange na niet toereikend was om álle opgaven van de Voedselagenda op te pakken.”
Vijf aanbevelingen
Op basis van de bevindingen is het onderzoeksteam uiteindelijk gekomen tot vijf aanbevelingen, schetst Denise. “Onze eerste aanbeveling is om nu eens écht werk te maken van een integraal voedselbeleid, gefocust op duurzaamheid én gezondheid. In het verlengde daarvan adviseren we om duidelijkere doelen te formuleren, zodat het ook makkelijker wordt om te bepalen in hoeverre het gevoerde voedselbeleid doeltreffend is geweest.”
Hardere instrumenten
“Verder is de afgelopen periode vooral ingezet op ‘zachtere’ beleidsinstrumenten, zoals kennisoverdracht en bewustwording. Wij denken dat ‘hardere’ maar politiek gevoeligere instrumenten, zoals het belasten van suiker en vlees en een strengere normering rondom marketing, onder de streep meer doen om consumenten richting gezonde en duurzame voeding te bewegen.”
“Ten slotte doen we de aanbeveling om beter na te denken over de implementatie van maatregelen – welke samenwerking is nodig en wie voert de regie? – en om eerder te evalueren: niet alleen aan het einde, maar ook gedurende de rit.”
In de kamerbrief over de evaluatie van de Voedselagenda wordt een reactie gegeven op elk van de vijf aanbevelingen die zijn gedaan in het onderzoek.
Aanpak Voedselverspilling
Naast deze overkoepelende evaluatie van de Voedselagenda voerde Regioplan aparte deelevaluaties van de aanpak Voedselverspilling en het Nationaal Actieplan Groenten en Fruit (NAGF). Hier was de algehele teneur vrij positief, vertelt Denise. “De aanpak Voedselverspilling leidde tot meer inzicht in de mate waarin voedsel wordt verspild. Daarnaast zijn met consumentencampagnes en voorlichting veel mensen bereikt, wat ertoe geleid heeft dat de verspilling onder huishoudens volgens de beschikbare monitoringgegevens ook is gedaald.”
Groente en fruit
“Verder laat het huidige onderzoek zien dat het Nationaal Actieplan Groenten en Fruit (NAGF) – met initiatieven als Veggipedia en de campagne Ga voor Kleur – ertoe heeft geleid dat verschillende acties rondom het stimuleren van het eten van groente en fruit zijn verzameld, verbonden, verrijkt en verspreid. Tegelijkertijd laten de cijfers over de consumptie van groenten en fruit over de laatste jaren een wisselend beeld zien over de mate waarin de consumptie daadwerkelijk is toegenomen.”
Meer weten?
Neem dan contact op met Denise.
Nederlandse ArbeidsmarktDag: dien een paper in!
Heb je een interessant idee voor een onderzoekspaper of een beleidspresentatie op het terrein van werk en arbeidsmarkt? En lijkt het je leuk om dit voor een groter publiek toe te lichten tijdens de zevende Nederlandse ArbeidsmarktDag (NAD), op donderdag 6 oktober 2022 in Amsterdam?
Dan nodigen we je van harte uit om een abstract in te dienen!
Werken in een duurzame economie
De Nederlandse ArbeidsmarktDag is een tweejaarlijkse conferentie over arbeidsmarktonderzoek voor en over arbeidsmarktbeleid.
Het centrale thema van dit jaar is ‘Werken in een duurzame economie’. De komende jaren zullen veel banen in op koolstof gebaseerde sectoren verdwijnen of ingrijpend veranderen. Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe ‘groene banen’ in groeiende duurzame sectoren.
Parrallel daaraan is ook een andere transitie op de arbeidsmarkt wenselijk, namelijk van laagwaardige, onzekere banen naar hoogwaardige, duurzame banen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat beide transities op elkaar aansluiten en elkaar versterken?
Naast dit centrale thema zal in verschillende deelsessies een staalkaart van recent onderzoek op het terrein van werk en arbeidsmarkt worden gepresenteerd.
Inschrijven
Ingediende (voorstellen voor) bijdragen mogen betrekking hebben op het centrale thema, maar ook andere interessante voorstellen op het gebied van werk en arbeidsmarkt zijn van harte welkom.
Op basis van de ingediende voorstellen selecteren we de sprekers in de verschillende deelsessies.
Een voorstel indienen kan nog tot 15 juni via de Inschrijf-pagina op de website. Hier vind je ook meer achtergrondinformatie over de precieze voorwaarden.
Deelnemen
Deelname aan de Nederlandse ArbeidsmarktDag is uiteraard ook mogelijk zonder indienen van een paper. Tickets kun je aanschaffen via de site van Eventbrite.
Meer weten?
Neem dan gerust contact met ons op via secretariaat@arbeidsmarktdag.nl.
Beleidsevaluatie Voedselagenda
Met de Voedselagenda streeft het ministerie van LNV, in samenwerking met verschillende partners, naar een meer duurzame en gezonde voedselconsumptie en -productie. Dat is van belang in het licht van grote maatschappelijke opgaven rondom ecologische houdbaarheid, volksgezondheid en robuustheid van het voedselsysteem.
In de periode 2016 – 2020 heeft het ministerie van LNV, in samenwerking met het ministerie van VWS en andere partners, uitvoering gegeven aan de Voedselagenda. Binnen de Voedselagenda zijn verschillende activiteiten uitgevoerd gericht op voedseleducatie (Jong Leren Eten), het stimuleren van transparantie in de voedselketen en kennis & innovatie. Wij evalueren voor LNV de doeltreffendheid en doelmatigheid van de Voedselagenda en zetten lessen op een rij voor de doorontwikkeling van de Voedselagenda. Hiervoor gebruiken we Realistisch Evalueren als kapstok, zodat we aan de hand van het al dan niet optreden van werkzame mechanismen in de praktijk uitspraken kunnen doen over de mate van doeltreffendheid van het integrale voedselbeleid.
Voor de evaluatie voeren we een documentstudie uit, houden we interviews en reflectiesessies. Eind februari 2022 ronden we de evaluatie af en leveren we het eindrapport op.
Jong Leren Eten krijgt een tweede programmaperiode
In onze evaluatie van het programma Jong Leren Eten concluderen we dat met het programma een impuls is gegeven aan het netwerk en activiteiten op het gebied van voedseleducatie. Er is meer verbinding en afstemming tussen de ‘witte’ wereld (gezondheid) en ‘groene’ wereld (duurzaamheid) gekomen. In de nieuwe programmaperiode wordt de nadruk gelegd op structurele borging, zoals mede in onze evaluatie is voorgesteld.
Nederlandse kinderen eten vaak ongezond. Ook weten veel kinderen niet waar hun eten vandaan komt. Om het thema gezonde en duurzame voeding beter onder de aandacht te brengen en te versterken heeft het kabinet in 2016 het programma Jong Leren Eten geïnitieerd. Het programma is gericht op samenwerking tussen partners die actief zijn op het thema. Wij hebben de afgelopen jaren een lerende evaluatie uitgevoerd van het programma, om te kijken wat nodig is om de doelen van JLE te bereiken.
Zoals beschreven in de Kamerbrief, concluderen wij in de evaluatie dat met het programma een impuls is gegeven aan het netwerk en de activiteiten op het gebied van voedseleducatie. Ook is er meer verbinding en afstemming tussen de ‘witte’ wereld (gezondheid) en ‘groene’ wereld (duurzaamheid) gekomen. Een tweede programmaperiode is echter nodig voor een structurele borging van datgene dat er tot nu toe bereikt is.
Jong Leren Eten zal de komende jaren worden voortgezet en van nieuwe accenten voorzien, zoals onder andere in onze evaluatie is voorgesteld.
Meer informatie over onze evaluatie?
Lees ons onderzoeksrapport of neem contact op met Miranda.
Duurzame Dinsdag: een boost voor een duurzamere leefstijl?
Dinsdag 1 september 2020 is ‘Duurzame Dinsdag’. Een dag waarop duurzame ideeën en initiatieven een podium krijgen in politiek Den Haag. Op deze dag neemt het kabinet de ‘Duurzame Dinsdag-koffer’ in ontvangst met 454 duurzame ideeën en initiatieven uit alle hoeken van de samenleving.
Een mooi initiatief vinden wij! In onze projecten zien we dat duurzaamheid een thema is dat steeds vaker verbonden wordt aan andere belangrijke onderwerpen, zoals gezondheid en een gezonde leefstijl. Uit de evaluatie die we deden naar het Voedingscentrum blijkt bijvoorbeeld dat het Voedingscentrum de thema’s duurzaamheid en gezondheid goed aan elkaar weet te knopen en consumenten steeds meer bezig zijn met duurzaam eten en minder verspillen. Ook voor kinderen wordt er regionaal en landelijk volop gewerkt aan initiatieven om kinderen bewuster te maken van waar hun eten vandaan komt en wat duurzaam (en gezond) eten is. Hiervoor is onder andere het programma Jong Leren Eten opgericht, dat wij momenteel aan het evalueren zijn.
We zijn benieuwd naar de ongetwijfeld mooie initiatieven in de ‘Duurzame Dinsdag-koffer’ en hopen dat het een boost zal geven aan het bieden van handelingsperspectieven voor mensen die graag een duurzamere leefstijl willen aanmeten.
Wilt u meer weten over wat wij doen op het onderwerp duurzame leefstijl? Neem dan contact op met Miranda Witvliet.
Voedingscentrum is doelmatig en doeltreffendheid is aannemelijk
Het Voedingscentrum gaat doelmatig om met de middelen van het ministerie van LNV en het is aannemelijk dat het Voedingscentrum een positieve impact heeft op duurzaam eetgedrag. Dat blijkt uit onze evaluatie voor het ministerie van LNV.
Grote output en een groot bereik
Uit de evaluatie komt naar voren dat het Voedingscentrum met relatief beperkte budgetten een relatief grote output bewerkstelligt en het de thema’s duurzaamheid en gezondheid goed aan elkaar weet te verbinden. Samenwerkingspartners en experts zijn overwegend positief over de samenwerking en over de wijze waarop het Voedingscentrum activiteiten uitzet. De doeltreffendheid van de activiteiten van het Voedingscentrum zijn moeilijk vast te stellen. Toch wordt de werkzaamheid van de activiteiten ondersteund door diverse bevindingen. Het betreft bijvoorbeeld het grote bereik van de activiteiten onder consumenten en de landelijke daling in voedselverspilling. Ook de uitkomsten van de enquête onder consumenten die in deze evaluatie is uitgezet laten zien dat consumenten die bekend zijn met het Voedingscentrum meer kennis en handelingsperspectieven lijken te hebben ten aanzien van duurzaam voedsel dan consumenten die het Voedingscentrum niet kennen, al zijn de verschillen klein te noemen en kunnen we geen uitspraken doen over causaliteit.
Aandachtspunten
De volgende aandachtspunten komen naar voren:
- Sommige doelgroepen, zoals laagopgeleiden, blijven lastig te bereiken. Dit komt mogelijk doordat de inzet onvoldoende op specifieke, gedefinieerde doelgroepen wordt gericht.
- Het Voedingscentrum zou nog meer kunnen doen om te komen tot duurzame voedselkeuzes bij de consument door onder meer te kijken naar het vergroten van vaardigheden en door gedragsverandering te ondersteunen. Deze aspecten zijn lastiger te beïnvloeden, maar wel cruciaal volgens experts.
- Voor partners en consumenten lijkt de focus van het Voedingscentrum als eerste te liggen op gezondheid, dan voedselverspilling en als laatste duurzaamheid. Onderliggend hieraan is het hogere budget van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het gebrek aan helderheid over het begrip ‘duurzaam voedsel’.
Reactie van de minister
De minister van LNV onderschrijft de conclusies en neemt de aanbevelingen van de evaluatie over. De rol van het Voedingscentrum zal worden gehandhaafd en het Voedingscentrum zal betrokken worden in de verdere afbakening en definiëring van wat bedoeld wordt met ‘duurzaam voedsel’. Er zal bekeken worden of er meer ruimte is voor de toetsing van de effectiviteit van tools en campagnes.
Lees ook de kamerbrief bij en het rapport van de evaluatie.
Impactmonitor Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht
Overgewicht onder kinderen en jongeren neemt toe. Zo ook in Amsterdam. In 2012 startte de gemeente Amsterdam daarom met de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht (AAGG). Het uiteindelijk streven van het programma is dat alle Amsterdamse kinderen op gezond gewicht zijn in 2033. De AAGG wil graag meer zicht op het (mogelijke) succes van het programma en handvatten voor de verdere inrichting van de aanpak. Wij helpen de AAGG daarom bij het ontwikkelen van een impactmonitor.